Αρχείο κατηγορίας Θέματα

Ο γρίφος του «Clash of Clans»… Είναι ψηφιακή δημιουργία; Είναι «Paradigm Shift»;

Το ερώτημα το οποίο θέτουμε, και πρόεκυψε από ένα «πρακτικό» πρόβλημα, είναι το εξής (χωρίς καμία πρόθεση επισκόπησης της σχετικής βιβλιογραφίας)…

Ο παίκτης παιχνιδιών δράσης και στρατηγικής είναι ψηφιακός δημιουργός μέσα στα σύγχρονα και πολύ διαδεδομένα μη-εκπαιδευτικά ψηφιακά περιβάλλοντά τους;

Στην περίπτωση για παράδειγμα του Minecraft«, του παιχνιδιού κατά το οποίο ο παίκτης, εκτός των άλλων, χτίζει τις δικές του τρισδιάστατες κατασκευές μέσα σε έναν αχανή ψηφιακό κόσμο, εύκολα θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για δημιουργικότητα, αφού άλλωστε αυτό χρησιμοποιείται πλέον και για εκπαιδευτικούς σκοπούς!

Στην περίπτωση όμως άλλων, παγκοσμίως, πολύ διαδεδομένων στους νέους παιγνιδιών, όπως για παράδειγμα είναι το Forza Horizon, αγωνιστικό παιχνίδι προσομοίωσης και το Clash of Clans (CoC), πολεμικό παιχνίδι στρατηγικής, τι θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς; Για όλα αυτά τα αγωνιστικά παιχνίδια αθλημάτων και οχημάτων φαίνεται ότι οι ψηφιακές κινητικές δεξιότητες υπερτερούν σαφέστατα σε σχέση με τη δημιουργικότητα. Το CoC όμως, θα μπορούσε κατά μία έννοια να έχει στοιχεία δημιουργικότητας, αφού ο παίκτης χτίζει ο ίδιος στην περιοχή-εφαλτήριο των μαχών του (από το άδειο αρχικό «village», επίπεδο 1, στο γεμάτο με ώρες παιχνιδιού, επίπεδο 38 των επιτευγμάτων του, όπως φαίνεται στη φωτογραφία).

Η εφαρμογή CoC μαζί με τα δεδομένα της – επιτεύγματα του παίκτη, βρισκόταν σε ένα πρώτης γενιάς τετραπύρηνο ευπρεπή και εξαιρετικά αξιόμαχο αλλά «low cost device» (αξίας 150 ευρώ, πριν 4 χρόνια και που δυστυχώς δεν είχε όμως Google Play Store ως Android λειτουργικό, κάτι που τώρα έχουν όλες πλέον οι ταμπλέτες). Αυτό μαζί με 12 άλλες ταμπλέτες τις προμηθεύτηκε το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, για να αναπτύξει την πρωτοβουλία Άνοιξε Σουσάμι.

Ήρθε το πέρασμα του χρόνου και το μηχάνημα αυτό έπρεπε να επανέλθει στις εργοστασιακές του ρυθμίσεις, να καθαρισθεί από «τη σκουριά του χρόνου» και να αλλάξει κάτοχο για να συνεχίσει το ταξίδι του… ΟΛΟ το περιεχόμενό του μεταφέρθηκε ή ανακτήθηκε από άλλες συσκευές, ΕΚΤΟΣ ΔΥΣΤΥΧΩΣ από το περιεχόμενο εκατοντάδων ωρών παιχνιδιού του CoC (αξίας 200 ευρώ, κατά τα λεγόμενα του παιδιού-χρήστη του, για να φτάσει κάποιος από το 1 επίπεδο στο τρέχον 38, και να συνεχίσει μέχρι το 91ο)! Ο νεαρός 12χρονος παίχτης προσπάθησε να λύσει το πρόβλημα μόνος του, αρχικά δοκιμάζοντας προγράμματα «κλωνοποίησης» (π.χ. Cloneit) αλλά δεν τα κατάφερε. Ζήτησε λοιπόν βοήθεια από τον υπογράφοντα πατέρα του, Πληροφορικό, ο οποίος μην έχοντας καμία απολύτως σχέση με το παιχνίδι, σε συνεργασία φυσικά με τον ίδιο, ξεκίνησε τις δοκιμές μεταφοράς, σε νέα συσκευή, ώστε να συνεχιστεί ομαλά… το ταξίδι του στον χρόνο! Το εγχείρημα αποδείχτηκε ένα πολύωρο project, χωρίς να βοηθήσει άμεσα και η σχετική αναζήτηση λύσεων στο διαδίκτυο… Οι προσεγγίσεις στην επίλυση του προβλήματος ήταν βασικά δύο…

  • η πρώτη, πιο παραδοσιακή, με μεταφορά δεδομένων – backup, και
  • η δεύτερη, πιο σύγχρονη, βασισμένη στο cloud paradigm shift!

Αρχίζει λοιπόν ο γολγοθάς (σε α’ πρόσωπο πλέον), επιχειρώντας την πρώτη προσέγγιση, ως πιο χειροπιαστή για έναν «γερόλυκο της Πληροφορικής»…

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: Πού είναι τα δεδομένα της εφαρμογής CoC στη μνήμη της ταμπλέτας; Ψάχνοντας την καρτέλα του CoC (βλέπε φωτό, με τα «σύνεργα εξιχνίασης του γρίφου») βλέπουμε όντως ότι είναι περίπου 100 MBs για την εφαρμογή και 300+ MBs για τα δεδομένα. Ψάχνουμε στο σύστημα αρχείων (file system), τα εντοπίζουμε περίπου και τα μεταφέρουμε στο USB. Το USB το τοποθετούμε στη νέα συσκευή-κινητό για να μεταφέρουμε τα δεδομένα, δεδομένου ότι έχουμε ήδη εγκαταστήσει την εφαρμογή CoC, και θεωρούμε ότι η μέθοδος θα δουλέψει… Το κινητό, παρά τις προσπάθειες ΑΡΝΙΟΤΑΝ ΠΕΙΣΜΑΤΙΚΑ ΝΑ ΕΝΤΟΠΙΣΕΙ ΤΟ USB (αφού κατεβάσαμε και δύο νέα προγράμματα).

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: Πώς θα μεταφέρουμε τα δεδομένα της εφαρμογής στη νέα συσκευή; Ευτυχώς υπάρχουν πολλές λύσεις… Google Drive! Βάζουμε το USB στον υπολογιστή μου και φυσικά πολύ εύκολα τα ανεβάζουμε στο «σύννεφο», κάνουμε share τα αρχεία στο «conkotsanis» gmail της συσκευής, όντως τα βλέπει, αλλά τώρα πρέπει από το Google Drive (στο σύννεφο) να τα μεταφέρουμε ακριβώς μέσα στον φάκελο του CoC! Δυστυχώς ΜΕ ΕΚΠΛΗΞΗ, ψάχνοντας αρκετή ώρα, ανακαλύπτουμε ότι ενώ μεμονωμένα αρχεία μεταφέρονται, ολόκληρος φάκελος (με 100+ αρχεία) δεν γίνεται. Άρχισα να τσαντίζομαι! Πού θα πάει αυτή η ιστορία! Τελικά πίσω πάλι στον υπολογιστή, όλα τα αρχεία συμπιέστηκαν σε ένα αρχείο zip, μεταφέρθηκε το αρχείο στο κινητό και αποσυμπιέστηκαν στο σωστό φάκελο της εφαρμογής (ευτυχώς άμεσα από τον διαχειριστή αρχείων του κινητού)…

ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΤΙΠΟΤΑ! Η διαδικασία επαναλήφτηκε σε άλλη ταμπλέτα με πολλαπλές αναζητήσεις, αν υπάρχουν και αλλού άλλα αρχεία, με δοκιμές, πρώτα μεταφορά των δεδομένων και μετά εγκατάσταση της εφαρμογής ΚΑΙ αντίστροφα… ΤΙΠΟΤΑ, Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΕΡΝΟΥΣΕ ΚΑΙ ΛΥΣΗ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ… Τελικά η πρώτη μέθοδος δεν δούλεψε, πάμε στη δεύτερη… Η εφαρμογή CoC ξέραμε ότι μπορούσε να συνδεθεί με τα Google Play-Games που χρειαζόντουσαν όμως τις Google Υπηρεσίες, που ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΤΑΜΠΛΕΤΑ, ΔΙΟΤΙ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ… Ήταν αυτό που ήθελα να αποφύγω

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 3: Πώς θα εγκαταστήσω στην ταμπλέτα το Google PlayStore, την εφαρμογή Google PlayGames και τις Google Υπηρεσίες; Έπρεπε να κάνω «ROOT» τη συσκευή μου, δεν υπήρχε άλλος τρόπος, κάτι το οποίο συνιστάται μόνο σε developers. Εν πάσει περιπτώσει, έπρεπε να «πιω αυτό το ποτήρι» με τη βεβαιότητα ότι θα ταλαιπωρηθώ (την επόμενη βέβαια μέρα)! Διάλεξα έναν από τους διάφορους προτεινόμενους τρόπους (κατεβάζοντας 3 εφαρμογές και ακολουθώντας τις οδηγίες) αλλά απέτυχε. Δεύτερο και τρίτο ψάξιμο, αυτή τη φορά στο Youtube, που εμπλέκει συσκευή και PC και αφήνει το PC να κάνει τη δουλειά! Σιγά μη δουλέψει… ΚΙ ΟΜΩΣ ΔΟΥΛΕΨΕ!!! Επιτέλους επιλύθηκε και αυτό το πρόβλημα…

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4: Πώς θα συγχρονίσω τα δεδομένα της εφαρμογής στο «σύννεφο», ώστε να φαίνονται από κάθε άλλη συσκευή; Ε, πια αυτό είναι εύκολο! Αφού εντάξαμε στην εφαρμογή Google Play-Games της ταμπλέτας τον χρήστη «conkotsanis», αμέσως αυτή είδε ότι παίζει το παιχνίδι CoC, οπότε και συνδέθηκαν αυτά τα δύο! Πηγαίνουμε στις ρυθμίσεις του παιχνιδιού στην ταμπλέτα, επιλέγουμε να συνδεθεί ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΚΕΙ με τον λογαριασμό «conkotsanis», γίνεται επανεκκίνηση του παιχνιδιού και πράγματι ενημερωνόμαστε ότι όντως σχετίζεται με τον χρήστη «conkotsanis»! Ωραία, πάμε πλέον στο κινητό, μπαίνουμε για σιγουριά στην εφαρμογή Google Play-Games με τον χρήστη «conkotsanis», τρέχουμε από εκεί την εφαρμογή, ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΕΚΠΛΗΞΗ δεν είχε γίνει ο συγχρονισμός!!! Πάλι ήταν στο επίπεδο «1» του παιχνιδιού, αντί για το 38! Απογοήτευση… ΗΜΟΥΝ ΕΤΟΙΜΟΣ ΝΑ ΤΑ ΠΑΡΑΤΗΣΩ!!! Κρίμα, τόσο κόπο είχαμε κάνει…

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 5: Πώς θα συσχετίσω τα δεδομένα των συσκευών με τους επιθυμητούς χρήστες του CoC; Ήταν φανερό ότι κάτι συνέβαινε με τους χρήστες! Σκεφτήκαμε να σβήσουμε τον χρήστη «conkotsanis» από το CoC. Ψάξαμε στο διαδίκτυο, όπου ενημερωθήκαμε ότι δεν γίνεται στο CoC! Δοκιμάσαμε από την ταμπλέτα (και στο Google Play-Games και στο CoC) να μπούμε με άλλο χρήστη («ykotsanis»), ΤΙΠΟΤΑ… Βατερλό! ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΙΓΜΗ πριν τα παρατήσουμε ολοκληρωτικά, κάναμε τη μικρή αλλά ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ στην «εξιχνίαση του εγκλήματος» (όπως εξελίχθηκε τελικά το θέμα)! Ένας «άσσος» δίπλα στα «ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ» του CoC, στα δεδομένα του Google Play-Games μας παραξένεψε… ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕ ΟΤΙ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΧΡΗΣΤΕΣ ΜΟΛΙΣ ΞΕΚΙΝΟΥΣΑΝ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ… Πράγματι και ο χρήστης «conkotsanis», εκτός από τον «ykotsanis», είχε παίξει μία μόνο φορά στο κινητό πριν την προσπάθεια μεταφοράς, με αποτέλεσμα να θυμάται αυτό το 1 και μοναδικό επίτευγμα, και να αγνοεί τα 38 επιτεύγματα στην εφαρμογή της ταμπλέτας!!! Εντάξαμε έναν ΕΝΤΕΛΩΣ ΝΕΟ ΧΡΗΣΤΗ, που δεν ΕΙΧΕ ΞΑΝΑΠΑΙΞΕΙ ΠΟΤΕ, και «ώ του θαύματος» αυτό δούλεψε…

Αυλαία, με τα «διδάγματα», αυτής της πολύ-ωρης πολύ-παραμετρικής επίλυσης του προβλήματος…

  • Πριν ξεκινήσουμε την επίλυση κάποιου προβλήματος, επιχειρούμε μια ερώτηση στο διαδίκτυο της μορφής «How to» κυρίως για ιδέες (χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις πηγές και το περιεχόμενό τους – ειδικά στα διαφημιστικά πρόσθετα, μπορεί να βοηθήσει, μπορεί και όχι).
  • Υπάρχουν πολλοί δρόμοι επίτευξης του επιθυμητού αποτελέσματος, τουλάχιστον στην επίλυση ψηφιακών προβλημάτων…
  • Η επίτευξη αυτή, μας εφοδιάζει με νέες «άχρηστες» ή μη γνώσεις και κυρίως δεξιότητες
  • Μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες (που σχετίζονται με τους γρίφους της αστυνομικής λογοτεχνίας και των ταινιών) είναι η παρατηρητικότητα.
  • Θυμόμαστε πάντα, να είμαστε οπλισμένοι με πολύ-πολύ υπομονή, διότι «δυστυχώς ο υπολογιστής έχει πάντα δίκιο, αλλά ευτυχώς δεν έχει ποτέ άδικο…» (όπως έλεγα από πολύ παλιά), όπου βέβαια «υπολογιστής», σημαίνει κάθε κατασκευαστής οποιουδήποτε ψηφιακού έργου, το οποίο συνήθως έχει κοινές προδιαγραφές με άλλα ομοειδή, αλλά μπορεί να έχει και μη κοινές, όχι εύκολα αντιληπτές ή ορατές στους «κοινούς» χρήστες…
  • Τέλος, πριν ξεκινήσουμε κάποια προσπάθεια στην οποία θα αφιερώσουμε χρόνο, επιβεβαιωνόμαστε πλέον για τις δυνατότητες «συγχρονισμού στο σύννεφο» και σε άλλες συσκευές, ανεξάρτητα αν η προσπάθειά μας θα έχει «σύγχρονα» ή «ασύγχρονα» χαρακτηριστικά, δηλαδή αν θα «παίζει» με ή χωρίς διαδίκτυο…

Με άλλα λόγια, μετακινούμαστε πλέον από τις παραδοσιακές μεθόδους backup/restore στις νέες μεθόδους cloud synchronization!

Και επεκτείνοντας το «δίδαγμα» αυτό, όσοι δεν εντρυφήσουμε σε αυτό το «paradigm shift from ground to cloud» αυτο-περιορίζουμε τη δράση μας στο σημερινό και μελλοντικό μας κόσμο…

ΓΚ, Αύγουστος 2017

100+ free apps για τα 12 δικαιώματα των παιδιών στον Ψηφιακό Κόσμο…

… «Η σύνδεση της μάθησης με τον ψηφιακό γραμματισμό των παιδιών μέσω της χρήσης υπολογιστικών συσκευών κάθε είδους είναι ένα κεντρικό ζητούμενο με μία από τις δεσπόζουσες προσεγγίσεις τη μοντελοποίηση της ανάπτυξης δεξιοτήτων (21st century skills). Όλες οι προσεγγίσεις αυτές συνδέουν άμεσα τα γνωσιακά επίπεδα (cognitive levels) και τα αντίστοιχα ρήματα ενέργειας (action verbs), με τις δραστηριότητες (activities) των παιδιών και τις αντίστοιχες εφαρμογές τους (apps).

"Open sesame" children’s rights to the digital world
«Open sesame» infographic [100+ links to free apps]

Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνολογία με τις απεριόριστες εφαρμογές της έχει πλέον τη δυνατότητα να προσφέρει λύσεις με χαρακτηριστικά μεγάλης συμμετοχικής δυναμικής, ευελιξίας εφαρμογής, λειτουργίας και χωρίς σύνδεση με το διαδίκτυο, με έμφαση σε χαμηλό κόστος συσκευής και ελεύθερα προσβάσιμες εφαρμογές. Μία σύγχρονη ταμπλέτα χαμηλού κόστους μπορεί σήμερα να λειτουργήσει ως εργαλείο μάθησης και δημιουργικής ψυχαγωγίας, με παιδαγωγική διάσταση και, το κυριότερο, να αξιοποιηθεί σε δραστηριότητες που συναρπάζουν ένα παιδί, και ειδικότερα παιδιά που ενδεχομένως δεν μπορούν να έχουν καμία πρόσβαση στην τεχνολογία…»

 

συνεχίζεται… «Χρόνος» τεύχος 34, Φεβρουάριος 2016

(αναδημοσίευση)

και μία σχετική παρουσίαση:

Open Sesame – Άνοιξε Σουσάμι: Αξιοποιώντας δημιουργικά ταμπλέτες με παιδιά

 

Save

Save

Save

1 φορά στα 70 χρόνια: από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων στο «ζευγάρωμα» Ηλιοστάσιου-Πανσέληνου και Χωρο-Χρονικού Γραμματισμού…

«Ο μηχανισμός ο οποίος ανασύρθηκε από το βάθος της θάλασσας στα Αντικύθηρα, εδώ και περισσότερο από εκατό χρόνια, κίνησε αμέσως το ενδιαφέρον κάθε είδους ερευνητών της αρχαιότητας. Ήταν ένας αστρολάβος; Ήταν ένα πλανητάριο, ένα αστρονομικό ρολόι; Ή κάτι άλλο; Η επιστημονική έρευνα προχωρούσε πολλές φορές στα σκοτεινά, αφήνοντας περιθώριο στη φαντασία, που δεν ήθελε και πολύ να ξεπεράσει τα όρια της λογικής. Ότι πρόκειται για έναν μηχανισμό είναι σίγουρο, και μάλιστα για τον πιο σύνθετο μηχανισμό της αρχαιότητας (2ος-1ος αιώνας π.Χ.), που δεν έχει παρόμοιό του στα 1.300 χρόνια που ακολουθούν» (Πρόγραμμα Έρευνας για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων)…

Πόσο απίστευτα εναρμονισμένοι με τον «χωρικό και χρονικό γραμματισμό« θα έπρεπε να ήταν οι δημιουργοί αυτού του «Μηχανισμού των Αντικυθήρων» [ΕΡΩΤΗΜΑ 1!] που μάλλον, θα ήταν σε θέση να προβλέψουν [όπως άλλωστε οι σύγχρονοι αστρονόμοι με τα εντυπωσιακά μέσα τους], ότι σήμερα, 21 Ιουνίου, θα είχαμε ταυτόχρονα και Θερινό Ηλιοστάσιο και Πανσέληνο (στη 1.34 ξημερώματα, με διαφορά περίπου 30 λεπτών); Επισημάναμε, φυσικά πολλές φορές, ότι στο αστικό μας περιβάλλον, έχουμε πλέον προ πολλού σταματήσει να βιώνουμε, και ίσα-ίσα θυμόμαστε, τις 4 σημαντικές αυτές ημέρες στην αλλαγή των εποχών, που πολύ συχνά συνιστούν και σημαντικές Παγκόσμιες Μέρες

Το γεγονός αυτό, μας δίνει μια καλή αφορμή για να παραθέσουμε καθιερωμένους γραμματισμούς, τον Γλωσσικό Γραμματισμό, τον Μαθηματικο-Λογικό Γραμματισμό, τον Ψηφιακό Γραμματισμό και τον Χωρικό Γραμματισμό. Φυσικά το δίπολο του «χωρο-χρόνου», με τις 3 διαστάσεις του χώρου και τη 1 διάσταση του χρόνου, δεσπόζει και στις θετικές, και στις κοινωνικές επιστήμες, αλλά και σε εναλλακτικές προσεγγίσεις (π.χ. World View – Kearney)! Όμως…

280

Ας δούμε, για παράδειγμα, τι θα μπορούσαμε να ρωτήσουμε για την παραπάνω εικόνα…

Ποια περιοχή της Ελλάδας απεικονίζει ο Χάρτης; Ποια βουνά, πεδιάδες, κόλπους, ποτάμια, λίμνες, νησιά, πόλεις…

Είναι βέβαιο ότι θα πάρουμε πολλές και διαφορετικές απαντήσεις, ανάλογα με τον «χωρο-χρονικό» γραμματισμό του κάθε ερωτώμενου. Μήπως τελικά σήμερα, έχουμε «υποτιμήσει» αυτόν τον σπουδαίο γραμματισμό μέσα από όλα τα τεχνολογικά μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας; [ΕΡΩΤΗΜΑ 2!], και ο οποίος τελικά κατέχει μια σπουδαία θέση ανάμεσα στους σημαντικότερους;

Μια ελάχιστη συμβολή, κυρίως στο δεύτερο ερώτημα, έρχονται να δώσουν οι παρακάτω 65 διαφάνειες με τα 280+ links στα 4 βιωματικά εργαστήρια,  που πραγματοποιήθηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2016 (μετά από προσκλήσεις των φίλων και συναδέλφων Σχολικών Συμβούλων: Α. Ασβεστά, Α. Ζουγανέλη, Μ. Δίτσιου, και Κ. Στεφανίδη, τους οποίους και ευχαριστώ θερμότατα)

Εξαιρετικά, λοιπόν αφιερωμένο, στο «ζευγάρωμα» Ηλιοστάσιου και Πανσέληνου, το οποίο δεν μεριμνήσαμε να το χαιρόμαστε σε κάποια βουνοκορφή ή ακρογιαλιά, αλλά από το μπαλκόνι του σπιτιού της πόλης μας…

 ΓΚ, 21 Ιουνίου 2016

(αναδημοσίευση από Γεωδρόμιο)

Save

Save

Save

Κινητά βιώματα στις επιφάνειες της πόλης: εγκλωβισμένοι ή υποψιασμένοι;

Η μετακίνηση και η ζωή μας μέσα στην πόλη, για ψυχαγωγία, για ευεξία, για κοινωνικές δράσεις (εξαιρώντας την τυπική εκπαίδευση και την εργασία) έχει μια σημαντική διαφοροποίηση για τα παιδιά και τους ενήλικες…

Η συνηθισμένη πρακτική μας είναι η μετάβαση από ένα σημείο, μία γεωγραφική τοποθεσία – χώρο σε μία άλλη… Αν παρατηρήσετε, δεν κινούμαστε, τουλάχιστον οι περισσότεροι από τους ενήλικες, σε μια επιφάνεια! Πηγαίνουμε από το ένα σημείο στο άλλο (εστιάζοντας τις δράσεις μας σε αυτόν τον συγκεκριμένο χώρο προορισμού και την επιφάνειά του), αντίθετα βέβαια από αυτό το οποίο κάνουν τα παιδιά! Για παράδειγμα όταν τα παιδιά ή οι έφηβοι, περπατούν ή κάνουν ποδήλατο, σαρώνουν μια μεγάλη επιφάνεια, χωρίς να περιορίζονται στο χώρο!

Για τη μετακίνηση στην πόλη, οι περισσότεροι, πλέον, χρησιμοποιούμε την φορητή μας, κινητή τεχνολογία για πολλαπλούς λόγους και εδώ δεν υπάρχει διαφοροποίηση, θεωρώντας την, πλέον, το απαραίτητο εφόδιό μας σε κάθε μετακίνηση (όταν μάλιστα τύχει να μην έχουμε το κινητό μας, καταλαμβανόμαστε από… nomophobia!). Και φυσικά τα περισσότερα παιδιά, κυρίως τα πιο μεγάλα, αξιοποιούν την τεχνολογία, καλύτερα από μας…

Όλοι μας γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι δηλαδή τα παιδιά και οι έφηβοι μαθαίνουν πολύ εύκολα και αξιοποιούν δυναμικά τα νέα αυτά μέσα… Η χρήση της τεχνολογίας τους προσφέρει αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι ανήκουν σε μια κοινότητα με μια ευρεία προοπτική (και αυτό σίγουρα δεν είναι κοινοτοπία). Μπορεί να καλλιεργεί την πρωτοβουλία και την αυτενέργεια ώστε να αποτελεί πόλο έλξης, διαλόγου, κοινωνικοποίησης και ψυχαγωγίας.

Οι περισσότεροι από εμάς ανήκουμε σε μια ψηφιακή κοινότητα. Μπορεί να έχουμε εκατοντάδες φίλους στο Facebook, να συναντάμε κάθε μέρα πολλούς συναδέλφους στη δουλειά μας και να δουλεύουμε μαζί, αλλά έχουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια πραγματική κοινότητα? Κάποιοι ναι, ιδιαίτερα οι πιο πολιτικοποιημένοι ή όσοι δραστηριοποιούνται στον πολιτισμό. Οι περισσότεροι ίσως από εμάς όχι…

Έχουμε λοιπόν ένα νέο «παράδειγμα» (με την έννοια που έδωσε στο όρο ο Τόμας Κουν). Όλα είναι εκεί πάνω στο σύννεφο, σε ένα αόρατο δίκτυο με δισεκατομμύρια σημεία/κόμβους και ακμές που τα συνδέουν, με γρήγορες ταχύτητες, τα πάντα να καταγράφονται, κάθε πληροφορία να μπορεί να επεξεργασθεί ως δεδομένο…  Techno-Poli-Blog1Έχουμε μια νέα εποχή αλλά και μια νέα γενιά… Και όπως πολύ γλαφυρά έχει γραφτεί στο ιστολόγιό μας… «Η προηγούμενη γενιά συνάθροιζε εικόνες από τη ζώσα πραγματικότητα και από τη μαγεύουσα τελειότητα του φυσικού κόσμου… Αντίθετα, η τωρινή γενιά είναι εγκλωβισμένη σε μιαν άλλη πραγματικότητα. Έχει, βέβαια, αυτή η πραγματικότητα τη δική της μαγεία, αλλά είναι μη φυσική«.

 Οπότε αναπόφευκτα εγείρονται τα παρακάτω ερωτήματα

  • «Μήπως περάσαμε στον αιώνα της ψηφιακής μονοκρατορίας; Θα ζούμε πλέον τη μαγεία των χρωμάτων σκυμμένοι μόνοι μας στις ψηφιακές οθόνες;«
  • «Είμαστε οι μοναξιές μέχρι κορεσμού, από αφάνταστες πληροφορίες. Αποθήκες δηλαδή συσσώρευσης ψηφιακού υλικού;«

Τι σημαίνει όμως αξιοποιώ την κινητή τεχνολογία, και για τους «μικρούς» και για τους «μεγάλους»; Ας το δούμε επιγραμματικά σε ένα τετράπτυχο. Τα περισσότερα από αυτά τα κάνουμε και τα βιώνουμε…

Techno-Poli-Blog2

  • Βλέπω – Ακούω – Αποτυπώνω: με τις δύο, αισθήσεις μου – κυρίως μόνο αυτές στα ψηφιακά περιβάλλοντα, όλοι έχουμε μια κάμερα και αποτυπώνουμε κάθε στιγμή, ή έχουμε τα ακουστικά μας για να ακούμε μουσική…
  • Ενημερώνομαι – Αναζητώ/Πλοηγούμαι – Επιλέγω: η ενημέρωση, η αναζήτηση και η πλοήγηση στο διαδίκτυο συνιστούν πλέον μία από τις πιο σημαντικές και ευρέως διαδεδομένες ψηφιακές δεξιότητες, με την επιλογή της κατάλληλης πληροφορίας να συνιστά ιδιαίτερη κριτική διαδικασία
  • Επικοινωνώ – Μοιράζομαι – Συνεργάζομαι: μια από τις πιο σημαντικές νέες τάσεις, ειδικά με τις εφαρμογές κοινωνικών δικτύων…
  • Επεξεργάζομαι – Παίζω – Δημιουργώ: αξιοποιώ όλα τα προηγούμενα ή και επεξεργάζομαι τις πληροφορίες, με τις διάφορες μορφές τους, σημειώσεις, αλληλογραφία, κείμενα, γραφικά-graffiti, σχέδια, διαγράμματα, πίνακες, ήχους, μουσικές, βίντεο, αφίσες, ιστοσελίδες…

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα βιωματικά και δημιουργικά Εργαστήρια του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού (με ή χωρίς τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων). Τα παιδιά γίνονται από απλοί καταναλωτές, δημιουργοί των δικών τους έργων, κατασκευών, «τεχνημάτων», των λεγόμενων artifacts, είτε ατομικά, είτε ομαδικά, με άξονα την περιέργεια, τη φιλομάθεια και την ερευνητική τους διάθεση. Μπορούν να λειτουργήσουν συλλογικά αλλά και αυτόνομα με βάση σχέδια δράσης βασισμένα σε «καλές πρακτικές», κάτω από τον συντονισμό και την υποστήριξη των «μεγάλων».

Πολύ επιγραμματικά λοιπόν θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί, βλέποντας από μία ΘΕΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ, το βίωμα στην πόλη με την κινητή τεχνολογία, ότι…

  • ο τεχνολογικός γραμματισμός ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών και των νέων, δημιουργεί κίνητρα για πρωτοβουλίες, γνώση, εξωστρέφεια και πνεύμα συνεργατικότητας κλπ-κλπ, ενώ αντίθετα…
  • ο τεχνολογικός αναλφαβητισμός οδηγεί στην περιθωριοποίηση και τη δια βίου υστέρηση, καταδικάζει τους νέους στην ανεργία και ενδεχομένως ευνοεί την παραβατικότητα, προστιθέμενος μάλιστα στις συνθήκες κρίσης…

Κλείνοντας όμως, για να πολιτικοποιήσω τον επίλογο…

Μήπως, λοιπόν, μέσα σε όλη αυτή την ψηφιακή πλέον εποχή, έχουμε χάσει [ηθελημένα και ανιδιοτελώς κάποιοι μας βοηθήσανε να χάσουμε] ίσως την πιο κρυφή – δυσεύρετη γνώση, την πιο κρυφή – δυσεύρετη δεξιότητα, όμως κυρίως την κρυφή «στάση ζωής», αυτού του «ΥΠΟΨΙΑΣΜΕΝΟΥ» πολίτη του κόσμου? Και ποια άραγε είναι αυτή? Υπάρχει? Είναι σχετικά ευρέως αποδεκτή?

ΓΚ, 31/05/2016

Σημείωση: Το άρθρο αυτό είναι μια προσαρμογή της σύντομης ομιλίας με τίτλο: «Κινητή Τεχνολογία και Βιώματα στην Πόλη…» που δόθηκε στις 31 Μαρτίου 2015 κατά τη διάρκεια της Hμερίδας «Η Πόλη Είμαστε Εμείς» με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων.

Από τη Συρία στην Κένυα: ένα διαφορετικό οδοιπορικό παγκόσμιας ποίησης…

Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα της Ποίησης, 21 Μαρτίου 2016, είναι αφιερωμένη στους πρόσφυγες και τους μετανάστες που αναζητούν καταφύγιο σε άλλες χώρες αλλά κι ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον.

Badr
Nizar Ali Badr

Η ποίηση ως λόγος έχει τη δύναμη να μεταφέρει μηνύματα, εικόνες, αιτήματα σχεδόν το ίδιο γοργά όσο τα σημερινά μέσα τεχνολογίας.

Αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει όμως, είναι ότι ως μορφή τέχνης έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει την ελπίδα, την ομορφιά της ψυχής, τον αυθεντικό πόνο, την παιδεία, την κουλτούρα, την ανάγκη για έναν κόσμο που να αξίζει σε όλους και να ανήκει σε όλους.

Έναν κόσμο που να αξίζει να σωθεί.

Βασιλική Κωτσάνη, 21/3/2016

Σημείωση: Και ένα παλιότερο αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα της Ποίησης, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στην εκδήλωση «90 χρόνια Μίκης ~ 90 χρόνια Μάνος» (Ζάκυνθος 19/3/2016)

Προλογίζοντας κείμενα μιας τετραετίας…

Στην Ελλάδα τείνει να επικρατήσει μια συγκεκριμένη συγγραφική πρακτική. Εννοώ το εξής: οι περισσότεροι συγγραφείς, προκειμένου να συντηρούν μια πιο ζωντανή παρουσία και προβολή, προβάλλουν συχνά τη συγγραφική τους οντότητα, δημοσιεύοντας μικροκείμενα στον ημερήσιο ή περιοδικό ή κα ηλεκτρονικό τύπο.

Όταν συγκεντρωθεί ένας εύλογος αριθμός τέτοιων μικροκειμένων, αρχίζει να λειτουργεί μια δεύτερη έντονη επιθυμία: όλοι μας θέλουμε τα διάσπαρτα κείμενά μας να τα δούμε συσσωματωμένα να δημοσιεύονται σε ένα μικρό ενιαίο τομίδιο. Τα περισσότερα βιβλία στην Ελλάδα, ιδιαίτερα όσα ανήκουν στο είδος της μελέτης και του δοκιμίου, εκδίδονται με αυτή συνήθως την πρακτική.

Tetraetia

Στο δικό μας blog, από το Σεπτέμβριο του 2011 μέχρι και σήμερα, δημοσιεύσαμε διάφορα μικροκείμενα για ποικίλα θέματα, που όλα όμως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, σχετίζονται με τη σύγχρονη τεχνολογία…

Είναι, επομένως, φυσικό να θέλουμε και εμείς, ενδεχομένως και οι αναγνώστες μας, να τα δούμε συγκεντρωμένα σε ένα ενιαίο κειμενικό corpus. H διαφορά μας είναι ότι τα προσφέρουμε διαθέσιμα σε όλους στην αρχική ψηφιακή τους μορφή και στο ίδιο πάντα blog.

Ν. Παρίσης, 1/10/2015

[Ευχαριστούμε τη Ν. Λεβέντη για τη συγκέντρωση των άρθρων]

Ένας ακόμη Ύμνος για τον Άνθρωπο…

Του Νικήτα Παρίση

Ο Σοφοκλής έγραψε τον πρώτο ύμνο για τον άνθρωπο. Τον πέμπτο αιώνα πριν από τον Χριστό. Τον διαβάζουμε σήμερα στην τραγωδία του Αντιγόνη και στεκόμαστε θαυμαστικά στους πρώτους υμνητικούς στίχους: Πολλά είναι αυτά που προκαλούν το θαυμασμό μας. Όμως το πιο θαυμαστό από όλα είναι ο άνθρωπος.

Το πιο κοινότοπο ερώτημα που θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί σήμερα, θα ήταν μάλλον το ακόλουθο: τι θα έγραφε άραγε ο Σοφοκλής, αν ζούσε σήμερα και έβλεπε τα εκπληκτικά και εκπλήσσοντα επιτεύγματα της σύγχρονης τεχνολογίας;

Η ουσία του ύμνου φυσικά και δε θα άλλαζε. Θα δυσκολευόταν μόνο ο τραγικός ποιητής, ανάμεσα στα τόσα και τόσα, να ξεχωρίσει το κορυφαίο και το πιο ασύλληπτο, ακόμη και για την πιο ευφάνταστη φαντασία.

Ακόμα και εμείς που τα ζούμε άμεσα και μεταμορφώνουμε την καθημερινότητα της ζωής μας, δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε το ξεχωριστά προεξέχον. Νιώθουμε μόνο μέσα μας πληθωρικό τον θαυμασμό, όμοιας έντασης και ποιότητας με εκείνον που ένιωσε κάποτε, στα προχριστιανικά χρόνια, ο μέγας Σοφοκλής. Θαυμασμός στο μέγιστο και για τον δημιουργό άνθρωπο και για τα δημιουργήματά του.

Σκέπτεται μόνο κανείς τα όσα χειριζόμαστε καθημερινά. Τα συνηθίσαμε ήδη και μας φαίνονται πλέον κοινά και πολύ οικεία. Σκεφθείτε το ασύλληπτο: μένεις στην Αθήνα και, χωρίς καθόλου να υποστείς την περιπέτεια της μετακίνησης, μπορείς και στέλνεις, σε οποιοδήποτε μέρος της γης, οτιδήποτε έχει η οθόνη του υπολογιστή σου: απλά κείμενα σε γραμμική μορφή, πολυτροπικά κείμενα, εικόνες, φωτογραφίες, μουσική, οποιοδήποτε άλλο αρχείο ήχου. Και ψιθυρίζεις μέσα σου, σαν άλλος Σοφοκλής: τίποτα πιο θαυμαστό απ’ τον άνθρωπο και τα εκπλήσσοντα δημιουργήματά του.

Ζεις τον άλλον, τον συνάνθρωπο, τον φίλο, τον εργαζόμενο, τον άγνωστο, που απέχει χιλιόμετρα και χιλιόμετρα από σένα, σαν να ήταν μια διαρκώς παρούσα και εφαπτόμενη στη ζωή σου ύπαρξη. Τελικά, ναι, η επικοινωνία που ενώνει, που δένει δυο υπάρξεις και δημιουργεί ποικίλες σχέσεις. Ακόμη και θαυμαστές συναισθηματικές διδυμίες!!!

d
Φωτό: Ναταλία Κωτσάνη

Κι όμως!!!… Ο άνθρωπος, ο μεγαλουργός, ο αφάνταστα δημιουργικός, ο εκπληκτικά επινοητικός, ο θαυμαστικά εφευρετικός, δεν μπορεί να ξεπεράσει τη μεγαλύτερη ευθραυστότητα που ο ίδιος δημιούργησε και αυτό- εγκλωβίστηκε μέσα της: το γεγονός ότι τα πάντα στη ζωή μας, η ίδια μας η ύπαρξη, η λειτουργία όλων των συστημάτων μας, καταρρέουν σε ερείπια μόλις μας λείψει ο μέγας ρυθμιστής της ζωής μας: ο ηλεκτρισμός, η ηλεκτρική ενέργεια. Αυτή είναι η μεγάλη μας ευθραυστότητα!!!

Σκεφθείτε το πολύ απλά: λίγες ώρες χωρίς ηλεκτρισμό και ο παγκόσμιος ιστός της μεγαλοσύνης μας καταρρέει!!! Αυτός ο Άνθρωπος, ο μικρός, ο μέγας!!!

ΝΠ, 31/7/2015

 

3,5 δεκαετίες εξέλιξης: Από τους «μικρόκοσμους» του 1980 στα εκπαιδευτικά «apps» του 2015…

Οι μικρόκοσμοι μπορούν να θεωρηθούν ως συγκεκριμένες μορφές εξωτερικών αναπαραστάσεων που έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν στη διδασκαλία, την εκμάθηση διαφόρων εννοιών, την επίλυση προβλημάτων, τον πειραματισμό κλπ. Πρόκειται για υποσύνολα της πραγματικότητας ή κατασκευασμένες πραγματικότητες, η δομή των οποίων ταιριάζει σε κάποιον δοσμένο γνωστικό μηχανισμό. Η έννοια του εκπαιδευτικού μικρόκοσμου πρωτοεμφανίζεται στις αρχές της δεκαετίας του 70, στο AI Lab του MIT, από τον «πατέρα» της εκπαιδευτικής τεχνολογίας Seymour Papert.

«Οι μικρόκοσμοι έχουν σκοπό να μετατρέψουν παλιές ή να εφεύρουν νέες αναπαραστάσεις στη φυσική, τα μαθηματικά και σε οποιαδήποτε άλλα γνωστικά αντικείμενα, που αιτιολογούν την ισχυρή λογική δομή του αντικειμένου αλλά ταυτόχρονα, συνδέονται κατάλληλα με την ανθρώπινη γνωστική πραγματικότητα» (diSessa 1979).

Ουσιαστικά, λοιπόν, 35 χρόνια μετά, τα «apps» (είτε ως application software, είτε ως web app, είτε ως mobile app) που μπορούν να αξιοποιηθούν στην εκπαίδευση, συνιστούν κατά μία προσέγγιση, μικρόκοσμους, όπου μάλιστα «επανερχόμαστε» στην αρχική πηγή, με πολύ πιο σύγχρονο σχεδιασμό και ποικιλομορφία περιεχομένου – διάδρασης, ως αυτόνομες, συνήθως, εφαρμογές…

Ας παρουσιάσουμε όμως μια ενδεικτική «χρονογραμμή» [1977-2015] με αξιοσημείωτους σταθμούς (Ιστορική εξέλιξη εκπαιδευτικού λογισμικού):

Tutor-Tool-Tutee

  • Ταξινόμηση σύμφωνα με παιδαγωγικά μοντέλα ή μαθησιακά παραδείγματα – paradigms (Kemmis 1977):

– Διδακτική χρήση του υπολογιστή (instructional paradigm)

– Εξερευνητική χρήση του υπολογιστή (conjectural paradigm)

– Αποκαλυπτική χρήση του υπολογιστή (revelatory paradigm)

– Απελευθερωτική χρήση του υπολογιστή (emancipatory paradigm)

  • Ταξινόμηση σύμφωνα με το ρόλο… που επιτελεί στη διαδικασία της μάθησης (Taylor 1980):

– Δασκάλου (the computer as a Tutor): Το υλικό παρουσιάζεται καθοριζόμενο πλήρως από την εφαρμογή, ο χρήστης απαντά και επιλύει ασκήσεις, οι απαντήσεις αξιολογούνται, οδηγώντας σε περαιτέρω παρουσιάσεις, αναλύσεις και παραπομπές.

– Εργαλείου (the computer as a Tool): Η εφαρμογή χρησιμοποιείται ως βοηθητικό μέσο και εργαλείο δημιουργίας ποικίλων πολυμεσικών εγγράφων.

– Μαθητευόμενου (the computer as a Tutee): Ο χρήστης κατευθύνει πλήρως την εφαρμογή, «μαθαίνοντας» τον υπολογιστή.

  • Ταξινόμηση με κριτήριο τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού στη μαθησιακή διαδικασία (Paterson – Strickland 1986):

– Πρακτική και εξάσκηση (drill & practice).

– Διδακτικό – παρουσίαση (tutorial).

– Εκπαιδευτικό παιχνίδι (educational game).

– Προσομοίωση (simulation).

– Επίλυση προβλήματος (problem solving).

– Εικονική πραγματικότητα (virtual reality)

  • Ταξινόμηση ως προς την εκπαιδευτική χρήση του υπολογιστή για παιδαγωγικό σκοπό (Means 1994):

– Διδασκαλία (Tutor)

– Εξερεύνηση (Explore)

– Εργαλείο (Tool)

– Επικοινωνία (Communication)

Mindtools

– Περιβάλλοντα καθοδηγούµενης διδασκαλίας (που στηρίζονται κυρίως σε συµπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης)

– Περιβάλλοντα μάθησης µέσω (καθοδηγούµενης ή όχι) ανακάλυψης και διερεύνησης (που στηρίζονται κυρίως σε γνωστικές και δοµητιστικές θεωρίες μάθησης)

– Περιβάλλοντα έκφρασης, οικοδόµησης, αναζήτησης και επικοινωνίας της πληροφορίας (που στηρίζονται κυρίως σε δοµητιστικές και κοινωνικοπολιτισµικές θεωρίες μάθησης)

Seminar_Edusoft_2006-SW

Λογισμικά και περιβάλλοντα που λειτουργούν ως απλές πηγές πληροφόρησης

Λογισμικά για διδασκαλία (Tutorials, διδακτισμικά)

Περιβάλλοντα πρακτικής και εκγύμνασης (Drill and practice)

Περιβάλλοντα διαχείρισης πολυμεσικού υλικού και δημιουργίας απλών εφαρμογών παρουσίασης

Περιβάλλοντα προσομοίωσης

Εργαλεία γενικής χρήσης

Προγράμματα προσωπικής έκφρασης, δημιουργικότητας και φαντασίας

Ανοιχτοί μικρόκοσμοι (Δυναμικής Γεωμετρίας, Άλγεβρας και Αριθμητικής, Φυσικής, Μοντελοποίησης, Logo, Εκπαιδευτικής Ρομποτικής)

Λογισμικά και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα επικοινωνίας (e-mail, συστήματα online «συζητήσεων», blogs κλπ)

Περιβάλλοντα ανάπτυξης εφαρμογών – Προγραμματισμός με γλώσσες προγραμματισμού

Λοιπές κατηγορίες (εκπαιδευτικά παιχνίδια, εφαρμογές e-learning, m-learning κλπ)

Mobile_Apps

Seminar_Android_2014-SW

  • 34 διαφορετικοί «Τύποι Μαθησιακού Αντικειμένου» στο Πανελλήνιο Αποθετήριο (Φωτόδεντρο 2010-2015):

Photodentro

Το σίγουρο είναι ότι από την εμφάνιση των πρώτων λογισμικών με πολύ περιορισμένη χρήση στην εκπαίδευση, από τις αρχές του 1970 μέχρι σήμερα, πολλές κατηγορίες λογισμικού παραμένουν απαράλλακτα ίδιες (π.χ. drill & practice, simulations κλπ). Το σημαντικότερο όμως είναι ότι τα νέα φιλικά και touchable apps, απευθύνονται πλέον, απολύτως, σε όλες τις ηλικίες, και τους «πολύ-πολύ» μικρούς και τους «πολύ-πολύ» μεγάλους…

ΓΚ, 21/06/2015 (τη μεγαλύτερη μέρα του χρόνου)

Σημείωση: Οι παραπάνω αναφορές απέχουν από το να συνιστούν εμπεριστατωμένη επισκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας αλλά είναι ενδεικτικές για τις τάσεις κάθε περιόδου…

 

Χαρτογραφώντας το Φωτόδεντρο για την Ημέρα της Γης…

Μια νέα, ολοκληρωμένη απόπειρα «χαρτογράφησης» του Φωτόδεντρου, του ελληνικού αποθετηρίου με τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, στάθηκε η αφορμή γι’ αυτό το τρίτο αφιέρωμα στη φετινή Ημέρα της Γης στις 22/4 (με πρώτο 216 δισδιάστατοι και τρισδιάστατοι χάρτες… για το Earth Day 2013, δεύτερο Ταξιδεύοντας με τη Γη μας… για το Earth Day 2014 και έναυσμα Για 200 χρόνια κατακτούσαμε τη Φύση. Τώρα, τη χτυπάμε μέχρι θανάτου. 20 αποφθέγματα ‘φόρος τιμής’)

Ας δούμε όμως πρώτα, όπως συνηθίζουμε άλλωστε, τη σημασία που δίνουν τα λεξικά στον όρο (η οποία στα αγγλικά συνήθως αποδίδεται με τη λέξη mapping). Η λακωνικότητα της ερμηνείας, από το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, «χαρτογραφώ: συντάσσω και σχεδιάζω γεωγραφικούς χάρτες» μας οδηγεί και σε άλλες αναζητήσεις…

  • τοποθετώ σε γεωγραφική παράσταση δεδομένα από διαφορετικές επιστήμες για να δείξω σε ποιες γεωγραφικές περιοχές απαντούν ορισμένα φαινόμενα (Λεξικό Κριαρά),
  • εντάσσω στα δεδομένα γεωγραφικού χάρτη τα φαινόμενα που απαντούν σε κάθε περιοχή, όπως τα εντοπίζει και τα κατατάσσει μια επιστήμη (Λεξικό Μπαμπινιώτη).

Πέρα όμως από την κυριολεκτική σημασία της λέξης, υπάρχει και η μεταφορική. Χαρτογραφώντας αυτό που δεν είναι για όλους συγκεκριμένο, ορατό και απτό… το καθιστώ από ρευστό, συγκεκριμένο, από μη ορατό, ορατό, από συγκεχυμένο, απόλυτα απτό (Ν. Παρίσης). Και εδώ είναι η πρότασή μας, να δούμε τη χαρτογράφηση και ως μία αφήγηση, οποιουδήποτε οδοιπορικού, με μικρούς ή μεγάλους όμως διαδραστικούς σταθμούς, δηλαδή links με apps (όπως είχε αρχικά αναφερθεί και στο άρθρο του 2013)…

Xartografontas

Αναρίθμητα τα παραδείγματα, και κυριολεκτικής – μεταφορικής χαρτογράφησης, αλλά και στατικής – δυναμικής, με την έννοια των παραμέτρων ή της αλληλεπίδρασης με τον χρήστη. Ενδεικτικά θα αναφερθούμε στις παρακάτω 4 απλές κατηγορίες χαρτογράφησης (καθώς η ταξινομία της και η αναφορά σε συνθετότερες χαρτογραφήσεις, ξεφεύγει από τον σκοπό του παρόντος άρθρου):

1. Χαρτογράφηση Χώρου…

Το απόλυτο εργαλείο χαρτογράφησης είναι φυσικά το Google EarthMaps, με τις διάφορες εφαρμογές του (π.χ. Street View, Sky, Gallery, 3D Imagery, Classroom Resources κλπ). Εδώ μπορούμε να κάνουμε κάθε μορφής πλοήγηση – διάδραση σε δισδιάστατους και τρισδιάστατους χάρτες, με οποιασδήποτε μορφής εμπεριεχόμενο υλικό (π.χ. ιστορικοί χάρτες, παλιοί χάρτες, «χαρτογράφηση ανισοτήτων», μικρόκοσμοι γεωγραφίας κλπ).

Το Φωτόδεντρο πέρα από τη μεγάλη Συλλογή με Πολυχάρτες, η οποία περιέχει και 216 πρωτογενείς χάρτες υψηλής ανάλυσης, έχει πολλές εφαρμογές που αξιοποιούν το Google Earth και έχουν την κωδική ονομασία Geocoder. Η παρακάτω εικόνα είναι μια χαρτογράφηση του ουρανού από το «Sky Map» (για κινητά – ταμπλέτες, δυνατότητα που έχουν και άλλες αντίστοιχες εφαρμογές, όπως Stellarium, Solar Scope System κλπ).

Sky-Map

2. Field Trips…

Μία πιο στοχευμένη χαρτογράφηση είναι να αποτυπώσουμε μια πορεία πάνω σε έναν χάρτη με ποικίλες πληροφορίες, όπως στο παρακάτω σχήμα τα Ταξίδια του James Cook, μία από τις εφαρμογές που έχει το Φωτόδεντρο, ή να πλοηγούμαστε στην εικονική διαδρομή ενός χώρου, όχι απαραίτητα πάντα με ένα χάρτη (π.χ. Louvre Online Tours, Nasa VFT, ή άλλα Virtual Field Trips).

James_Cook

3. Χαρτογράφηση Εννοιών

Για τους εννοιολογικούς ή νοητικούς χάρτες (concept ή mind maps) υπάρχει πολύ εκτενής… διαδικτυογραφία και δυνατότητα αξιοποίησής τους στην εκπαιδευτική διαδικασία (υλικό με πολλά «revised» υπάρχει στο elenaell mindmaps). Το Φωτόδεντρο, έχει τον «Εννοιολογικό Χάρτη» ως κριτήριο επιλογής «Τύπου Αντικειμένου» (η αναζήτησή του στις 30/4/2015 εντόπισε 62 μαθησιακά αντικείμενα στα 7000+, ένα από τα οποία είναι και το παρακάτω, Η φύση είναι το σπίτι μας).

Mindmap

4. Infographics

Άλλη μια σχετικά πρόσφατη αχανής και πολύ πιο ευρεία κατηγορία χαρτογράφησης, είναι τα λεγόμενα Infographics, τα οποία συνιστούν μια οπτικοποιημένη αναπαράσταση πληροφοριών ή/και δεδομένων… Εδώ αρκούμαστε σε αναφορές, όπως το Blooming Αpps Ιnfographic του σχήματος, οι Εκπαιδευτικές Εφαρμογές για iPad & Android και το απίστευτο υλικό που μπορεί εύκολα να βρεθεί σε Boards του Pinterest

Blooming_Apps

Η προτεινόμενη περιεκτική Χαρτογράφηση του Φωτόδεντρου, εστιάζοντας στη Γεωγραφία και τη Μελέτη Περιβάλλοντος, παρουσιάζεται στις παρακάτω 20 διαφάνειες, με αφορμή εισήγηση στο «Επιμορφωτικό σεμινάριο για την ανάδειξη και προβολή καλών πρακτικών αξιοποίησης ψηφιακού περιεχομένου» (Δευτέρα 16/2/2015, 3ο Γυμνάσιο Κηφισιάς).

Μια πρόταση, που απορρέει από τις παραπάνω ιδέες, μπορεί να είναι ένα παιχνίδι θησαυρού, βασισμένο σε μιαν αφήγηση η οποία να περιέχει διασυνδέσεις (links) προς διαδραστικά ή μη μαθησιακά αντικείμενα του Φωτόδεντρου και όχι μόνο… Τα παιδιά, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών πρακτικών, θα μπορούσαν να είναι και παίκτες και ερευνητές και δημιουργοί ενός τέτοιου παιχνιδιού…

Γ. Κωτσάνης, Ε. Σπυράτου, 30/4/2015

(Αναδημοσίευση από το Γεωδρόμιο)

Σημειώσεις…

Ενδεικτικό πρόσθετο υλικό μπορεί να αντληθεί και από τις παρακάτω πηγές…

Ο οπτικός μας πολιτισμός… άλλοτε και τώρα

του Νικήτα Παρίση

Μέσα μας υπάρχουν άπειρα και ποικίλα στοιχεία. Εικόνες που κάποτε μας μάγεψαν. Πρόσωπα που τα λατρέψαμε με ένταση πάθους ή με ποιητική αβρότητα. Τόποι και τοπία που αγαπήσαμε και μένουν ακόμα ζωντανά μέσα μας. Στιγμές και μνήμες που συνιστούν τις εξέχουσες προεξοχές της ζωής μας. Φωνές και ήχοι που μας συγκίνησαν. Βέβαια, υπάρχουν και γκρίζες ώρες και μελανές στιγμές κι ακόμη ματωμένα και τεντωμένα 24ωρα.

Όλα, πάντως, αυτά που πρόχειρα και μάλλον ενδεικτικά συναριθμήσαμε, συνιστούν τον εσωτερικό μας πλούτο, φωτεινό και γκρίζο. Ασφαλώς και τα συνυπολογίζουμε όλα. Τις ευφρόσυνες και τις χαρίεσσες στιγμές της ζωής μας, αλλά και τις αιματηρές γρατσουνιές, τα ανεξίτηλα σημάδια και τις βαθιές ρυτιδώσεις, που άφησε πάνω μας η σκληρή κόψη της ζωής. Όλα μαζί, και τα γελαστά και τα αγέλαστα τοπία του βίου μας, συνθέτουν την εσωτερική μας ταυτότητα, τον μέσα μας πολιτισμό ή, ακόμη, και τις αθέατες όψεις του εαυτού μας.

Φωτογραφία: Θ. Δεληγιάννης
Φωτογραφία: Θ. Δεληγιάννης

Ο Καζαντζάκης, στη λογοτεχνική του περισσότερο «φιλοσοφία», όλον αυτόν τον μέσα μας πλούτο τον απέδιδε στις πέντε αισθήσεις μας. Είναι οι πόρτες, έλεγε. Από αυτές τις πόρτες εισβάλλουν όλα μέσα μας και ευφραίνουν την ψυχή μας. Όμορφες εικόνες, μαγικά και μαγεύοντα πρόσωπα, ζαλιστικά και αναστατωτικά αρώματα. Και, φυσικά, και άλλα πολλά: δειλινά χρώματα, γλυκό φύσημα του αέρα τα μεσημέρια του Αυγούστου, η ποίηση της μουσικής, το πρωινό τραγούδι των πουλιών στη νησιώτικη στέγη μας. Η αίσθηση μιας βελούδινης και ομιλούσας αφής. Πληθωρισμός δηλαδή και αφθονία εσωτερικού πλούτου.

Τώρα όμως, καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, σκέφτομαι κάτι που το πρωτοδιάβασα στα χρόνια της πρώτης μου νεότητας: από όλα τα πλούτη που είναι μέσα μας αποθησαυρισμένα, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, πάνω από 60 – 65%, ανήκει και το χρωστάμε στην όρασή μας. Είναι, φαίνεται, η βασιλεύουσα αίσθηση. Εξέχει και προέχει, κυρίαρχη και πρυτανεύουσα.

Μα και τώρα, με την όμορφη εμπειρία και τη γλυκιά οδοιπορία μιας ζωής, στο κορυφαίο σημείο και στην ακμή της βαθιάς ωριμότητας, το δέχομαι, χωρίς επιφυλάξεις, αυτό το αξίωμα: η όραση είναι η κυρίαρχη και η κυριαρχούσα αίσθηση. Εύκολο, επομένως, και μάλλον αυτονόητο το συμπέρασμα: ο πλούτος και ο πολιτισμός της ψυχής μας, πολύμορφος και πολύπτυχος, στον μεγάλο του όγκο, είναι οπτικός. Πολιτισμός δηλαδή της όρασης.

Βέβαια, η προηγούμενη γενιά, συγκριτικά με την τωρινή, είτε η τελευταία ζει την αμεριμνησία της παιδικής ηλικίας, είτε την έκρηξη της εφηβείας ή, ακόμη, την πρώτη μεταεφηβική της ωριμότητα, απέχει έτη φωτός. Συγκρινόμενες, λοιπόν, οι δύο γενιές έχουν πολύ διαφορετικές αποχρώσεις χαρακτηριστικών, διαφορετικά νοήματα ζωής, άλλες συντεταγμένες γνώσεων και εντελώς διαφορετική ποιότητα εικόνων στον οπτικό τους πολιτισμό. Η προηγούμενη γενιά συνάθροιζε εικόνες από τη ζώσα πραγματικότητα και από τη μαγεύουσα τελειότητα του φυσικού κόσμου. Θα μιλούσαμε δηλαδή για ένα «φυσικό» οπτικό πολιτισμό.Αντίθετα, η τωρινή γενιά είναι εγκλωβισμένη σε μιαν άλλη πραγματικότητα. Έχει, βέβαια, αυτή η πραγματικότητα τη δική της μαγεία, αλλά είναι μη φυσική. Είναι τεχνητή ή, όπως έχουμε πλέον συνηθίσει να την ονομάζουμε, είναι ψηφιακή. Θα μπορούσαμε, επομένως, να βεβαιώσουμε ότι οι νέες γενιές ζουν και κινούνται σε έναν διαφορετικό οπτικό πολιτισμό. Ζουν δηλαδή σε άλλον κόσμο, που τώρα πλέον είναι συμπληρωματικός του πραγματικού. Μπορούμε να το πούμε και διαφορετικά: ζουν σε έναν «κόσμο» που είναι έξω από τον κόσμο.

Φωτογραφία: Θ. Δεληγιάννης
Φωτογραφία: Θ. Δεληγιάννης

Ασφαλώς και μπορεί αυτός ο κόσμος να ανοίγει εύκολες και πολλές προσβάσεις σε ποικίλες αναζητήσεις, καθώς και σε μια πιο συναρπαστική αποκάλυψη της γνώσης. Χρειάζεται όμως να ξέρουμε να κάνουμε σωστές αναζητήσεις και να κατέχουμε την ερευνητική τεχνική, συνδυασμένη πάντα με μιαν αναγκαία επιλεκτικότητα και με μια λεπταίσθητη εκλεκτικότητα.

Πάντως, παρ’ όλα τα όσα μας προσφέρει ο ψηφιακός πολιτισμός, ουσιαστικά και ουσιώδη, οι σύγχρονες γενιές, και ιδιαίτερα τα παιδιά, ζουν σε μια κατάσταση ένδειας και εσωτερικής πενίας. Πάσχουν από έλλειψη και σχεδόν από μια ολική απουσία φυσικών εικόνων. Γι’ αυτό και δεν μας εκπλήσσει που τα σύγχρονα παιδιά των μεγάλων αστικών κέντρων αγνοούν και δεν αναγνωρίζουν ακόμη και την αγελάδα. Αυτό, ακριβώς, είναι και το πρόβλημα της εποχής μας: έχουμε την πηγή της γνώσης μέσα στο σπίτι μας, τη διαδικτυακή δηλαδή γνωσιακή αφθονία, αλλά πάσχουμε από τη μέγιστη ένδεια: μας λείπει ο οπτικός πολιτισμός του ζωντανού κόσμου.

Μάρτιος 2015