STEAM: από τη χαρά Ή τη δημιουργία, πάλι πίσω στη χαρά ΚΑΙ τη δημιουργία;

Το έργο STEAMitUP στοχεύει στην ανάπτυξη ενός καινοτόμου εκπαιδευτικού προγράμματος και περιβάλλοντος – toolkit το οποίο θα προσφέρει online ενότητες, σχέδια μάθησης και υλικό για βιωματικά εργαστήρια στο STEAM και στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Στο πλαίσιο του έργου παίρνουμε συνεντεύξεις από έμπειρους κα μάχιμους εκπαιδευτικούς οι οποίοι μας μεταφέρουν την πολύτιμη εμπειρία τους, όπως είναι ο Τάσος Λαδιάς. Ξεκινάμε τη συνέντευξη με μία πολύ σύντομη αναδρομή στις απαρχές της εκπαιδευτικής του πορείας…

Τάσος Λαδιάς

Κάποια στιγμή πήρα το πτυχίο του Φυσικού. Όμως θεωρώ ότι είμαι ένας γενίτσαρος στην Πληροφορική. Παρ’ όλα αυτά οι καταβολές του φυσικού δε με έχουν αφήσει. Συνδυάζω αυτά τα δύο πράγματα, αλλά το ενδιαφέρον μου εντοπίζεται περισσότερο στον προγραμματισμό και μάλιστα στον προγραμματισμό για μικρές ηλικίες.

Πάντα όταν πάμε να κάνουμε STEM, φτιάχνουμε μια κατασκευή. Μια κατασκευή έχει τρία μέρη: το δομικό στοιχείο της κατασκευής, με τα τουβλάκια, τα γρανάζια, τις τροχαλίες κλπ, και το κατασκευαστικό το οποίο είναι μεταφορά σε κίνηση, αν υπάρχει. Ο άλλος άξονας πάνω σε αυτήν την κατασκευή είναι η ενέργεια που χρησιμοποιεί και ο τρίτος άξονας είναι πώς ελέγχεται αυτή η κατασκευή: αν ελέγχεται από τον άνθρωπο με προγραμματισμό ή αν υπάρχουν συστήματα αυτόματου ελέγχου που το κάνουν. Επομένως και στα τρία αυτά μέρη εμπεριέχονται πολλές επιστημονικές κατευθύνσεις και όλοι οι παράγοντες του STEM συμμετέχουν σε αυτό. Και το Science, και το Technology και τα Μαθηματικά προφανώς. Ως υπόστρωμα τα Μαθηματικά μάλιστα μπορούν να λειτουργήσουν προς άλλες διεξόδους, και προς το Art και προς τη Γλώσσα, ως ένα μαθηματικό μοντέλο, για να οδηγηθούμε και προς το STEAM.

Γιάννης Κωτσάνης

Επομένως ας δούμε αυτή τη λογική του STEAM εσύ πως την προσεγγίζεις. Πώς τη γνώρισες και πώς επιμορφώθηκες; Είσαι αυτοδίδακτος στο κομμάτι αυτό; Διότι απ’ ό,τι φαίνεται είσαι ένας άνθρωπος οποίος έχει αυτές τουλάχιστον τις τρεις συνιστώσες, και τη συνιστώσα των φυσικών επιστημών και τη συνιστώσα του μαθηματικού υποβάθρου αλλά και τη συνιστώσα της τεχνολογίας και του coding.

Τάσος Λαδιάς

Μερικές φορές, όταν ήμουν άπειρος εκπαιδευτικός έκανα κάτι, μετά πήγαινα, έσπαγα τα μούτρα μου στην τάξη… Το ξαναδιόρθωνα, ξανάσπαγα τα μούτρα μου, ξανά και ξανά και ξανά… Μέχρι που έφτασα σε κάτι που θεωρούσα ότι μάλλον λειτουργεί. Και μετά ερχόταν μια θεωρία, διάβαζα κάτι και έβλεπα ότι η θεωρία έλεγε αυτό που έκανα εγώ. Άρα θα έλεγα ότι, όπως και πολλοί άλλοι, κάνουμε STEM ή STEAM χωρίς να το ξέρουμε και μετά μαθαίνουμε γι’ αυτό.

Γιάννης Κωτσάνης

Για πες μας λοιπόν γι’ αυτήν την αρχή, το πώς βλέπεις τώρα το STEAM μέσα από την εμπειρία σου.

Τάσος Λαδιάς

Το STEAM το ανακάλυψαν, το σχεδίασαν – δεν ξέρω ποια είναι η κατάλληλη λέξη – οι Αμερικάνοι από ανάγκη, καθώς δε διέθεταν ικανό αριθμό εκπαιδευμένων ανθρώπων στη θεματολογία αυτή. Αυτή ήταν η ανάγκη των Αμερικανών που διαθέτουν μια πολύπλοκη, ολοκληρωμένη βιομηχανική βάση, δηλαδή από βιομηχανίες φαρμακευτικών ειδών μέχρι αεροπλανοφόρα από τη NASA και μικροβιολογία. Και καλά κάνουν οι Αμερικανοί και τα κάνουν αυτά. Με το να χρησιμοποιήσουμε, όμως, αυτό το μοντέλο και να το μεταφέρουμε στην ελληνική πραγματικότητα, το μόνο που θα κάνουμε είναι να εκπαιδεύουμε υποψήφιους εργαζόμενους για την αμερικανική βιομηχανία. Δηλαδή εμείς τους εκπαιδεύουμε και όταν έχουμε πληρώσει ό,τι έχουμε πληρώσει για την εκπαίδευσή τους, αυτοί πηγαίνουν στην Αμερική.

Θα πρέπει να δούμε ποιες είναι οι δικές μας ανάγκες ως χώρα και να προσανατολίσουμε το STEAM σε αυτές τις ανάγκες. Αυτό οφείλουμε να κάνουμε. Για παράδειγμα, ας πάρουμε ένα οπλικό σύστημα. Στα οπλικά συστήματα το 70 με 80% της αξίας τους είναι ο αυτοματισμός. Άρα όταν αγοράζουμε ένα οπλικό σύστημα πληρώνουμε το 80% στον αυτοματισμό. Θα μπορούσαμε να το πάρουμε γυμνό, γιατί εμείς βιομηχανία για να φτιάξουμε το υλικό του κομμάτι δεν έχουμε, και δεν αξίζει τον κόπο να φτιάξουμε κάτι τέτοιο, και να επενδύσουμε πάνω στο software και στον αυτοματισμό. Άρα, αυτό που μας ενδιαφέρει εμάς δεν είναι ούτε η πρωτογενής έρευνα, αλλά ούτε και το μηχανικό χτίσιμο ολόκληρου του συστήματος. Εμείς θα μπορούσαμε πάρα πολύ καλά να αναπτύξουμε μια βιομηχανία software, η οποία θα είχε όλη τη δυνατότητα να αυτοματοποιήσει και να βάλει ελληνική προστιθέμενη αξία στο 80%. Άρα θα έπρεπε το STEM να το δούμε κάτω από αυτήν την οπτική γωνία. Δεν λέω ότι δεν πρέπει να ασχοληθούμε και με τα άλλα, όμως μόνο για να τα συντηρούμε.

Δεν είμαι λοιπόν κατά των άλλων συνιστωσών του STEM. Αλλά θα πρέπει να δούμε πώς θα παίξουμε στο γήπεδό μας, όπου θα μετατρέψουμε τα μειονεκτήματά μας σε πλεονεκτήματα. Με αυτή τη λογική θα έβλεπα να ασχολούμαστε πολύ περισσότερο με αυτοματισμούς σε software και με engineering.

Γιάννης Κωτσάνης

Βέβαια η παιδεία μας πρέπει να έχει και μια ισορροπία, έτσι δεν είναι; Δεν μπορεί να είναι μόνο προσανατολισμένη σε θετικές ή τεχνολογικές κατευθύνσεις, αλλά πρέπει να έχει και ένα ανθρωπιστικό κομμάτι. Τελικά με τις άλλες επιστήμες, τη γλώσσα, την ιστορία, τις κοινωνικές επιστήμες, τι γίνεται; Πώς υπεισέρχονται μέσα σε αυτό το καθαρά τεχνοκρατικό STEM;

Τάσος Λαδιάς

Εδώ θα χρησιμοποιούσα κάτι που έχει πει ο Yuval Noah Harari (ένας ισραηλινός φιλόσοφος) για να συνδέσω τις φυσικές επιστήμες με τις ανθρωπιστικές: Tα πρώτα δευτερόλεπτα μετά το big bang είχαμε μια σούπα με ατομικά σωματίδια και άτομα, αυτό είναι το πεδίο της Φυσικής. Στη συνέχεια αυτά τα άτομα, συνδυαζόμενα μεταξύ τους σχημάτισαν μόρια, το μόριο είναι το πεδίο της Χημείας. Όταν αυτά τα μόρια συνδυάστηκαν περαιτέρω, είχαμε μια εξέλιξη της οργανικής χημείας και μέσω αυτής η άψυχη ύλη δημιούργησε ζωή και έτσι ήρθε η ώρα της Βιολογίας. Όταν ένα από αυτά τα έμβια όντα – ο homo sapiens – εξελίχθηκε αποκτώντας συνείδηση και δημιουργώντας πολιτισμό τότε άρχισε να γράφει Ιστορία.

Και η τέχνη; Εδώ θα αφήσουμε τον Harari και θα πιάσουμε το χαράκτη M.C. Escher, που δηλώνει πως αφού κατέκτησε την τεχνική τής δουλειάς του, μετά από πολλή προσπάθεια, τότε μόνο ωρίμασε και μπόρεσε να κάνει τέχνη.

Έτσι έχουμε μια διαδρομή, στη διάσταση του χρόνου, που μπορούμε ξεκινώντας από το STEM να φτάσουμε και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, περιγράφοντας το πέρασμα στο STEAM.

Γιάννης Κωτσάνης

Τέλεια! Τι γίνεται τώρα όμως με την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε τέτοια θέματα; Δεν χρειάζεται να έχουμε έναν επιμορφωτικό μηχανισμό, ή μπορεί ο καθένας να πειραματίζεται με όλα αυτά τα θέματα;

Τάσος Λαδιάς

Η εκπαίδευση είναι ένα κατεξοχήν συντηρητικό πεδίο. Ίσως στο μυαλό μας να έχουμε ότι η εκπαίδευση πρέπει να είναι προοδευτική. Άλλο, όμως, το τι πρέπει κι άλλο το τι είναι. Ο ρόλος της εκπαίδευσης ποιος είναι; Έχουμε μία κοινωνία και η κοινωνία αυτή θέλει να αναπαραγάγει το καθεστώς, να έχει μελλοντικά ικανούς εργαζόμενους για τη βιομηχανία. Άρα τι κάνει; Τι ανάγκες έχει η βιομηχανία; Φτιάχνει μια εκπαίδευση που να είναι προσανατολισμένη σε αυτό. Στην πραγματικότητα όμως με αυτό τον τρόπο δεν κοιτάει μπροστά, κοιτάει πίσω. Θα πρέπει να δούμε πόσο συντηρητικοί είμαστε ως εκπαιδευτικοί. Μπορεί να έχουμε σπουδάσει, να έχουμε μάθει πολλά πράγματα πάνω στα παιδαγωγικά, όμως πάμε να τα εφαρμόσουμε στην τάξη και όταν βρούμε ένα δύσκολο πρόβλημα, αυτόματα ξεχνάμε όλες τις θεωρίες που έχουμε μάθει και γυρνάμε πού; Στον τρόπο που είδαμε το δάσκαλό μας να αντιμετωπίζει την ίδια κατάσταση. Άρα γυρνάμε 30-40 χρόνια πίσω. Και ο δάσκαλός μας όταν βρέθηκε στην ίδια κατάσταση, γύρισε 30-40 πίσω. Η φύση του δασκάλου είναι συντηρητική. Θέλει πολλή δύναμη για να μπορέσεις αυτά που ως θεωρία μαθαίνεις να τα κάνεις πράξη.

Τώρα αυτή η μάζα των εκπαιδευτικών έχει μεγάλη αδράνεια (μάζα σημαίνει αδράνεια). Αυτό που θα έβλεπα, θα ήταν ο καθένας από μας να προσπαθήσει να αποκτήσει μια πολύ-επίπεδη κουλτούρα. Καθένας από εμάς έχει διαφορετικές καταβολές, διαφορετικές σπουδές, διαφορετικό χαρακτήρα και επιθυμίες. Αυτά τα πράγματα λοιπόν δεν μπορούμε να τα ομογενοποιήσουμε μέσα από ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα.

Άρα, εγώ θα έβλεπα μια αυτό-επιμόρφωση. Να δώσουμε περιθώρια στους εκπαιδευτικούς να κατακτήσουν μόνοι τους αυτά που τους ενδιαφέρουν, ανεβαίνοντας πίστες και πετυχαίνοντας πολύ περισσότερα πράγματα… Όσο ανεβαίνεις, τόσο πιο διαθεματικός γίνεσαι!

Γιάννης Κωτσάνης

Αυτό που λες είναι πάρα πολύ ωραίο, γιατί ουσιαστικά με παραπέμπει στη «συνεργατική» επιμόρφωση (peer-to-peer training, group training), δηλαδή ομαδική επιμόρφωση μέσα από τους συμμετέχοντες συναδέλφους. Ο καθένας βάζει ένα μικρό λιθαράκι στο οικοδόμημα, κι έτσι σιγά σιγά ουσιαστικά δημιουργείται μια κοινότητα πρακτικής, η οποία τελικά μπορεί να παραγάγει ένα απίστευτο υλικό και όχι μόνο υλικό και καλές πρακτικές, αλλά και θεωρητικές κατευθύνσεις σε αυτό το θέμα, δίνοντας ταυτόχρονα το δικό της στίγμα. Ο καθένας από μία ομάδα εκπαιδευτικών έχει έναν δικό του δρόμο πάνω στον οποίο ουσιαστικά κινείται και ταυτόχρονα συναντάει τους άλλους και αυτό γίνεται ένα πολύ ωραίο αμάλγαμα. Υποθέτω κάτι τέτοιο εννοείς;

Τάσος Λαδιάς

Ακριβώς! Αυτό είναι δοκιμασμένο… Όταν καθόμασταν σαν πρωτόγονοι γύρω από τη φωτιά το βράδυ και συζητούσαμε, ακριβώς αυτό κάναμε. Δεν είχαμε κάποιο πανεπιστήμιο. Ερχόμασταν όλοι ισότιμοι, συζητούσαμε, κάναμε το brainstorming, υπήρχαν οι παλιότεροι που είχαν περισσότερες εμπειρίες (η γνώση ήταν εμπειρική τότε). Και μέσα από αυτήν την κουβέντα όλοι μπολιαζόμασταν με καινούργια πράγματα. Τα εφαρμόζαμε, αποτυγχάναμε… Κατά κανόνα όπως λέει ο Edison «πριν φτιάξω τη λάμπα που φωτίζει, είχα φτιάξει χιλιάδες που δεν φώτιζαν». Είναι μια διαδικασία με την οποία ιστορικά είμαστε ως είδος εξοικειωμένοι!

Γιάννης Κωτσάνης

Λοιπόν, με αφορμή αυτή την εξαιρετική ιστορία με τους πρωτόγονους που ανέφερες, μου θύμισες μια πολύ ωραία παρουσίαση που είχες κάνει κάποια στιγμή για την κατασκευή τόξων στα παιδικά σου χρόνια…

Τάσος Λαδιάς

Ήταν μια αφορμή του πώς παίζουμε και μαθαίνουμε… Στην αφήγηση αυτή η ιστορία ξεκινούσε πριν καμιά πενηνταριά χρόνια όταν πιτσιρικάδες κυνηγούσαμε τζιτζίκια με τόξα και βέλη. Για την κατασκευή του βέλους έπρεπε να έχουμε καλάμι, σύρμα και φτερά. Για την κατασκευή του τόξου έπρεπε να έχουμε κλαδί και πετονιά ή λάστιχο. Μετά από την κατασκευή του εργαλείου ήταν απαραίτητος ο έλεγχος λειτουργίας του, με δοκιμαστικές βολές που οδηγούσαν σε βελτιώσεις, τόσο κατασκευαστικές, όσο και στον τρόπο που γινόταν οι βολές. Με τις ζέστες άρχιζε το κυνήγι των τζιτζικιών, εκεί και τότε, γνωρίζοντας τις δυνατότητες των εργαλείων μας και έχοντας συσσωρεύσει εμπειρία από τις βολές, έπρεπε να πλησιάσουμε όσο το δυνατό πιο κοντά στο τζιτζίκι χωρίς να μας καταλάβει και πετάξει…

Αυτό το παιχνίδι δεν ήταν το κυνήγι του τζιτζικιού, αλλά ήταν η σχεδίαση, η κατασκευή και ο έλεγχος των μέσων του παιχνιδιού. Ας αναλογιστούμε πόσα πράγματα μάθαμε παίζοντας…Είχαμε δημιουργική εμπλοκή στην επίλυση αυθεντικών προβλημάτων όπου λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες, οι παράγοντες και κάθε είδους περιορισμοί (κοινωνικοί, τεχνικοί, περιβαλλοντικοί, κλπ), μέσα από μια σπειροειδής διαδικασία σχεδίασης, ανάπτυξης και ολοκλήρωσης ενός project. Σε αυτές τις δραστηριότητες εμπλέκονται η μηχανική, η τεχνολογία, τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες. Αντί να έχουμε τέσσερις κλάδους ως διακριτά πεδία, έχουμε μια διεπιστημονική προσέγγιση, όπου η μάθηση είναι λιγότερο κατακερματισμένη και γίνεται με την αφομοίωση γνώσεων από διαφορετικές πηγές και πεδία, ενώ η αξιοποίησή τους γίνεται με διαφορετικούς, εναλλακτικούς και καινοτόμους τρόπους.

 

Χαρακτηριστικό αυτού του μαθησιακού μοντέλου είναι η διερευνητική μάθηση με την ενεργητική εμπλοκή των μαθητών στην επίλυση αυθεντικών προβλημάτων όπου λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες, οι παράγοντες και οι περιορισμοί μέσω της σχεδίασης, ανάπτυξης και ολοκλήρωσης έργων. Αυτό που περιγράψαμε είναι το STEM.

Γιάννης Κωτσάνης

Και πρέπει τελικά να δούμε και πόσο ελκυστικά είναι αυτά που κάνουμε στους μαθητές μας… Άρα όλα αυτά αυτά κινητοποιούν τους μαθητές εντέλει;

Τάσος Λαδιάς

Πολλοί εκπαιδευτικοί που τους αρέσει ένα αντικείμενο, θεωρούν ότι αυτό αρέσει και στους μαθητές. Δεν είναι έτσι. Θα πρέπει να βρούμε πράγματα που να αρέσουν στους μαθητές και να έχουν βάθος. Δηλαδή να μην είναι σαχλά πράγματα. Στους μαθητές αρέσει να εμπλέκονται σε διαδικασίες παραγωγής και να έχουν κάποιον σκοπό όμως, όπως, για παράδειγμα, να παίξουν με αυτά που έφτιαξαν. Βέβαια, αυτό καθαυτό το παιχνίδι δεν είναι σημαντικό, είναι η διαδρομή προς την Ιθάκη. Αυτό το είχαμε κι εμείς όταν παίζαμε, μπορούν να το έχουν και τα παιδιά μας.

Δηλαδή, θεωρώ πολύ περισσότερο σημαντικό να φτιάξει το παιχνίδι μόνο του το παιδί, και μετά να πάει να παίξει. Παίζοντας μπαίνει σε μια διαδικασία βελτίωσης του παιχνιδιού, το οποίο έχει φτιάξει και με αυτό τον τρόπο καταλήγει να μη φτιάχνει το παιχνίδι μόνο του, αλλά να αλληλεπιδρά με τους άλλους και να φτιάχνει ομάδες. Μιλάμε για ομαδο-συνεργατικότητα, μιλάμε για ένα αυθεντικό παιχνίδι, κάτι που τον ενδιαφέρει, και όταν κάτι σε ενδιαφέρει, πορώνεσαι και δίνεις το 100% των δυνάμεων. Αν κάτι το κάνεις γιατί στο είπε ο δάσκαλος, ουσιαστικά έχεις χάσει το παιχνίδι πριν ξεκινήσεις!

Γιάννης Κωτσάνης

Οπότε κι εσύ υποθέτω ως δάσκαλος, έχεις κάνει τέτοια πράγματα με τα παιδιά, δηλαδή έχεις καταφέρει να παρακινήσεις τα παιδιά και κυρίως υποθέτω με τη ρομποτική! Θα μας πεις δυο λόγια γι’ αυτό;

Τάσος Λαδιάς

Υπάρχει μια φήμη ότι ξέρω ρομποτική, δεν την επαληθεύω… Θα έλεγα περισσότερο ασχολούμαι με το software. Έχω προσπαθήσει να φτιάξω ένα παιχνίδι στον υπολογιστή, καθαρά software, στο οποίο τρέχουν τηλεχειριζόμενα οχήματα, αντικείμενα δηλαδή, τα οποία τα χειρίζονται εξ αποστάσεως οι μαθητές σε μία πίστα και ταυτόχρονα υπάρχουν μέσα και εικονικά ρομπότ. Το καθένα από αυτά έχει διαφορετικό στυλ προγραμματισμού. Τα παιδιά μέσα από αυτό προσπαθούν να φτιάξουν το παιχνίδι με το οποίο θα παίξουν. Το φτιάχνουν, παίζουν, προσπαθώντας να παίξουν βελτιώνουν το πρόγραμμα παιχνιδιού τους για να το κάνουν καλύτερο και ανταγωνιστικότερο. Είναι μια συνεχής διαδικασία δημιουργικών σκέψεων, εφαρμογής και παραγωγής καινοτομίας.

Γιάννης Κωτσάνης

Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ ωραίο γιατί συνδέει κανείς τα γνωστικά αντικείμενα με μία ας πούμε κλασική διαδικασία που υπάρχει χρόνια πολλά στον κλάδο μας, αυτή της πληροφορικής, που έχει σχέση με τη σύλληψη μιας ιδέας, τον σχεδιασμό της, την υλοποίηση, την κατασκευή, τον έλεγχο και τα διάφορα στάδιά της μέχρι την τελική παραγωγή και αξιοποίησή της…

Τάσος Λαδιάς

Οποιαδήποτε τέτοια σχεδίαση και κατασκευή, μια STEAM προσέγγιση, αναγκαστικά ακολουθεί μια τέτοια σπειροειδή διαδικασία!

Γιάννης Κωτσάνης

Το έργο STEAMitUP! έχει ως ένα βασικό του αντικείμενο να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για το STEAM, το οποίο δεν είναι κατ’ ανάγκην προσανατολισμένο προς μία κατεύθυνση, αλλά απ’ ό,τι φαίνεται μπορούμε να του δώσουμε μια ευρύτητα. Εσύ, από τη δική σου εμπειρία, ποια θεωρείς ως σημαντικά συστατικά ενός τέτοιου πλαισίου;

Τάσος Λαδιάς

Όσον αφορά τους μαθητές πρέπει να είναι η συμμετοχή. Πολλές φορές, πολλά projects τα κάνουμε εμείς οι εκπαιδευτικοί και τα δείχνουμε. Αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο για τους εκπαιδευτικούς που αισθάνονται παιδιά και παίζουν. Όμως τα παιδιά συμμετέχουν λίγο και γινόμαστε ο από καθέδρας δάσκαλος, ο σοφός. Κατά τη γνώμη μου, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να ξεπεράσουμε τον δασκαλο-κεντρισμό μας… ακόμα κι αν εμείς παθαζιόμαστε με κάτι και το θεωρούμε πολύ ωραίο και μας αρέσει, αυτό το κάτι μπορεί ουσιαστικά να μην έχει ανταπόκριση!

Θα σου πω ένα παράδειγμα… Πριν μερικά χρόνια σε μία επιμόρφωση πάνω στα projects από τον Ηλία Ματσαγγούρα μιλούσαμε για ομαδοσυνεργατικότητα και για τους μαθητές στο κέντρο της διαδικασίας μάθησης με τον δάσκαλο να είναι στην άκρη και όλα αυτά τα πολύ ωραία και γνωστά… Και πώς θα σε επιμορφώσουν σε αυτό; Δασκαλο-κεντρικά! Στην πράξη όμως, ο τρόπος που πας να διδάξεις σε κάποιον κάτι, αναιρεί την ίδια σου την προσέγγιση. Είναι σαν να σου φέρει ένα βιογραφικό μια φιλόλογος και να είναι γεμάτη ορθογραφικά λάθη. Ό,τι και να γράφει εκεί, το ίδιο το μέσο το αναιρεί! Το ίδιο κάνουμε κι εμείς

Γιάννης Κωτσάνης

Προκύπτει από έρευνες ότι τα κορίτσια δεν ενδιαφέρονται τόσο πολύ για θέματα φυσικών επιστημών και θετικών κατευθύνσεων. Χωρίς φυσικά να θέλουμε να κάνουμε τις κλασικές διακρίσεις φύλων, πώς μπορούμε να προσελκύσουμε και τα κορίτσια; Πώς μπορούμε να αυξήσουμε το ενδιαφέρον τους; Πιστεύεις ότι κάνουμε κάτι λάθος;

Τάσος Λαδιάς

Θα σου πω κι άλλο ένα παράδειγμα: Πριν πέντε χρόνια όταν ο μικρός μου γιός έδινε Πανελλήνιες εξετάσεις, ένα κουτάβι τον ακολούθησε στο σπίτι. Το υιοθετήσαμε και το ονομάσαμε Κέρμπυ από το Κέρβερος. Παίζαμε συνέχεια μαζί του, παλεύαμε, το προετοιμάζαμε για πολεμιστή. Όλα πήγαιναν καλά μέχρι που μια μέρα μετά από τρεις μήνες μια γειτόνισσα μας είπε: «Ωραία η σκυλίτσα σας!!!» Και έτσι ο Κέρβερος έγινε «η Κέρμπυ». Και τότε άλλαξαν όλα. Πάνε τα «άγρια» παιχνίδια και αρχίσαμε τα «αχού τι όμορφη που είναι»! Η συμπεριφορά μας απέναντί της άλλαξε. Κάπως έτσι αναθρέφουμε και τα κορίτσια. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί δεν ενδιαφέρονται για θέματα φυσικών επιστημών. Πόσοι από εμάς έχουν δωρίσει lego στα γενέθλια ενός κοριτσιού; Θα πρέπει να αλλάξουμε νοοτροπία και να αντιμετωπίζουμε και τα κορίτσια ως μαχητές (της ζωής). Αλλά είναι δύσκολο να αλλάξεις νοοτροπία και κυρίως να την εφαρμόσεις. Εδώ πρέπει να βοηθήσει η εκπαίδευση. Παρεμπιπτόντως, μη διανοηθεί κανένας να με πλησιάσει απειλητικά όταν η Κέρμπυ είναι κοντά. Ίσως τα πρώτα παιχνίδια πιάσανε τόπο!

Γιάννης Κωτσάνης

Ας κλείσουμε την πολύ ωραία μας αντισυμβατική μας συνέντευξη με αυτό το «Α» που προστέθηκε στο STEM… Φυσικά, δεν έχει σχέση αυτό με το «Α» σε κύκλο των αναρχικών, αλλά με το art και την τέχνη και ενδεχομένως με το τέχνημα-artifact. Σίγουρα θα έχεις να μας πεις κάτι τελευταίο ενδιαφέρον: Πώς αυτό το «Α» μπορεί να ενταχθεί στις εκπαιδευτικές μας πρακτικές;

Τάσος Λαδιάς

Θα κάνω μια αναλογία… Έχει να κάνει με το σύνδρομο του «ΚΑΙ» στην Πληροφορική, όπου όλοι κάνουν κάτι και μετά θέλοντας να εντάξουν και τις νέες τεχνολογίες βάζουν «ΚΑΙ» ένα PowerPoint…

Γιάννης Κωτσάνης

Ναι είναι πολύ ωραίο παράδειγμα! Κι εγώ έλεγα παλιά ότι από τότε που άρχισε το «στατικό» PowerPoint να μπαίνει στις εκπαιδευτικές πρακτικές, χάθηκε η αλληεπίδραση! Όσο πιο πολλά bullets έχει, τόσο λιγότερη διαδραστική είναι μια παρουσίαση…

Τάσος Λαδιάς

Κατά τη γνώμη μου ένα καλό παράδειγμα του Art στο STEAM είναι τα χαρακτικά του (προαναφερθέντος) Escher όπου μπορεί κανείς να «δει» από αναδρομικές κλήσεις διαδικασιών μέχρι την εντροπία και το 2ο θερμοδυναμικό αξίωμα και από κυρτούς και κοίλους χώρους (παραβολική και υπερβολική γεωμετρία) μέχρι τη δημιουργία του σύμπαντος εκ του μηδενός.

Ένα άλλο παράδειγμα θα ήταν η προσπάθεια του Kandinsky να θεσπίσει κανόνες αισθητικής, τους οποίους εφαρμόζοντάς τους κάποιος (ή κάποιο σύστημα) να παράγει τέχνη. Τότε βέβαια ο Kandinsky δεν είχε υπόψη του τη σημερινή Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτό είναι μια ακόμα πρόκληση…

Γιάννης Κωτσάνης

Σ’ ευχαριστούμε θερμότατα. Νομίζω ότι όλα αυτά, τα πολύ ωραία που συζητήσαμε, σίγουρα έχουν να προσδώσουν ιδέες στο έργο και να εμπλουτίσουν το πλαίσιο-framework και τις μεθοδολογίες του! Κλείσιμο λοιπόν δικό σου, με μια… ατάκα;

Τάσος Λαδιάς

Η ατάκα είναι ότι κατά παραγγελία ατάκες δεν γίνονται.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s