Η περιπέτεια της γραφής: Το τότε και το τώρα

Του Νικήτα Παρίση

Είναι νοσηρός ρομαντισμός, λένε πολλοί, να γυρίζεις συνεχώς στα χρόνια που πέρασαν. Είναι σαν να αρνιέσαι το παρόν ή να μην έχεις όνειρα και ωραίες προοπτικές για το μέλλον.

Πολλές φορές, βέβαια, ένα καχεκτικό και άνυδρο παρόν σε παρακινεί το ίδιο να γυρίζεις πίσω στα όσα έζησες κάποτε και τώρα τα νιώθεις ως αγαπημένες ή, καμιά φορά, και ως βελούδινες μνήμες. Η καχεξία, λοιπόν, του παρόντος τρέφει τη νοσταλγία για το παλιό ή, στην καλύτερη περίπτωση, τα σχέδια και τα όνειρα για το μέλλον.

Περισσότερο θυμούνται και νοσταλγούν οι πιο παλιές γενιές. Είναι που ζουν πιο πολύ με τη μνήμη και λιγότερο με τη δράση ή, έστω, με το στοχασμό. Λιγοστεύει, μέρα τη μέρα, το μέλλον γι’ αυτούς αλλά πίσω τους έχουν ένα ολόγιομο παρελθόν. Το μέλλον για τις παλιές γενιές είναι λειψό φεγγάρι σε φθίνουσα πορεία.

ProoimioIlias

Χειρόγραφος κώδικας του Προοιμίου της Ιλιάδας

Ο παππούς μας προχθές θυμήθηκε τα χρόνια του Δημοτικού. Και τι δε μάθαιναν τότε τα παιδιά! Η γραφή, σε τριχάρακο τετράδιο, ήταν μια όμορφη και γοητευτική περιπέτεια. Τα πρώτα χρόνια με μολύβι, απαραιτήτως faber, καλοξυσμένο με ολοκαίνουρια ξύστρα. Κι ύστερα ερχόταν η μεγάλη στιγμή!

Η μεγάλη στιγμή ερχόταν την ώρα που τα παιδιά αγόραζαν την ειδική πένα -χ τη λέγανε-, για να ασκηθούν στη δεξιότητα της καλλιγραφίας, της όμορφης γεωμετρημένης γραφής, που το κάθε γράμμα αποτελούσε αισθητικό γεγονός. Αγόραζαν, ακόμη, τα παιδιά τότε μελανοδοχείο, γομολάστιχα διπλής χρήσης και το περίφημο στυπόχαρτο, μαζί βέβαια με το απαραίτητο τετράδιο καλλιγραφίας.

Αυτά ήταν όλα και όλα τα μέσα και τα εργαλεία για την αισθητική της γραφής. Δεν ήταν μαθησιακός σχολαστικισμός ούτε αργή και πολύ βραδεία διαδικασία μάθησης. Ήταν, αντίθετα, θητεία στο ωραίο, στην ομορφιά, στο να καταστεί η κατάκτηση μιας δεξιότητας πραγμάτωση του ωραίου

Πόσο, αλήθεια, διαφορετικό το σήμερα! Τα σύγχρονα παιδιά δεν ξέρουν τι είναι η πένα. Δεν έχουν δει μελανοδοχείο. Αγνοούν το στυπόχαρτο. Δεν ξέρουν να κρατήσουν σωστά ένα στυλό, να γράψουν ένα ωραίο καλλιγραφημένο σημείωμα! Τα παιδιά αυτά, εθισμένα εντελώς στην άνεση την ευκολία και την ταχύτητα γραφής στον υπολογιστή, δεν αποκλείεται στο μέλλον να ξεχάσουν εντελώς την τέχνη και την ομορφιά της χειρόγραφης γραφής. Να αποβάλουν δηλαδή εντελώς μια δεξιότητα, που δεν παύει να αποτελεί πολλαπλή άσκηση.

Κι όμως, τα νέα παιδιά έχουν εκπλήσσουσες δεξιότητες στα δάχτυλα. Είναι η γενιά που έχει αποθεώσει τη δεξιοτεχνία των δακτύλων: στα πλήκτρα του υπολογιστή, στο χειρισμό του tablet, στα λεπτεπίλεπτα τηλέφωνα αφής, στα δύσκολα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Είναι η γενιά που κάθε μέρα μελωδεί τη «συμφωνία» των δέκα δακτύλων. Τα βλέπεις και τα θαυμάζεις!

Ταυτόχρονα, όμως, νιώθεις και μια παράξενη λύπη. Αυτά τα παιδιά ουσιαστικά δεν κατέχουν, σε άριστο επίπεδο, την τέχνη της χειρόγραφης γραφής. Πάσχουν δηλαδή από ένα είδος ιδιότυπης «χειρογραφικής αναπηρίας». Ακόμη και την ορθογραφία των λέξεων δεν τη μαθαίνουν μέσα απ’ τη Γραμματική. Την εμπιστεύονται στον αυτόματο διορθωτικό μηχανισμό του υπολογιστή.

Δε θα είναι κρίμα μια τόσο προικισμένη γενιά να ξεχάσει ίσως στο μέλλον την τέχνη της γραφής πάνω στο άσπρο χαρτί; Λέτε αυτή η γενιά να εγγράψει στην ιστορία το θάνατο της χειρόγραφης γραφής;

Δε θα ήθελα να τα πιστέψω. Το αρνούμαι και το βγάζω απ’ τη σκέψη μου!

ΝΠ, 10/2/2016

Advertisements

Ένα σχόλιο στο Η περιπέτεια της γραφής: Το τότε και το τώρα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s