Αρχείο κατηγορίας Παρουσιάσεις

STEAM: είναι εφικτό με Mobile Learning και μία Κοινότητα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης;

Το έργο STEAMitUP στοχεύει στην ανάπτυξη ενός καινοτόμου εκπαιδευτικού προγράμματος και περιβάλλοντος – toolkit το οποίο θα προσφέρει online ενότητες, σχέδια μάθησης και υλικό για βιωματικά εργαστήρια στο STEAM και στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Στο πλαίσιο του έργου παίρνουμε συνεντεύξεις από έμπειρους κα μάχιμους εκπαιδευτικούς οι οποίοι μας μεταφέρουν την πολύτιμη εμπειρία τους, όπως είναι ο Μανόλης Κουσλόγλου. Ξεκινάμε τη συνέντευξη με μία πολύ σύντομη αναδρομή στα όσα έχει πετύχει μέχρι σήμερα και πώς συνδέονται όλα αυτά με το STEM και το STEAM…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Καταρχάς, να πω ότι η επαγγελματική μου καριέρα ξεκίνησε ως Μηχανικός ανάπτυξης λογισμικού τηλεπικοινωνιών, σε μία μεγάλη πολυεθνική εταιρεία. Αυτό μου έδωσε τις βάσεις σε θέματα προγραμματισμού και engineering, καθώς βίωσα στην πράξη και όχι μόνο στη θεωρία, το πώς γίνεται ο προγραμματισμός και μάλιστα σε τηλεπικοινωνιακά συστήματα. Στη συνέχεια, ήρθε ο διορισμός μου ως φυσικός ραδιοηλεκτρολόγος, γιατί κατείχα μεταπτυχιακό στην ηλεκτρονική φυσική – ραδιοηλεκτρολογία, ένα απαιτητικό μεταπτυχιακό, από τα λίγα που υπήρχαν εκείνη την εποχή, το 1995 που το ολοκλήρωσα. Ξεκίνησα λοιπόν ως καθηγητής φυσικός και συνεχίζω εδώ και είκοσι χρόνια. Σε αυτά τα χρόνια, δεν έπαψα ποτέ να χρησιμοποιώ την τεχνολογία. Από την πρώτη μέρα που διορίστηκα μέχρι και σήμερα χρησιμοποιώ πάντα ΤΠΕ. Τις Φυσικές Επιστήμες τις διδάσκω πάντα μέσω πειραμάτων, με οποιοδήποτε τρόπο. Συνεχώς συμμετέχω σε κάποιες επιμορφώσεις, σεμινάρια και συνέδρια, ώστε να επικαιροποιώ τις γνώσεις και τις δεξιότητές μου, σε θέματα Παιδαγωγικής, Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογιών, ενώ πρόσφατα έγινα Επιμορφωτής Β Επιπέδου (δηλαδή επιμορφωτής σε θέματα αξιοποίησης των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία).

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Πότε και πώς άρχισαν τα μαθήματά σου να παίρνουν μία πιο διαθεματική μορφή;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Κατά την άποψή μου, το μάθημα μου είχε διαθεματική μορφή από την πρώτη μέρα που διορίστηκα. Ο πρώτος λόγος σχετιζόταν με τις σπουδές μου, που με βοήθησαν να εντάξω  τη χρήση Νέων Τεχνολογιών στη διδασκαλία της Φυσικής. Ο δεύτερος λόγος ήταν το γεγονός ότι τη Φυσική δεν την αντιμετώπισα ποτέ ως ένα ανεξάρτητο μάθημα, αλλά θα έλεγα ότι την αντιμετώπισα ολιστικά, δηλαδή με τρόπο ώστε οι μαθητές μαθαίνοντας Φυσική, να μπορούν να εξηγήσουν τα φαινόμενα και τον κόσμο ή να εφαρμόσουν τη Φυσική στην καθημερινότητά τους. Αυτό σημαίνει, ότι ταυτόχρονα με τη Φυσική στην ουσία κάναμε και Engineering, είτε χρησιμοποιώντας Νέες Τεχνολογίες είτε απλά υλικά καθημερινής χρήσης. Μπορείς να διδάξεις και με πλαστελίνες, καλαμάκια, μπουκάλια, CD, και με απλές πειραματικές συσκευές. Επίσης, σε κάποιες περιόδους χρειάστηκε να συνεργαστώ με συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων όπου νομίζω ότι έγιναν και τα ομορφότερα πράγματα!

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Αυτό είναι πολύ ωραίο, να συνεργάζεσαι με εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων. Μπορείς να μας δώσεις ένα παράδειγμα;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Θα αναφέρω ένα κορυφαίο παράδειγμα συνεργασίας που είχα πριν από πέντε χρόνια. Με μία εξαιρετική φιλόλογο είχαμε λάβει μέρος σε ένα διεθνές project το «NewLight.OldIdeas«, το οποίο αφορούσε την εξέλιξη της Θεωρίας της Σχετικότητας, από τον Αριστοτέλη μέχρι τις μέρες μας.

Στο πλαίσιο αυτό, το project περιλάμβανε και Μηχανική, αλλά και Ιστορία των Επιστημών. Συνεργάστηκα με τη Φιλόλογο Αλεξάνδρα Γερακίνη και πέρα από τον Χωροχρόνο, με τον οποίο ασχοληθήκαμε στο πως τον αντιμετώπισε ο Αριστοτέλης, συμπεριλάβαμε και τον Χρονότοπο του Bakhtin, μία έννοια η οποία αφορά τη Λογοτεχνία και όχι τη Φυσική. Ο συνδυασμός αυτός επέφερε καρπούς, διότι το τελικό αποτέλεσμα είχε πολύ ενδιαφέρον και τελικά, με τη συνδρομή όλων των υπολοίπων συμμετεχόντων από έξι άλλες χώρες παγκοσμίως (Γερμανία, Ελβετία, Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ, Ολλανδία και Ιταλία) και με καθηγητές διαφορετικών ειδικοτήτων, το project βραβεύτηκε στο μεγαλύτερο διαγωνισμό των λατινόφωνων χωρών που διεξάγεται κάθε χρόνο στην Ισπανία.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Φαίνεται πολύ ενδιαφέρον αυτό το βραβευμένο best practice μελέτης του χωρο-χρόνου  από διάφορες οπτικές γωνίες. Με την ευκαιρία λοιπόν αυτή, πιστεύεις ότι υπάρχει δυνατότητα οι εκπαιδευτικοί να συμμετέχουν σε σεμινάρια για τέτοιου είδους διαθεματικές ή/και STEAM πρακτικές; Γίνονται τέτοια σεμινάρια ή εσύ ο ίδιος κάνεις κάποια τέτοια σεμινάρια ώστε να δίνεις αυτή την ιδέα η οποία είναι πάρα πολύ ωραία;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ιδιαίτερα δύσκολη…  Γίνονται πολλές επιμορφώσεις σε επίπεδο Νομού και σε επίπεδο Περιφέρειας, από τους Συντονιστές Εκπαιδευτικού Έργου και τα Κέντρα Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ). Οι επιμορφώσεις αυτές όμως δεν αφορούν μία ολιστική αντιμετώπιση της διδασκαλίας των επιστημών στο σχολείο, αλλά πολύ συγκεκριμένους τομείς. Για παράδειγμα, οι καθηγητές θα συγκεντρωθούν και θα πειραματιστούν πάνω σε κάποια θέματα Φυσικής ή Χημείας μια συγκεκριμένης τάξης ή θα κάνουν κάποια πειράματα οι δάσκαλοι και φτάνει… έως εκεί. Δεν ξέρω εάν είναι δυνατή η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε κάτι πιο ολιστικό. Άλλωστε, αναρωτιέμαι ποιος θα μπορούσε να επιμορφώσει εκπαιδευτικούς σε κάτι τέτοιο. Επίσης, ποιο θα μπορούσε να είναι το περιεχόμενο μιας τέτοιας επιμόρφωσης, αφού είναι κάτι ιδιαίτερα σύνθετο και συνεπώς κάτι πιο δύσκολο.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Όντως υπάρχει τέτοιο ζήτημα και ένας από τους στόχους του έργου STEAMitUP είναι να δημιουργήσει ένα τέτοιο framework, για να μπορεί να είναι δυνατή αυτή η αξιοποίηση της ιδέας του STEAM στις φυσικές επιστήμες και όχι μόνο. Για να γίνει αυτό θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να έχουν κάποιες ικανότητες. Εσύ ποιες ικανότητες θεωρείς σημαντικές για να προσεγγίσουν ολιστικά τη διδασκαλία;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Ακόμη μια δύσκολη απάντηση! Ίσως αυτό να ήταν λίγο πιο εύκολο πριν 30 ή 40 χρόνια όπου γενικά, δεν αναφέρομαι μόνο σε συναδέλφους,  πολύς κόσμος ήταν πιο ευρυμαθείς, δηλαδή είχαν γνώσεις πάνω σε πολλά διαφορετικά αντικείμενα, δεν υπήρχε μεγάλη εξειδίκευση, παρά μία πιο συνολική εικόνα και αντιμετώπιση του κόσμου. Σήμερα, υπάρχει μια υπερειδίκευση, η οποία εμφανίζεται ακόμα και στην εκπαίδευση:  Ξεκινάμε από γνώσεις που παρέχει ένας δάσκαλος, που έχει μία ευρυμάθεια και καταλήγουμε στην Γ’ Λυκείου, όπου διδάσκονται πολύ συγκεκριμένα θέματα και με πολύ συγκεκριμένο τρόπο προκειμένου τα παιδιά να περάσουν τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Στη σημερινή εποχή, νομίζω ότι ο καθένας επικεντρώνεται στον τομέα του, με αποτέλεσμα να υπάρχει πρόβλημα στην ολιστική αντιμετώπιση, ακόμα και των επιστημών. Τώρα, όσον αφορά τις ικανότητες που πρέπει να έχει κάποιος… Νομίζω ότι πρέπει να είναι ενημερωμένος σε πάρα πολλούς τομείς. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση. Επιπλέον, θα πρέπει να έχει τη διάθεση για αλλαγή στον τρόπο διδασκαλίας, ακόμα δηλαδή κι αν δεν διαθέτει δεξιότητες πρέπει να είναι έτοιμος να αποδεχτεί τις αλλαγές για έναν εκσυγχρονισμό του τρόπου που διδάσκει.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Αυτό είναι πολύ ωραίο, διότι από τη μία πλευρά έχουμε τις παιδαγωγικές προσεγγίσεις αλλά θα πρέπει να εξειδικεύσεις πλέον σε κάποια θέματα που αφορούν και στη μεθοδολογία και τις πρακτικές με τα μέσα και τα υλικά τα οποία εσύ θα χρησιμοποιήσεις στη διδασκαλία. Δεν πρέπει να έχεις μία μεγάλη και πλούσια φαρέτρα από εργαλεία για να μπορέσεις να κάνεις αυτή τη δουλειά ή όχι;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Η αλήθεια είναι ότι πράγματι χρειάζονται μέσα. Ωστόσο, μπορείς να ασχοληθείς με το STEM ακόμη κι αν διαθέτεις ελάχιστα μέσα. Μπορείς να πεις ότι χρειάζονται Νέες Τεχνολογίες, οι οποίες όμως είναι προσβάσιμες πια σε κάθε σχολείο: όλα τα σχολεία διαθέτουν υπολογιστές, πολλά σχολεία διαθέτουν διαδραστικούς πίνακες, πειραματικές διατάξεις, ενώ είναι πολύ εύκολο πια, αφού το επιτρέπει και η νομοθεσία, να προμηθευτούν τα σχολεία tablets ή κινητά. Οι ψηφιακές φορητές συσκευές είναι πολύ φθηνές και αποτελούν πολύ χρήσιμα εργαλεία για διεξαγωγή πειραμάτων, ενώ βοηθούν πάρα πολύ στη διδακτική των φυσικών επιστημών και όχι μόνο. Ωστόσο, τέτοια θέματα μπορούν να διδαχθούν και με απλά υλικά. Για παράδειγμα, οι εφαρμογές των Φυσικών Επιστημών μπορούν να διδαχθούν με αντικείμενα καθημερινής χρήσης, όπως πλαστελίνες, CD, καλαμάκια, μπαλόνια κλπ. Συνεπώς, θεωρώ, ότι δεν είναι τόσο θέμα έλλειψης μέσων, αλλά ίσως έλλειψης διάθεσης από κάποιον να εκμεταλλευτεί όλα αυτά τα εργαλεία για να διδάξει με διαφορετικό τρόπο τις Φυσικές Επιστήμες ή οποιαδήποτε άλλη επιστήμη.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Εσύ αν ήσουν υπεύθυνος μιας τέτοιας επιμόρφωσης, πώς θα οργάνωνες μια τέτοια προσέγγιση στη διδασκαλία; Ποια είναι τα βασικά σου συστατικά για μια τέτοια προσέγγιση με δεδομένο φυσικά ότι οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη διάθεση για μια τέτοια εφαρμογή στην τάξη;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Οι τομείς στους οποίους θα μπορούσα να επικεντρωθώ, όπως τώρα στα γρήγορα σκέφτομαι, είναι καταρχάς τρεις:

–  Αρχικά, θεωρώ ότι οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται στήριξη στις Νέες Τεχνολογίες, κάτι που είναι εύκολο να γίνει με τη δημιουργία Κοινοτήτων Πρακτικής και Μάθησης, όπου βοηθάει ο ένας τον άλλον με ανταλλαγή ιδεών.

– Δεύτερον, είναι απαραίτητη η ψυχολογική στήριξη, το να προσπαθείς δηλαδή να δίνεις κίνητρα στους εκπαιδευτικούς, ώστε τις γνώσεις που αποκτούν να τις εφαρμόζουν. Τα κίνητρα μπορεί να είναι πολλά και διαφορετικά, αλλά όχι χρηματικά.  Το άριστο θα ήταν αν θα μπορούσες να αναδείξεις τα εσωτερικά κίνητρα του καθενός, ώστε να μπορούν αυτά που μαθαίνουν να τα εφαρμόζουν στην τάξη.

– Τρίτον, είναι να πείσεις τους συναδέλφους να συνδέουν με την καθημερινότητα ό,τι διδάσκουν. Οι θεωρίες καλές είναι και η φιλοσοφία και οι θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά οι μαθητές χρειάζονται οπωσδήποτε κάτι πρακτικό στα χέρια τους, αλλά και να γνωρίζουν αυτό που μαθαίνουν σε τι «χρησιμεύει».

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Είναι όντως πολύ σημαντικοί και οι τρεις τομείς στους οποίους αναφέρθηκες, και πραγματικά αυτό που με είχε εντυπωσιάσει στις πρακτικές σου, ήταν ο τρόπος με τον οποίον χρησιμοποιούσες τους αισθητήρες μιας ταμπλέτας ή κάθε είδους κινητού, και θα ήθελα να μας πεις δυο λόγια, αφού είναι ένα πολύ ωραίο παράδειγμα σύνδεσης με τον πραγματικό κόσμο. Και είσαι ίσως από τους πρώτους στην Ελλάδα που έχουν κάνει τέτοια δουλειά σε εκπαιδευτικό επίπεδο…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Δυστυχώς, έχω την εντύπωση ότι σε επίπεδο εφαρμογής είμαι ανάμεσα στους λίγους που εκμεταλλεύτηκαν συστηματικά το mobile learning μέσα στην τάξη. Υπήρχαν θεωρίες, υπήρχαν προσεγγίσεις, έχω την εντύπωση μάλιστα ότι αρκετοί συνάδελφοι το εφάρμοσαν περιστασιακά, αλλά με συστηματικό τρόπο σίγουρα το εφαρμόσαμε στο 3ο Γυμνάσιο Καβάλας όπου υπηρετώ. Μάλιστα, δεν το εφαρμόσαμε απλά όπως το κάνουν σε κάποια σχολεία των Ηνωμένων Πολιτειών ή της Γερμανίας, όπου χρησιμοποιούν τις βασικές λειτουργίες ενός κινητού, δηλαδή την καταγραφή σε βίντεο, για παράδειγμα, μιας ελεύθερης πτώσης ενός αντικειμένου, όπου σημειώνουν τις διαδοχικές θέσεις του, ώστε να καταλήξουν στους μαθηματικούς τύπους… Εμείς προχωρήσαμε ένα βήμα παραπάνω και εκμεταλλευτήκαμε τα κινητά και τα tablets, μετατρέποντάς τα σε φθηνές ηλεκτρονικές εργαστηριακές συσκευές. Διαθέτοντας απλώς μερικά κινητά και tablets μπορούσαμε να κάνουμε μετρήσεις και στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και να μελετάμε φυσικά φαινόμενα, διαθέτοντας στην ουσία ένα εργαστήριο αντάξιο οποιουδήποτε άλλου σχολείου σε όλο τον κόσμο. Μάλιστα, εφόσον οι μετρήσεις γίνονται από παιδιά και η αξιοπιστία των μετρήσεων δεν είναι μεγάλη, ήταν και μία ευκαιρία να το κάνουμε πιο ουσιαστικό το μάθημα, μελετώντας τα σφάλματα μετρήσεων και όχι μόνο τις μετρήσεις, να καταλήγουμε σε μαθηματικούς τύπους κλπ. Είναι κάτι εξαιρετικά χρήσιμο! Επαναλαμβάνω, βρεθήκαμε να διαθέτουμε ένα υπερσύγχρονο εργαστήριο φυσικών επιστημών μόνο με 4-5 tablets και 2-3 κινητά.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Πες μας 2-3 παραδειγματάκια με μετρήσεις και πειράματα που κάνατε, για να πάρουμε μια εικόνα…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Στην τάξη χρησιμοποιούμε τα κινητά με πολλούς τρόπους και ανάλογα με τη διδακτέα ύλη της κάθε τάξης, από πιο απλά πράγματα όπως είναι π.χ. στην Α’ Γυμνασίου η μέτρηση της απόστασης με το αποστασιόμετρο των κινητών, σε συνδυασμό βέβαια με τις κλασικές μεθόδους με μεζούρες-μετροταινίες. Στη Β’ Γυμνασίου κάνουμε μέτρηση ταχύτητας με πολλούς διαφορετικούς τρόπους μέσω κινητών, καθώς αυτά διαθέτουν αισθητήρες που μετρούν ταχύτητα, αλλά και με έμμεσους τρόπους όπως ο υπολογισμός χρόνου (με τη χρήση χρονομέτρου) και απόστασης (με τη χρήση αποστασιομέτρου) και μετά με τη διαίρεση, ώστε να βρούμε τη Μέση Ταχύτητα. Επίσης, στη Γ’ Γυμνασίου χρησιμοποιούμε τα κινητά και tablets στη διδασκαλία του ήχου: Καταγράφουμε το φάσμα ομιλίας των μαθητών,  συγκρίνουμε το φάσμα μεταξύ αγοριών – κοριτσιών για να μελετήσουμε τα υποκειμενικά χαρακτηριστικά του ήχου, όπως είναι η χροιά ή το ύψος για παράδειγμα.  Αυτά τα πράγματα είναι σχεδόν αδύνατον να διδαχθούν με οποιοδήποτε άλλο τρόπο.

Επίσης, χρησιμοποιούμε τα tablets για να εφαρμόσουμε την επαυξημένη πραγματικότητα (ΑR), έτσι ώστε, βασισμένοι σε βιβλία Φυσικής, να ζωντανεύουμε κάποια φαινόμενα και να μελετάμε κάποια φυσικά μεγέθη. Ένα παράδειγμα είναι το πώς μελετούμε τη Δυναμική Ενέργεια: Δεν το κάνουμε με τους κλασικούς τρόπους, αλλά με τη χρήση ενός βιβλίου, το οποίο μέσω επαυξημένης πραγματικότητας ζωντανεύει έναν γερανό που γκρεμίζει έναν τοίχο.  Ανάλογα με το πόσο ψηλά είναι η μπάλα του γερανού, ρυθμίζουμε τη δυναμική της ενέργεια, προσπαθώντας να γκρεμίσουμε τον τοίχο. Επίσης, τα παιδιά οδηγούν εικονικά διαστημόπλοια σε ξένους πλανήτες, αλλά και… ζεσταίνουν νερό, μελετώντας τη θερμοκρασία του και φτιάχνοντας διαγράμματα μέσω επαυξημένης πραγματικότητας. Τέλος, να πω ότι η χρησιμοποιούμε και την Εικονική Πραγματικότητα (VR), δηλαδή οι μαθητές φοράνε μάσκες με δωρεάν λογισμικό και κάνουν κάποια εικονικά ταξίδια στο διάστημα, γνωρίζοντας πλανήτες και ταξιδεύοντας στο Σύμπαν. Αυτές είναι κάποιες από τις εφαρμογές που κάνουμε μέσα στην τάξη.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Ουσιαστικά λοιπόν απαντάς και στο ερώτημα κατά πόσο είναι ελκυστική όλη αυτή η ιστορία στα παιδιά. Με όλα αυτά που κάνεις θα ήθελα πραγματικά να είμαι μαθητής σου και να συμμετέχω σε τέτοιες δραστηριότητες… Ειδικότερα όμως, επειδή υπάρχουν σχετικές αναζητήσεις και συζητήσεις, τα κορίτσια συμμετέχουν ενεργά σε αυτή τη διαδικασία;

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Θα φανεί λίγο περίεργη η απάντηση που θα δώσω, όσον αφορά το ενδιαφέρον των μαθητών: Δεν ξέρω αν δείχνουν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον όταν χρησιμοποιούν tablets και κινητά, γιατί είναι κάτι που ανήκει στην καθημερινότητά τους και το βλέπουν φυσιολογικό. Το βασικό όμως είναι ότι σίγουρα δεν βαριούνται, όπως συμβαίνει σε κάποια μαθήματα. Να το πω αλλιώς, δεν ξέρω αν αυτό που προσφέρουμε μέσα στην τάξη είναι τόσο εντυπωσιακό ώστε να τραβάει το ενδιαφέρον τους, πάντως φαίνεται ότι τουλάχιστον δεν βαριούνται, ότι περνάει γρήγορα η ώρα, ότι έχει ενδιαφέρον αυτό που ακούνε, ότι συμμετέχουν… Άλλωστε, να μην ξεχνάμε ότι όλες αυτές οι διαδικασίες που ακολουθούμε είναι ομαδοσυνεργατικές, δηλαδή δεν έχει ο καθένας το δικό του κινητό, αλλά οι μαθητές είναι χωρισμένοι σε μικρές ομάδες, συνεργάζονται, συζητάνε…  Οι  μέθοδοι που ακολουθούμε, έτσι κι αλλιώς, είναι ανακαλυπτικές ή διερευνητικές, που σημαίνει ότι οι μαθητές πρέπει να προβληματιστούν, να συζητήσουν, να ψάξουν, να καταγράψουν, δηλαδή να έχουν ενεργή συμμετοχή. Το βασικότερο όλων και αυτό που ένιωσα και το βλέπω καθημερινά, είναι ότι χτυπάει το κουδούνι και λένε «κύριε, πότε χτύπησε κιόλας!». Νομίζω ότι δεν υπάρχει κάτι καλύτερο για έναν καθηγητή, να ακούει κάτι τέτοιο από τους μαθητές του.

Όσον αφορά τώρα τα κορίτσια, προσπαθώ να καταλάβω ποια είναι η διαφορά με τα αγόρια, δηλαδή γιατί γίνεται ειδικά μία ερώτηση για τα κορίτσια και όχι γενικά για μαθητές, αυτό θέλω να καταλάβω.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Από έρευνες που έχουν γίνει, το STEM προσελκύει λιγότερο τις μαθήτριες, υπάρχει ένα «gap». Φαίνεται, λοιπόν, ότι μάλλον δεν έχουμε καταφέρει όσοι ασχολούμαστε με θέματα των θετικών επιστημών να «πείσουμε» τα κορίτσια να συνεχίσουν εξ ίσου με τα αγόρια προς αντίστοιχες σπουδές. Δηλαδή το «θηλυκό» και το «αρσενικό» στοιχείο δεν είναι ισορροπημένα! Και έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει και ειδικότερες δράσεις ζητώντας να ασχοληθούν κορίτσια με αυτές.

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Η άποψή μου είναι ότι όταν αυξάνεται το ενδιαφέρον των μαθητών, αυξάνεται το ενδιαφέρον όλων των μαθητών, άρα και των κοριτσιών. Επομένως, ο νέος διαθεματικός τρόπος διδασκαλίας με Νέες Τεχνολογίες αυξάνει το ενδιαφέρον όλων των μαθητών. Από κει και μετά, πιστεύω ότι δυστυχώς πολλά κορίτσια έχουν συνδέσει τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών με θεωρίες και με μαθηματικούς τύπους, θέματα με τα οποία ίσως τα αγόρια να είναι πιο εξοικειωμένα. Όταν διδάσκεις με διαθεματικό τρόπο και δείχνεις ποιες είναι οι εφαρμογές στην καθημερινή ζωή, νομίζω ότι αυτά τα κορίτσια αντιμετωπίζουν τις Φυσικές Επιστήμες πολύ πιο θετικά. Για παράδειγμα, ένα πρόβλημα Φυσικής δεν είναι μόνο ένα «σώμα» που κινείται, η απόσταση που διανύει, η μέση ταχύτητά του. Αυτό δεν είναι ελκυστικό. Νομίζω ότι γίνεται πιο ελκυστικό ωστόσο, όταν το κλίμα είναι πιο θετικό με ομαδοσυνεργατικό πνεύμα και χρήση κινητών και tablets. Έτσι, δεν διαχωρίζονται τα αγόρια από τα κορίτσια στη σχέση τους με τις Φυσικές Επιστήμες.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Θεωρώ ότι αυτό που ανέφερες είναι πρότυπο απάντησης ανάμεσα σε τάσεις διαχωρισμού αγοριών και κοριτσιών.

Όμως δεν αναφερθήκαμε καθόλου στην «επέκταση» αν μπορούμε να την πούμε έτσι του STEM σε STEAM. Ένα μικρό, θετικό ή και αρνητικό σχόλιό σου, προς την τάση αυτή θα είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτο…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Καταρχάς, θα έλεγα ότι η… «ατμοποίηση» του STEM σε STEAΜ άργησε να συμβεί. Θυμάμαι ότι πριν από 20 και πλέον χρόνια, όταν εργαζόμουν σε διεθνή εταιρία τηλεπικοινωνιών, συζητιόταν έντονα το θέμα της εμπλοκής ατόμων με σπουδές θεωρητικού προσανατολισμού σε «άσχετους» φαινομενικά με τις σπουδές τους τομείς, όπως το engineering. Κι αυτό υποστηριζόταν εδώ και δεκαετίες γιατί φαίνεται ότι είναι εξαιρετικά χρήσιμες, εποικοδομητικές, δημιουργικές και κάποιες φορές απαραίτητες οι διαφορετικές, «εναλλακτικές» θα έλεγα, προσεγγίσεις σε ένα θέμα τεχνικής φύσης. Βεβαίως, τίθεται αυτόματα το ερώτημα πόσα ακόμη… γράμματα θα προστεθούν στο STEM. Αφού εισάγεται η τέχνη (Art), με την ευρεία έννοια βεβαίως, γιατί να μην εισαχθεί και ειδικότερα η γλώσσα/λογοτεχνία (Language/Literature) ή ακόμη και η ιστορία (History), ώστε τελικά το STEAM να μετατραπεί σε STEΗLAM… Άλλωστε, να μη ξεχνάμε ότι η τεχνολογική ανάπτυξη εγείρει πάντα θέματα ηθικής φύσης και γι’ αυτό πρέπει να εμπλέκονται και επιστήμονες θεωρητικού προσανατολισμού.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Ας κλείσουμε όμως την πολύ ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη, με την καλή πρακτική που έχετε δημιουργήσει με την «Κοινότητα της εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης» (είναι σίγουρα best practice»), την ομάδα που έχετε συστήσει και μου τελικά είχε απίστευτη αποδοχή και διάχυση στην εκπαιδευτική κοινότητα με τα εντυπωσιακά στατιστικά που παρουσίασες στο συνέδριο που έγινε πρόσφατα και για την οποία θα ήθελα να μας πεις δυο λόγια από την εμπειρία του ως ο διαχειριστής αυτής της ομάδας και δημιουργός της…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Πράγματι, πρόκειται για μία ομάδα Πρακτικής και Μάθησης, την οποία δημιούργησα λίγες μέρες μετά το κλείσιμο των σχολείων (λόγω covid-19). Τότε είχα στο πλευρό μου τη συνάδελφο Έφη Μπακή, ενώ τώρα τρεις άλλες εξαιρετικές συναδέλφους, την Αλεξάνδρα Γερακίνη, τη Χρύσσα Λάζου και την Αδαμαντία Σπανακά. Στο πρώτο μόλις διήμερο, η ομάδα είχε ήδη 5.000 μέλη, τα οποία σε ένα μήνα έγιναν 24.000 και αυτή τη στιγμή που μιλάμε έχει ξεπεράσει τα 28.000 μέλη. Κι ενώ στην ουσία η εξ αποστάσεως εκπαίδευση έχει σταματήσει, οι εγγραφές των μελών συνεχίζονται. Σε αυτή την περίοδο των 3 μηνών έγιναν πάνω 11.000 αρχικές δημοσιεύσεις, τα σχόλια ξεπέρασαν τις 120.000, και οι αντιδράσεις έφτασαν το ένα 1.000.000. Τα ενεργά μέλη της ομάδας ξεπερνούν τις 18.000, ακόμα και σήμερα που μιλάμε, που έχουν κλείσει τα σχολεία.

Η ομάδα αυτή στήριξε και συνεχίζει να στηρίζει σε πάρα πολλούς τομείς τους συναδέλφους, καθώς παρέχει:

– Τεχνική υποστήριξη: Σε οποιοδήποτε ερώτημα απαντούν άμεσα πολλοί εκπαιδευτικοί!

– Συμβουλευτική: Ρωτάει ένα εκπαιδευτικός «πώς μπορώ να εφαρμόσω…» και απαντούν πολλοί συνάδελφοί του.

– Επιμόρφωση: Έχουν διοργανωθεί μέχρι σήμερα περίπου 100 ομαδικές προβολές σε θέματα παιδαγωγικά, πνευματικών δικαιωμάτων, χρήσης πλατφορμών και ΤΠΕ κλπ.

Επιπλέον,  να επισημάνω ότι η ομάδα βοήθησε τους εκπαιδευτικούς να μην απομονωθούν επαγγελματικά κατά τη διάρκεια της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, αφού δεν ήταν δυνατή η φυσική συνεύρεσή τους στα σχολεία.

Άφησα για το τέλος το πιο βασικό ίσως στοιχείο, που δεν είναι άλλο από τη ψυχολογική στήριξη: Οι εκπαιδευτικοί επί δύο και πλέον μήνες μήνες πέρασαν δύσκολες στιγμές, ξενύχτησαν! Όσοι ξενυχτούσαν λοιπόν, ήξεραν ότι κοντά τους έχουν μερικούς χιλιάδες συναδέλφους τους, με τους οποίους μπορούσαν να επικοινωνήσουν και να ανταλλάξουν ιδέες και να συζητήσουν τα προβλήματά τους. Όλα αυτά ήταν πάρα πολύ σημαντικά και όπως φάνηκε από την εξέλιξη της ομάδας, τα αποτελέσματα ήταν σπουδαία: η ομάδα ξεκίνησε με κραυγές αγωνίας «δεν μπορώ να μπω στην πλατφόρμα», «δεν μπορώ να κάνω…» και με ερωτήματα «πώς μπορώ να…» και κατέληξε, αν και δεν έχει κλείσει ο κύκλος της βέβαια, με αναρτήσεις χιλιάδων ψηφιακών αντικειμένων και συμβουλές για αξιοποίηση λογισμικών. Φαίνεται δηλαδή ότι όλο αυτό είχε αποτέλεσμα. Επίσης, η επιτυχία της ομάδας φάνηκε και σε μία πρόσφατη παρουσίασή της, στο πλαίσιο μιας εξ αποστάσεως διημερίδας:  Οι εκπαιδευτικοί που παρακολουθούσαν και είχαν συμμετάσχει στην ομάδα εκφράστηκαν με εξαιρετικά θετικά σχόλια και ευχαριστούσαν συνεχώς όλα τα υπόλοιπα μέλη που τους στήριξαν όλη αυτή τη χρονική περίοδο.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Μπράβο σας, καταφέρατε να δημιουργήσετε ένα εντυπωσιακό self-organized ή self-regulated environment, το οποίο από την εμπειρία μου θα το χαρακτήριζα σίγουρα ως ένα δυναμικό best practice, όντας μία σημαντική ανάγκη που υπήρχε ακριβώς με το lookdown. Καταφέρατε άμεσα να ανταποκριθείτε σε αυτή την ανάγκη και δεν επέβαλε κάποιο άτομο μια συγκεκριμένη πορεία, αλλά η ίδια η ομάδα θεωρώ ότι οδήγησε από αυτά που λες την επιτυχημένη πορεία με όλα αυτά τα απίστευτα posts πολύ παραμετρικές συνιστώσες.

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Η αυτορρύθμιση της ομάδας σίγουρα λειτούργησε… Μία φορά είχα μιλήσει με την Έφη Μπακή που ήταν τότε συνδιαχειρίστρια και της είπα: «Φαντάσου ότι είμαστε σε ένα γήπεδο με 27.000 θεατές κι εμείς οι δύο να ελέγχουμε. Θα τα καταφέρναμε μόνοι μας;» Μου απάντησε «φυσικά όχι!» Άρα, για να λειτουργήσει η ομάδα και να επιβιώσει, προφανώς συνεισέφεραν με τη συμπεριφορά τους, το ήθος και τη νοοτροπία τους όλα τα μέλη. Αν τα μέλη δεν ήθελαν και είχαν άλλη νοοτροπία ή δημιουργούσαν προβλήματα, θα είχε διαλύσει ομάδα. Από κει και μετά βέβαια να πω ότι δεν ήταν μια «αυτό-ρύθμιση» χωρίς κανόνες, αλλά «αυτό-ρύθμιση» με κανόνες!  Κάθε μέρα έβγαζα ανακοινώσεις και έδινα κατευθύνσεις, επί δυόμισι μήνες για το ποια είναι η ομάδα, ποιοι είναι οι σκοποί της, πώς φερόμαστε και ποιες είναι οι συμπεριφορές μας, διότι πάρα πολλά μέλη είχαν συνηθίσει να συμπεριφέρονται με τρόπο καταγγελτικό, με συζητήσεις καφενείου και γενικά να έχουν μία νοοτροπία διαφορετική από τη φιλοσοφία μας και τους σκοπούς μας. Στην πορεία, πάνω στον μήνα, είχε διαμορφωθεί ήδη ένα κλίμα, το οποίο ήταν αυτό που είχα ως στόχο από τη στιγμή που δημιουργήθηκε η ομάδα. Αλλά επαναλαμβάνω, ότι αν τα μέλη δεν είχαν αυτήν τη νοοτροπία και δεν σέβονταν τους συναδέλφους τους, δεν θα είχαμε πετύχει τίποτα. Συνεπώς, ναι υπήρχε προφανώς μία αυτορρύθμιση στη λειτουργία της ομάδας.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Νομίζω ότι αν μια κοινότητα δεν θέσει τους κανόνες που πρέπει να ακολουθούνται δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αυτοί οι κανόνες που έθεσες είναι καταλυτικοί. Ακόμη και στη φύση μια οντότητα δεν αναπτύσσεται χαοτικά, χωρίς κανόνες… Η επιτυχία της Ομάδας είναι ότι μπήκαν κανόνες, τους οποίους διαφυλάξατε, στους οποίους προσαρμόστηκαν τα μέλη και οποιεσδήποτε εξωγενείς «έφοδοι» απομονωνόντουσαν και εκ των πραγμάτων δεν είχαν θέση στην ομάδα…

ΜΑΝΏΛΗΣ ΚΟΥΣΛΌΓΛΟΥ

Ναι ακριβώς, οι κοινότητες Πρακτικής και Μάθησης διακρίνονται σε αυτό το θέμα, δηλαδή στο ότι θέτουν κάποιους κανόνες. Η συμμετοχή είναι προαιρετική αφού δεν υποχρεώνεις κάποιον να συμμετέχει, αλλά ούτε και έχει δικαίωμα ο καθένας να γράφει ό,τι θέλει. Αυτό πρέπει να  ισχύει σε όλες τις ομάδες Πρακτικής και Μάθησης. Το μυστικό στην ομάδα μας είναι ότι υπήρχε μία ευελιξία στη διαμόρφωση των κανόνων… Αν έβλεπες τους πρώτους κανόνες, θα διαπίστωνες ότι σχετίζονταν με τη συμπεριφορά των μελών. Στην πορεία της ομάδας, οι κανόνες επανα-διαμορφώθηκαν ανάλογα με τα προβλήματα που αντιμετώπισε η ομάδα, εμπλουτίστηκαν, άλλαξαν και καταλήξαμε στους 10 κανόνες, τους οποίους βλέπει ο καθένας που εντάσσεται στην ομάδα. Στη φύση οι κανόνες είναι πολύ συγκεκριμένοι και αλλάζουν πολύ μακροπρόθεσμα. Στην ομάδα, βλέπουμε κάποια προβλήματα και τα διορθώνουμε άμεσα, διαμορφώνοντας αντίστοιχα τους κανόνες. Μόνο έτσι μπορεί να είναι λειτουργική μια ομάδα και να επιβιώνει.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΚΩΤΣΆΝΗΣ

Ευχαριστούμε πάρα πολύ για την εξαιρετική αυτή συνέντευξη και καλή συνέχεια!

 

Παρίσειος Λόγος: άφθορος, αρυτίδωτος, αγέραστος…

«Τι είναι όλα αυτά; αναρωτήθηκε και πάλι.  Η ζωή μου, είπε. Η γραμμή της ζωής μου. Και δίπλα μου οι άλλες γραμμές. Γραμμές και γραμμές. Οι ζωές των άλλων. Δίπλα από τη δικιά μας. Περνάνε ξυστά ή τέμνονται κι ενώνονται μαζί μας. Οι ζωές όλων μας. Το πιο γλυκό που έχουμε, ο θησαυρός που μας έτυχε. Όμορφος θησαυρός, σωστό χρυσάφι. Θα το φάει κι αυτό η σκουριά του χρόνου. Θα το οξειδώσει το ανεκτίμητο χρυσάφι.»

Λόγος [προφορικός ή γραπτός] μετρημένος και γεωμετρημένος, κάθε λέξη απέριττα σημαίνουσα και σημαινόμενη, μια εκπλήσσουσα (από τον ίδιο την έμαθα) ηχόμορφη σειρά λέξεων, δίχως φτιασίδια, αλλά βγαλμένες από οποιαδήποτε γραφή του [αρχαίου] παρελθόντος ή του παρόντος… Κάθε παράγραφος ένας ύμνος στην επικοινωνία…

Έδινε την εικόνα ενός σοφού 70άρη, ενός λόγιου 60άρη, ενός ακούραστου 50άρη, ενός ιδεοφόρου 40άρη, κατέχοντας άριστα τη γλωσσική γνώση τουλάχιστον 2500 χρόνων…

Parisis

Δάσκαλος, Καθηγητής, Φιλόλογος, Συγγραφέας, Επιμορφωτής, Μέντορας, Φίλος…

Είχε απόλυτη επίγνωση για το πότε έπρεπε να είναι υπερήφανος για το έργο του… Και ήταν πολλές φορές! Ποτέ όμως δεν το έδειχνε και δεν το διατυμπάνιζε δημοσίως, αλλά μόνο κάποιες φορές το εκμυστηρευόταν στους φίλους του! Ειδικά για τα εκπαιδευτικά φυλλάδια που είχε εκπονήσει… αλλά και τις ομιλίες που έδινε χωρίς να διαβάζει τα χειρόγραφά του…

ΗΤΑΝ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΣ!

Και αυτό δεν είναι η υπερβολή ενός φίλου για τον φίλο που χάνει, ούτε η, συνηθισμένη σε τέτοιες περιστάσεις, ακαδημαϊκή υπερβολή ενός συναδέλφου για έναν ομολογουμένως κορυφαίο συνάδελφό του, που εγκαταλείπει την αέναη μάχη της κοσμικής ζωής! Θα ήθελα πολύ να τον ρωτήσω [όπως συνεχώς το έκανα τα τελευταία χρόνια]… «Κύριε Παρίση ψάχνω μια λέξη που να σημαίνει ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΣ, αλλά με μεγαλύτερη ένταση, με περισσότερη πραγματική υπερβολή. αυτός είστε!» Είμαι σίγουρος ότι θα την έβρισκε αμέσως…

Ό,τι κι αν τον ρωτούσες σου απαντούσε, και σε άφηνε άφωνο με την αμεσότητα, με τη μνήμη, αλλά και τη βαθιά γνώση, με την οποία το ανακαλούσε, είτε ήταν γλωσσικό, είτε ήταν ιστορικό ζήτημα. Από την ορθογραφία ή ετυμολογία μιας λέξης μέχρι την ανάλυση κάθε [νέο ή αρχαιο-ελληνικού] γλωσσικού φαινομένου ή ιστορικού γεγονότος. Στις ελάχιστες περιπτώσεις που σου έλεγε «θα το δω και θα σου πω…», μετά από λίγη ώρα χτυπούσε το τηλέφωνο ή έπαιρνες με email την απάντηση!  Είχε μια τεράστια βιβλιοθήκη, διάβαζε και έγραφε ασταμάτητα…

ΗΤΑΝ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΣ!

Πολύ σπάνια αφήνω βιογραφικά στοιχεία ή πιο «προσωπικά δεδομένα» στα ψηφιακά διαδικτυακά μου αποτυπώματα… Το «post» αυτό όμως, δεν θα μπορούσε να μην ανήκει στην εξαίρεση αυτή.

Είχα την τύχει τα τελευταία χρόνια, με αφορμή τον κοινό μας επαγγελματικό χώρο [στα Εκπαιδευτήρια Δούκα, Φιλόλογος και Πληροφορικός, με κοινές αλλά και συμπληρωματικές αναζητήσεις και έγνοιες] να γνωριστούμε πολύ καλύτερα και να γίνουμε πολύ καλοί φίλοι… Κάθε βδομάδα σχεδόν, στο γραφείο του στο Σχολείο, βλεπόμασταν ένα εικοσάλεπτο – μισάωρο [ένας άγραφος κώδικας επικοινωνίας και ανταλλαγής επί παντός επιστητού], πέρα από τις άλλες, εκτός σχολείου. Ήταν η δική μου όαση μέσα στην ατέλειωτη σειρά υποχρεώσεων. Η συνομιλία μαζί του λειτουργούσε σχεδόν σαν διαλογισμός, δεν υπήρχε περίπτωση να φύγω χωρίς να είμαι πλουσιότερος σε λέξεις, νοήματα, συναισθήματα. Ήταν πάντα τυπικός 8.00-2.00 σχολείο, μετά σπίτι-φαγητό [με 2ωρη ξεκούραση] και μετά εργασία μέχρι αργά το ξημέρωμα. Κοιμόταν ελάχιστες ώρες, απορούσα πώς άντεχε. Ήταν ένας ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΑΤΟΣ ΕΡΓΑΤΗΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ…

Θα μπορούσα να διηγηθώ πολλές ανέκδοτες ιστορίες με τον φίλο μου, τον κύριο Παρίση (πάντα έτσι τον έλεγα, πάντα στον πληθυντικό του μίλαγα και τι σύμπτωση, μας ένωνε και η κοινή μας αγάπη για το Παρίσι). Σε κάθε project (μικρό ή μεγάλο) τον συμβουλευόμουνα πάντα, για οτιδήποτε σχετιζόταν με τον Λόγο (κάτι το οποίο συνειδητοποίησα γράφοντας τις γραμμές αυτές)!

Ο τελευταίος Ιούλης του, είχε μόνο 26 μέρες. Ανταλλάξαμε τέσσερα emails. ανάμεσα στα οποία και δύο με δικά του παλιά κείμενα: «Ποίηση και Μουσική» – «Το παλιό κρασί της ποίησης«. Θα επέστρεφε από την Ικαρία, είχαμε πει να συναντηθούμε στις 30 του μήνα, ακριβώς πριν συνεχίσει για τη Σκιάθο. Το ταξίδι του άλλαξε προορισμό…

Αχ κύριε Παρίση, μακάρι μια μαγική δύναμη να μπορούσε να σας ξαναγυρίσει πίσω και να συνεχίζαμε μαζί όλα αυτά τα ταξίδια στον μαγικό κόσμο της γλώσσας, ΠΟΥ ΜΟΝΟ ΕΣΕΙΣ μπορούσατε με αυτόν τον υπέροχο τρόπο σας, να μας αφυπνίζετε και να μας εκπλήσσετε…

Ένα αδιανόητα δυσαναπλήρωτο κενό, που θα με ακολουθεί αδυσώπητα, σε όσα επόμενα χρόνια ζωής μου απομένουν…

«Κανένας ολόγυρα. Βούλιαζαν όλα μέσα σε βαθιά σιωπή. Οι αιώνες, ο ένας πάνω στον άλλο, χόρταιναν γαλήνη και βαθύ ύπνο. Αμίλητες οι πέτρες, οι μεγάλοι ογκόλιθοι στην πύλη των λεόντων. Εκτός αν ήξερες τη γλώσσα τους, να ανοίξεις διάλογο μαζί τους, να ακούσεις κλαγγές από όπλα, κραυγές από φόνους, να δεις χυμένο αίμα και αμαρτίες ανθρώπων.»

ΓΚ – 27/7/2016

ΥΓ1: Το πρώτο και το τελευταίο απόσπασμα είναι από το βιβλίο του «Όλα τα τρώει η σκουριά» (Mementum, 2015).

ΥΓ2: Το βιβλίο «Ψηφιακές Ερευνητικές Εργασίες», που είχαμε γράψει μαζί και τμήματά του είτε είχαν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο αυτό, είτε είχαν χρησιμοποιηθεί σε διάφορα projects, το δημοσιεύουμε ολοκληρωμένο, στη μνήμη του.

ΥΓ3: «Οι γραφές μιας τετραετίας: 2011-2015», που είχε γράψει ο κύριος Παρίσης στο ιστολόγιο αυτό, συγκεντρώθηκαν σε μία έκδοση 68 σελίδων (πριν από 10 μήνες)…

ΥΓ4: Δεν ξέρω πραγματικά τι θα γίνει με το ιστολόγιο αυτό, αφού κάθε μήνα ή δίμηνο είχε τον δικό του Λόγο, με τη γλαφυρή κριτική του ματιά…

ΥΓ5: Δεν είχα ποτέ ρωτήσει την ηλικία του, διότι ήμουν βέβαιος ότι δεν είχε καν φτάσει τα 70, και μόλις σήμερα έμαθα ότι ήταν 81 ετών!!!

ΥΓ6: Η πρώτη αναφορά για την ξαφνική είδηση της εκδημίας του.

ΥΓ7: Θα τολμήσω εδώ, σίγουρα χωρίς να «παραβαίνω» τις επιθυμίες του, να επικολλήσω τις «Λίγες γραμμές τιμής και μνήμης για τον εκδημήσαντα Ιωάννη Φ. Δούκα» (ένα μάλλον αδημοσίευτο κείμενο που μου είχε εμπιστευτεί στις 16/3/2016 και σίγουρα εκφράζει τις σκέψεις του για τις εκδημίες σημαινόντων προσώπων, όπως άλλωστε ήταν ο ίδιος):

Αχ, η γλυκύτητα της ζωής, το όμορφο λάμπον φως, γιατί  να γέρνει, κάποια γκρίζα στιγμή; Γιατί να γίνεται ξαφνικά η λάμπουσα ζωή μια καμπύλη, μια κατιούσα γραμμή, και όλα να καταλήγουν στο αττικό χώμα;

Ζητάμε μια έκπτωση από τη θνητή μας μοίρα. Μια εξαίρεση και μια διαφυγή απ’ τη θνητότητά μας. Όχι για μας. Μόνο για τους εκλεκτούς της ζωής, για τα σημαίνοντα πρόσωπα, όπως ο εκδημήσας Ιωάννης Φ. Δούκας. Ο αναλώσας τη ζωή, για να λάμψει,  στις καρδιές των μαθητών του, το φως της ελληνικής παιδείας.

Ζητάμε να μείνει ζωντανή η μνήμη του για πάντα. Μια άφθορη, αρυτίδωτη και αγέραστη διάρκεια. Να ευφραίνει, μια γλυκιά παραμυθία, όλους εμάς, που ξέρουμε τη σκληρή νομοτέλεια της ζωής: υπάρχω σημαίνει ζω διαρκώς μέσα στη φθορά.

Όμως, ο εκλιπών Ιωάννης Φ. Δούκας, ο εκλεκτός της αληθινής Εκπαίδευσης, ήξερε, κατά τη φράση του ποιητή, να κάνει άλμα πιο γρήγορο απ΄  τη φθορά.

Γι’ αυτό και μένει μια ζωντανή διάρκεια στο πλευρό μας. Να μας φωτίζει και να μας δείχνει το σωστό δρόμο στη συνέχεια του έργου του.

Save

Save

Save

Save

«Η Ώρα του Κώδικα» (ΙΙ): ώρα για δημιουργικό παιχνίδι…

Εκατομμύρια παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικοί έχουν ήδη πειραματισθεί και έχουν παίξει μέχρι σήμερα στην “Παγκόσμια εβδομάδα του κώδικα”. Οποιοσδήποτε έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, από όλο τον κόσμο, σε δεκάδες γλώσσες, δοκιμάζει με οπτικοποιημένο τρόπο να επιλύσει ένα πρόβλημα, παίζοντας με μια ή περισσότερες από τις δεκάδες εφαρμογές προγραμματισμού του code.org, οι οποίες είτε αναπτύχθηκαν από τον ίδιο τον οργανισμό είτε εντάχθηκαν σε αυτόν από ανεξάρτητους κατασκευαστές.

Με πακτωλό χορηγιών, από τους κολοσσούς των παγκοσμιοποιημένων εταιριών Τεχνολογίας (Amazon, Apple, Disney, Google, Facebook, Microsoft, Yahoo κλπ.), στήνεται ένα συναρπαστικό περιβάλλον παιχνιδιού και μάθησης, βασισμένο στον πυρήνα της κάθε νέας τεχνολογίας: τον κώδικα! Πάνω από 180 χώρες, συμμετέχουν με σχεδόν 80.000 μέχρι σήμερα εκδηλώσεις, επιστρατεύοντας μάλιστα βίντεο του Αμερικανού Προέδρου… President Obama asks America to learn computer science, και τον ίδιο να συμμετέχει και να παίρνει το δίπλωμά του!!!

Εκατοντάδες σχετικά άρθρα έχουν γραφτεί, όπως το “Taking an Hour Of Code” ή το “Every child should learn to program, but not necessarily how to code”, απίστευτο εκπαιδευτικό υλικό έχει δημιουργηθεί με αφορμή το γεγονός (π.χ. A Quick Guide To Teaching Hour Of Code 2014), χιλιάδες σχολεία το έχουν διακινήσει, πραγματοποιώντας εκδηλώσεις και σχετικές παρουσιάσεις, υποστηριζόμενο και από τους Έλληνες Σχολικούς Συμβούλους Πληροφορικής

Υπάρχουν, λοιπόν, πολλά ελκυστικά “apps”, π.χ. Frozen, Artist, Farmer, Flappy code, Tynker, Codespark κλπ (στο studio.code.org), όπως επίσης και εξαιρετικά “courses”, π.χ. για Ages 4+ (pre-readers), Ages 6+, Ages 8+, Ages 10+, Intro Course (στα οποία τα apps εντάσσονται σε συγκεκριμένο αναλυτικό πρόγραμμα εννοιών προγραμματισμού και συνδυάζονται με εργαλεία παρακολούθησης της πορείας των μαθητών μιας τάξης από το δάσκαλο).

Courses

Βασισμένοι στις πρωτοποριακές ιδέες του Papert, όπως ευρύτατα άρχισαν να διαδίδονται, μετά το μνημειώδες έργο του “Mindstorms” (1980), ξεκινήσαμε, λίγο αργότερα, το τότε μοναχικό μας εκπαιδευτικό ταξίδι στις ΤΠΕ, με βασικό εργαλείο την ψηφιακή χελώνα. Αυτό άλλωστε περιγράφεται και στο περσινό μας άρθρο για την πρώτη εβδομάδα, του Δεκεμβρίου 2013: Hour of Code: μια ώρα, μια μέρα, μια βδομάδα… μια ζωή δημιουργικότητας! (το οποίο περιέχει στοιχεία ελληνικής ιστορικής αναδρομής, μαζί με μία σύντομη παρουσίαση της μέρας του κώδικα για τους μαθητές).

Το 1987, λοιπόν, 27 χρόνια πριν, στα Εκπαιδευτήρια Δούκα, ξεκίνησε ένα νέο πρόγραμμα, σε συνέχεια της αρχικής ένταξης των υπολογιστών στο σχολείο (το 1983). Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο της εποχής, στο Ενημερωτικό Δελτίο της ΕΠΥ (τεύχος 21, Δεκ. 1987 – Ιαν. 1988):

… όλοι οι μαθητές… από τη Δ΄ Δημοτικού μέχρι και τη Γ΄ Γυμνασίου, 1 ώρα εβδομαδιαία, στο «πρωινό τμήμα Η/Υ» [μέσα στο αναλυτικό πρόγραμμα]… χρησιμοποιούν τη LOGO ως βάση επικοινωνίας με τον υπολογιστή… χάρη στην οποία, ο σύγχρονος εκπαιδευτικός διαθέτει σήμερα ένα από τα συναρπαστικότερα (δίχως υπερβολή) εποπτικά μέσα διδασκαλίας που πέρασαν ποτέ από την τάξη: τη χελώνα εδάφους [εννοείται σε κατάλληλο εργαστήριο υπολογιστών]. Το μικρό αυτό προγραμματιζόμενο ρομπότ που, υπακούοντας πειθήνια στις εντολές και του πιο μικρού μαθητή-δασκάλου, κινείται στο χώρο, στο πάτωμα, στο τραπέζι, με τις ίδιες ακριβώς εντολές που κινείται η χελώνα οθόνης… Είναι συναρπαστικό για τον μυημένο στην Πληροφορική ν’ ανακαλύπτει τις δυνατότητες αυτής της “γλώσσας για μάθηση”… μέσα σε έναν ενιαίο και παιδαγωγικά προσανατολισμένο φορμαλισμό… όπου οι μαθητές διδάσκουν και διδάσκονται για την Πληροφορική και με την Πληροφορική

1987-2014

Σήμερα, 2014 πια, δεν απαιτείται να είναι κανείς «μυημένος» στην Πληροφορική, αφού οι περισσότερες εφαρμογές έχουν πλέον μια απλή οπτικοποιημένη λογική. Ενδεικτικό είναι, ότι οι περισσότερες βασίζονται στην κίνηση (μπρος/πίσω, δεξιά/αριστερά, πάνω/κάτω κλπ) ενός avatar (ψηφιακής κινούμενης μορφής), το οποίο έχει πλέον αντικαταστάσει τη αγαπημένη μας χελώνα! Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του παιχνιδιού “Frozen” με ήρωες από την ομώνυμη (πολύ «τρέντυ»!) ταινία της Disney, η οποία έχει ενθουσιάσει τα κορίτσια (απ’ όπου και η παραπάνω δεξιά φωτογραφία, που χρησιμοποιήθηκε για να δημιουργηθεί το αριστερό «καθρεπτικό» της μοντάζ)!

Για τη φετινή εβδομάδα, ανατρέχοντας στα παλιά, παρουσιάζεται “στεγνά”, χωρίς τα ελκυστικά περιτυλίγματα των σημερινών εφαρμογών, μια ελάχιστη αλλά πρωτότυπη, υπερεικοσαετούς διαχρονικότητας, συμβολή στη μέρα του κώδικα,  “A Microworld Oriented Approach in a Multi-Functional Logo-Based Curriculum”…

Οι περισσότερες μεταβλητές – παράμετροι στις εφαρμογές που παρουσιάζονται στο Hour of Code, έχουν τη μορφή αριθμών, λέξεων, κωδικών, προτάσεων… Ένα απλό, αλλά δυναμικό παράδειγμα (από τα παλιά καλά ισχυρά περιβάλλοντα Logo) είναι όταν η ίδια η διαδικασία, ο πηγαίος κώδικας δηλαδή (με τον οποίο σχεδιάζεται για παράδειγμα οποιοδήποτε σχήμα), γίνεται παράμετρος στο πρόγραμμά μας!

3

  • POLY :NUM :SIZE :INSTR, puts the initial pattern (3rd input) on the edges of the regular polygon made from the number of its sides (1st input) and the size of them.
  • SPIN :NUM :INSTR, rotates the initial pattern (2nd input) as many times as the number (1st input) indicates, until it returns to the starting position.
  • TURN :ANGLE :INSTR, rotates the initial pattern (2nd input) as many degrees as the number (1st input) indicates, until it returns to the starting position.

Πολλές άλλες πρωτοβουλίες σχετικές με την ανάπτυξη προγραμματιστικών ικανοτήτων για κάθε ηλικία αναπτύσσονται συνεχώς, από τις οποίες αξίζει να αναφέρουμε το Run Marco (ελληνική ομάδα), το MakeWorld (νέο υπό ανάπτυξη ευρωπαϊκό έργο), και να σταθούμε στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό: Kode Cup Europe, στον οποίο, Έλληνες μαθητές κατέλαβαν και την πρώτη πανευρωπαϊκά θέση, δίνοντας σημαντική συνέχεια στις γνωστές ελληνικές προσπάθειες και διακρίσεις στις… Δεξιότητες Προγραμματισμού όπως λέμε γραφή και ανάγνωση!

Κλείνοντας δεν μπορούμε όμως να μη θέσουμε σε όλη αυτή την κατευθυνόμενη παγκόσμια ευφορία και ένα σημαντικό προβληματισμό – ερώτημα…

Η παγκόσμια αυτή προσπάθεια μπορεί να αλλάξει το σημερινό σχολείο και γενικότερα την εκπαίδευση; Δύο αντικρουόμενες απόψεις

  1. An Hour of Code’s Hadi Partovi on Changing Education and Making History” (Lara Rosenbaum, 29/10/2014)
  2. Will an ‘Hour of Code’ Change School?” (, 9/12/2014)

ΓΚ, 12/12/2014

«Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες»

Σήμερα, τελευταία μέρα του 2013, κλείνει το έτος Καβάφη. Ο μεγάλος ποιητής, με την παγκόσμια πλέον ακτινοβολία, τιμήθηκε όπως του άξιζε: οργανώθηκαν εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, δημοσιεύτηκαν ποικίλα άρθρα, εκδόθηκαν καινούρια βιβλία. Επαληθεύτηκε, επομένως, στο ακέραιο η περιώνυμη φράση που ο ίδιος, όχι αυτάρεσκα αλλά με σαφή επίγνωση της αξίας του, έλεγε: Εγώ είμαι ποιητής του μέλλοντος.

Kavafis4Πορτρέτο: Γ. Ψυχοπαίδης (2013) – Απαγγελία: Ε. Κυριάκος (2005)

Τα όσα ακολουθούν είναι ένα ελάχιστο αφιέρωμα (με ποικιλόμορφες αναφορές – links) στον μείζονα Έλληνα ποιητή που χωρίς να έχει δημοσιεύσει, όσο ζούσε, ούτε ένα βιβλίο, άλλαξε ριζικά τα ελληνικά ποιητικά μας πράγματα. Ότι είναι μέγας ποιητής, ανήκει πλέον στα ποιητικά μας αυτονόητα…

Σκέφτομαι, τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, το πιο «δυσανάγνωστο» και το πιο προβληματικό, σε απαγγελτική εκφορά, καβαφικό ποίημα. Εννοώ το πολύ γνωστό και πολυδιαβασμένο Εν τω μηνί Αθύρ. Σκέφτομαι, ακόμα πόσα πράγματα θα πρέπει να προσέξει, να συναθροίσει και να συνεκτιμήσει ο παρατηρητικός αναγνώστης και πόσα κυριολεκτικά, να αιχμαλωτίσει η ματιά του. Ίσως και να ‘ναι κάπως δύσκολο να τα καταγράψουμε όλα, συνεκφράζοντας παράλληλα και τα όσα νιώθει και αισθάνεται ο αναγνώστης, καθώς η όρασή του πορεύεται δύσκολα και ασθματικά πάνω στη «μισοσβημένη» γραμμικότητα του κειμένου. Ας επιχειρήσουμε, όμως, να τα δούμε, ένα ένα χωριστά και να τα συναριθμήσουμε:

[πρώτα πρώτα] την ποιητική γραφή ως συνολική εικόνα γραπτού λόγου που περιέχει στοιχεία, όχι βέβαια διακοσμητικά αλλά κάπως ανοίκεια και ασυνήθη για ποιητικό λόγο. [δεύτερον], αυτό το ευρηματικό «σπάσιμο» όλων των στίχων με την παρεμβολή ενός διάκενου που προκαλεί το «τσάκισμα» του κάθε στίχου και τον μοιράζει στα δύο. Σαν να θέλει δηλαδή ο ποιητής μ’ αυτό το «τσάκισμα» των στίχων να υποδηλώσει ή, καλύτερα, να αισθητοποιήσει και γραφοτεχνικά την αναγνωστική μας δυσκινησία και την τυραννία της όρασης να διακρίνει τα μισοσβησμένα γράμματα πάνω «στην αρχαία πέτρα». [τρίτον], την αναγνωστική λειτουργία ενός προσώπου, εδώ του ποιητή, που διαβάζοντας με δυσκολία την παλιά επιτάφια επιγραφή, συνθέτει μέσω αυτής της ανάγνωσης το Ποίημα. Και εδώ ακριβώς, έγκειται η πρωτοτυπία της ποιητικής γραφής: το ποίημα παράγεται σταδιακά ως προϊόν αναγνωστικής διαδικασίας και όχι, ας πούμε, ως αποτέλεσμα συγγραφικής πράξης. [τέταρτον], αυτόν το διφυή χαρακτήρα της συγκεκριμένης ποιητικής γραφής, αφού αυτή συντίθεται από δύο στοιχεία: από ένα προϋπάρχον «εξω-κείμενο», που είναι η επιτάφια επιγραφή, και από το κυρίως κείμενο, το οποίο ουσιαστικά καταγράφει την αναγνωστική διαδικασία ή, καλύτερα, την ανάγνωση του εξω-κειμένου.

Από το βιβλίο του Νικήτα Παρίση, Κ.Π.Καβάφης, Δοκίμιο ερμηνευτικής ανάγνωσης, Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Το «Έτος Καβάφη» μπορεί όμως να ανήκει πλέον στο παρελθόν, όμως ο ποιητής συνεχίζει την πορεία του στο μέλλον, κι εμείς διοργανώνουμε μια Ανοιχτή Μουσικοποιητική βραδιά για τον Κ. Π. Καβάφη, με τίτλο «Ο Ποιητής του Μέλλοντος» (Πολιτιστικό Κέντρο Δαΐς, 23 Ιανουαρίου 2013).

Kavafis5

Κλείνοντας, σας παραδίδουμε ένα συνοπτικό Ανθολόγιο με τα σημαντικότερα «ψηφιακά αποτυπώματα» που σχετίζονται με τον «Ποιητή του Μέλλοντος», από το Έτος Καβάφη, αλλά και παλαιότερα [και τα οποία θα εμπλουτίζουμε, και με τη δική σας συμβολή]…

Εκδηλώσεις:

Ταινίες:

Απαγγελίες:

Μελοποιήσεις:

Ερευνητικές Εργασίες – Projects:

Διάφορα:

ΝΠ – ΓΚ, 31/12/2013

Hour of Code: μια ώρα, μια μέρα, μια βδομάδα… μια ζωή δημιουργικότητας!

Αυτό το άρθρο θα ξεκινήσει, λίγο παράξενα, με ένα tweet δύο χρόνων…

 «Οι «παπερτικοί» αλλάζαμε δρόμο στον Bloom! Τώρα με το «revised» είναι αλλιώς. Αξίζει & to content & το tool bit.ly/nqtdWF  (thx Σώτο)» (16/10/2011),

για να φτάσει σε ένα άλλο tweet, λίγων ημερών…

«.@CSEdWeek hasn’t even started yet. Already 1,366,707 students have done an #HourofCode (writing almost 40 million lines of code)!» (8/12/2013)!

Code

Στις αρχές της 10ετίας του ’80, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, γεννιέται στα δύο εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης του MIT (νυν Media Lab) και του Εδιμβούργου, εν μέσω τεράστιων απροσπέλαστων υπολογιστών και ενσύρματων «χελωνών εδάφους» (προάγγελων των ανιχνευτών «rover» του πλανήτη Άρη)…

Ο Papert και οι «μαθητές» του, αρχίζουν να διαχέουν σε όλον τον κόσμο τις προχωρημένες για την εποχή τους ιδέες, του μαθητή ως δημιουργού, ως σχεδιαστή, ως «δασκάλου» του υπολογιστή, με το μνημειώδες έργο «Mindstorms» και τη γλώσσα Logo (τότε στην εξαβάθμια ιεραρχία του Bloom δεν υπήρχε η λέξη «δημιουργία»)…

Ένα από τα πρώτα ελληνικά άρθρα, το 1987, αναφέρεται σε… «ανοιχτούς εκπαιδευτικούς μικρόκοσμους«, οι οποίοι προγραμματιζόμενοι και επεκτάσιμοι, δημιουργούν ένα διαλογικό και δυναμικό περιβάλλον μάθησης… MORF9-4Ενώ, 9 χρόνια αργότερα, προτείνεται η τρίπτυχη σύνθεση [γνωστικό αντικείμενο – εκπαιδευτική προσέγγιση – υπολογιστική προσέγγιση] με βάση προγραμματιζόμενο αντικείμενο – παζλάκι (logo-based) σε σχετική διδακτορική διατριβή

Παράλληλα, ένα από τα ελάχιστα σχολεία στην Ελλάδα υιοθετεί την «εποικοδομιστική» αυτή προσέγγιση, διατρέχοντας μια σταθερή πορεία, από τα πρώτα βήματα με Logo και την αξιοποίηση του «κώδικα«, στη σημερινή 1:1 προσέγγιση σε όλες τις βαθμίδες!

Από τότε μέχρι σήμερα, στην Ελλάδα και τον κόσμο, εκατοντάδες/χιλιάδες εταιρείες και χιλιάδες/εκατομμύρια εκπαιδευτικοί αξιοποιούν την τεχνολογία στην εκπαίδευση, μέσα από ένα πολυποίκιλο μωσαϊκό θεωριών μάθησης, μεθοδολογιών και μέσων – εργαλείων…

Το παπερτικό «constructionism» με τη σύγχρονη πλέον «TEDx» εκδοχή του, όντας μια μικρή κουκίδα στο παραπάνω πανόραμα, συμβάλλει καθοριστικά στη νέα ταξινομία, το Revised Bloom Taxonomy, το οποίο πλέον θέτει ως γνωστική κορωνίδα τη δημιουργία

Και η δημιουργία από ελάχιστες μέχρι χιλιάδες γραμμές κώδικα – προγραμματισμού μιας συσκευής, ανήκει σίγουρα σε μια από τις πιο συναρπαστικές, αφού πλέον κατακλύζει κάθε στιγμή της καθημερινής μας ζωής, χωρίς να το υποψιαζόμαστε (πέρα από τις σχετικές κοινότητες που έχουν δημιουργηθεί)…

Απολαύστε, ένα ελάχιστο από τα καλύτερα δείγματα «κωδικοποίησης», διαδραστικούς εκπαιδευτικούς μικρόκοσμους (σε Flash)  και δημιουργίες ανοιχτού κώδικα (σε Scratch, το οποίο από το 2003 εισάγει το παζλ ως δομικό αντικείμενο προγραμματισμού)…

Code2

Η εξαιρετική ιδέα, η παγκόσμια «Εβδομάδα Πληροφορικής – Ώρα Κώδικα», η εκπαιδευτική εβδομάδα για την Επιστήμη των Υπολογιστών και της Πληροφορικής, διοργανώνεται 9-15 Δεκεμβρίου 2013, από τον διεθνή οργανισμό Code.org. Στην Ελλάδα η δράση υποστηρίζεται από τους Σχολικούς Συμβούλους Πληροφορικής υπό την αιγίδα του Υ.ΠΑΙ.Θ. Επιστολές προς τους γονείς, τους καλούν να συμμετέχουν και  οι ίδιοι, πέρα από τα παιδιά τους στα σχολεία…

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας οποιοσδήποτε μπορεί να συμμετέχει σε επιλεγμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες σχετικά με τον προγραμματισμό, οι οποίες αρχίζουν από ένα αρχικό επίπεδο το οποίο στη συνέχεια δυσκολεύει. Επιλύοντας τα 20 παιγνιώδη προγραμματιστικά προβλήματα σε μία ώρα μπορούμε να πάρουμε ένα Certificate of Completion. Στη συνέχεια υπάρχει και μία εξαιρετική σειρά δραστηριοτήτων 25 ωρών για την Εισαγωγή στην Επιστήμη της Πληροφορικής…

Code3

Αυτή είναι η παγκόσμια εβδομάδα μας… Με πολύ ωραίες ιδέες και αθρόες συμμετοχές… Τι υπέροχα, να βλέπεις ότι η παλιά και πολύ-αγαπημένη σου Logo (με τις διαχρονικές της εντολές), μετασχηματίζεται σε ένα ελκυστικό παιχνίδι συγγραφής κώδικα, με το οποίο παίζουν αυτή την εβδομάδα (και τις επόμενες) εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο…

Παρακολουθούμε τις εξελίξεις στο… @codeorg! [10.511.387 μικροί-μεγάλοι μέχρι 18.30 – 12/12/13!]

ΓΚ, 10/12/2013

1 δομή τριπλέτας και 2 επίπεδα ανάρτησης για αναρίθμητα καλά οργανωμένα «pins»…

Έχοντας ήδη απαντήσει στο ερώτημα «γιατί να οργανώσουμε την πληροφορία;» σε σχετικό μας άρθρο, είναι εύλογο ένα δεύτερο ερώτημα που μπορεί να ακολουθήσει:

 «πώς να οργανώσουμε την πληροφορία;»

 Για τα δεδομένα και τις πληροφορίες, έχουμε αναφερθεί στο άρθρο αυτό, οπότε για τις ανάγκες του παρόντος άρθρου εστιάζουμε μόνο σε μια πολύ σημαντική «υποκατηγορία» τους, τις ιστοσελίδες (webpages), τους δικτυακούς τόπους (sites) ή ιστότοπους (websites), δηλαδή το λεγόμενο URL (Uniform Resource Locator), το οποίο υποδηλώνει μια μοναδική διεύθυνση του παγκόσμιου ιστού. Αυτά τα URLs μπορεί να είναι παντού, μέσα στις ιστοσελίδες, στα έγγραφα, στα mails, στις εφαρμογές, μέσα σε κάθε είδος μηνυμάτων κλπ, δηλαδή σε οποιοδήποτε ψηφιακό υλικό!

Και υπάρχουν πολλοί λόγοι, για τους οποίους ένα τέτοιο URL μπορεί να γίνει «bookmark», δηλαδή ψηφιακός «σελιδοδείκτης», τον οποίο θα θέλαμε να φυλάξουμε οργανωμένα για μελλοντική χρήση, όπως:

  • να τον επισκεφτούμε/μελετήσουμε και πάλι,
  • να τον εντάξουμε στα δημιουργήματά μας,
  • να τον αξιοποιήσουμε στην εργασία και τη διδασκαλία (με ομάδες εκπαιδευομένων),
  • να τον αποστείλουμε σε ένα ή περισσότερα επιλεγμένα άτομα,
  • να τον μοιραστούμε γενικότερα, οποτεδήποτε και με οποιονδήποτε στο διαδίκτυο, το οποίο και ονομάζουμε «social bookmarking».

Από την άλλη πλευρά, ένας κλασικός τρόπος να οργανώσουμε τα δεδομένα μας (π.χ. αρχεία, διευθύνσεις, οργανογράμματα κλπ), είναι να δημιουργήσουμε μια απόλυτα ιεραρχική – δενδρική δομή με «κόμβους». Για παράδειγμα οι φάκελοι (directories) του αποθηκευτικού μας ψηφιακού μέσου (σκληρός δίσκος, usb-memory-stick) είναι έτσι οργανωμένοι, ώστε εμείς πολύ εύκολα να δημιουργούμε έναν ή περισσότερους φακέλους και μέσα σε κάθε φάκελο άλλους φακέλους κ.ο.κ. (ο κάθε φάκελος όμως να μπορεί να περιέχει και αρχεία εκτός από φακέλους). Ο «κόμβος» αυτός, για να είναι αναγνωρίσιμος, αποτελείται ουσιαστικά από μία «δυάδα», δηλαδή ένα εικονίδιο και ένα κείμενο ως μια συμβολοσειρά χαρακτήρων.

Μια παρόμοια, πολύ απλή ιδέα οργάνωσης, υιοθετεί και το pinterest, ένα ελκυστικό, εύχρηστο αλλά και αισθητικό εργαλείο social bookmarking (όπως τα livebinder, delicious, diigo), για να μπορούμε να οργανώνουμε και να μοιραζόμαστε όλη αυτή την προίκα πηγών στο «σύννεφο»… Τη βασική δομή τριπλέτας του Pinterest, συνιστά το λεγόμενο pin, όπως φαίνεται στο σχήμα (δεξιά), το οποίο αποτελείται από μία εικόνα, ένα κείμενο και το σχετικό URL (με σειρά από πάνω προς τα κάτω)!

Στο περιβάλλον αυτό έχουμε «μόνο» δύο επιλογές αναρτήσεων, μια απλή δηλαδή ιεραρχική δομή δύο «επιπέδων»:

  • τα boards, τα οποία αντιστοιχούν σε φακέλους, και
  • τα pins, τα περιεχόμενα των φακέλων (δεν έχει νόημα εδώ να εξηγήσουμε θέματα χρήσης και λειτουργίας. Πολύ επεξηγηματικό υλικό μπορεί να βρεθεί σε πηγές όπως το «the best guides to figuring out pinterest»).

Στο παράδειγμα της εικόνας, το “board”/φάκελος “social media” περιέχει 3 “pins”/URLs…

Αν κάθε pin είναι ένα μικρό εικονογραφημένο πετραδάκι  στον αχανή κόσμο του Web, τότε το Pinterest, απευθυνόμενο σε κάθε χρήστη του, δεν θα μπορούσε παρά να οργανώνει πολύ εύκολα την πληροφορία, ώστε και εύκολα να δημοσιεύεται [με μία εικόνα της], και να έχει εύκολη πρόσβαση σε αυτήν [με την εικόνα της]. Με βάση τις αναφερθείσες ιδιότητες και λειτουργικότητες, το Pinterest μπορεί να αξιοποιηθεί με 4 βασικούς τρόπους (στην εκπαίδευση αλλά και γενικότερα), είναι δηλαδή ένα «4 σε 1 εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, για την οργάνωση σελιδοδεικτών, την επιμέλεια περιεχομένου, τον διαμοιρασμό υλικού και τη συνεργασία» (βλ. και «Σημείωση 1» στο τέλος)…

Πρακτικά υπάρχουν αναρίθμητες και πολύ ενδιαφέρουσες ιδέες για την αξιοποίηση του Pinterest στην εκπαίδευση, όπως π.χ.:

Ειδικότερα για τις ερευνητικές εργασίες μπορεί να παίξει δύο πολύ σημαντικούς αμφίδρομους και αλληλοσυνδεόμενους ρόλους. Να χρησιμοποιηθεί…

  • και από τον διδάσκοντα ως συλλογή έτοιμων προς διερεύνηση πηγών από τις ομάδες των μαθητών,
  • και από τις ομάδες μαθητών ως οργάνωση των προς επιλογή πηγών που εντόπισαν κατά τη διάρκεια της εργασίας τους (βλ. παλιότερο άρθρο μας, με θέμα: Αναζητώ και επιλέγω πηγές και υλικό στο διαδίκτυο).

 Τελικά, η ίδια η πληροφορία, μπορεί να οργανωθεί με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Το Pinterest, τοποθετώντας στο κέντρο αυτής της οργάνωσης την ΕΙΚΟΝΑ, ίσως να απαντά έμμεσα, σε αυτό που αν μας ρωτούσαν: «αν ήθελα να διατηρήσω μία από τις 5 αισθήσεις μου, ποια θα ήταν», οι περισσότεροι, αν όχι όλοι μας, θα απαντούσαμε, χωρίς πολύ σκέψη, την… ΟΡΑΣΗ!

ΓΚ, 20/10/2012

 
Σημείωση 1: Μια εισαγωγική, αλλά ελπίζουμε πλήρως κατατοπιστική αναφορά στο εξαιρετικό αυτό εργαλείο, υπάρχει στο blog της Communication Effect, με τίτλο: Pinterest: 4 σε 1 εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης, για την οργάνωση σελιδοδεικτών, την επιμέλεια περιεχομένου, τον διαμοιρασμό υλικού και τη συνεργασία  [ανταποκρινόμενοι με ιδιαίτερη χαρά στην πρό(σ)κληση πρόταση του Σ. Χαϊκάλη για ένα σχετικό post].
 
 Σημείωση 2: Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το pinterest, στο boardPin_of_Pin!” έχει 10 “pins”, τα οποία ουσιαστικά είναι 10 boardsμε πάνω από 1000 pins συνολικά… Διαλέγετε και διαβάζετε (είναι πολύ εύκολο, γρήγορο και προπαντός οπτικοποιημένο με το… pinterest)! Να σημειώσουμε εδώ, ότι αυτός είναι και ένας τρόπος να προσθέσουμε ένα ακόμη επίπεδο στη «διεπίπεδη» δομή του pinterest, αφού προς το παρόν, μέσα σε ένα board δεν μας αφήνει να φτιάξουμε ένα νέο board
 
Σημείωση 3: Και κάτι τελευταίο που έχω ξεχάσει να το αναφέρω, είναι ότι το pinterest ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΘΟΛΟΥ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ… στη λιτή, άρτια και πολύ όμορφη αισθητικά παρουσία του!
 
Και μία ακόμη προσθήκη: Όσα λοιπόν pins έχει κάποιος επιμεληθεί (όπως άλλωστε συμβαίνει και στο προσωπικό μου Pinterest) είναι προϊόν συνήθως καλής μελέτης και δεν έχουν εφήμερο χαρακτήρα. Και είναι πολύ ωραίο να βλέπεις  ένα αρκετά παλιό σου pin να γίνεται repin από άλλους!
 
 

Γιατί να οργανώσω τις πληροφορίες; Με ποιο τρόπο να αναπαραστήσω τα δεδομένα μου;

Με δεδομένη την ύπαρξη μιας απίστευτα πλέον αχανούς ποσότητας πληροφοριών, ειδικότερα μάλιστα στις δισεκατομμύρια σελίδες του παγκόσμιου ιστού, υπάρχει η θεμελιώδης ανάγκη αυτή η πληροφορία να είναι καλά οργανωμένη αλλά και εμείς, συνθέτοντας νέα πληροφορία, να την οργανώνουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Με τις πληροφορίες και τα δεδομένα μπορούμε λοιπόν να έχουμε μια συνεχή διπλή ροή «εισόδου»-«εξόδου» και μια αμφίδρομη σχέση:

  •  «παραλήπτη», όπου εμείς, μέσα από τις προσωπικές μας επιλογές, εντοπίζουμε και αντλούμε πληροφορίες, και
  • «αποστολέα», όπου εμείς, μέσα από τις δραστηριότητές μας, δημιουργούμε τις δικές μας ή νέες πληροφορίες.

Η ίδια η επιστήμη της Πληροφορικής έχει ειδικό κλάδο διδασκαλίας, μελέτης και έρευνας, ο οποίος ονομάζεται Δομές Δεδομένων (συνήθως συνδυάζεται και με τους Αλγορίθμους) και αναφέρεται ακριβώς στο πώς οργανώνονται και αποθηκεύονται τα δεδομένα στον υπολογιστή, ώστε να χρησιμοποιούνται αποδοτικά: και προς τη μία κατεύθυνση, πώς δηλαδή μπορούμε να τις εισάγουμε στον υπολογιστή μας και ως προς την άλλη πώς δηλαδή μπορούμε να τις εξάγουμε από τον υπολογιστή μας.

Με απλοποιημένες τέτοιες δομές μπορούμε να οργανώσουμε το μεγαλύτερο σχεδόν τμήμα του υλικού μας, είτε πρόκειται για την έντυπη μορφή της εργασίας μας, είτε για οποιαδήποτε άλλη μορφή. Τα βασικά ερωτήματα είναι:

  •  Γιατί να οργανώσω τις πληροφορίες μου;
  • Πώς να οργανώσω καλύτερα το πολυμεσικό μου υλικό;

Στη νέα ιστονησίδα εκπαίδευσης και πολιτισμού, τη Φιλογνωσία, δίνουμε ενδεικτικές απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, εστιάζοντας όμως στον ψηφιακό τρόπο αναπαράστασης των δεδομένων, αφού μία ερευνητική εργασία οπωσδήποτε αξιοποιεί ένα ή και περισσότερα τέτοια [πολύ]μέσα (πηγή: 2ο κεφ. από το βιβλίο «Ψηφιακές Ερευνητικές Εργασίες»).

ΓΚ, ΝΠ, 23/09/2012

ΥΓ: Σήμερα, ας θυμηθούμε, είναι 23 Σεπτεμβρίου, η ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας, όπου για δεύτερη, και τελευταία, φορά μέσα στο χρόνο η μέρα διαρκεί ακριβώς όσο και η νύχτα! Όμως (δυστυχώς για μερικούς) από εδώ και πέρα, η νύχτα συνεχίζει να μεγαλώνει, αλλά να είναι πια μεγαλύτερη από τη μέρα…

Διαδραστικός Πίνακας: 5 προϋποθέσεις, 3 επίπεδα, 2 καταστάσεις…

Χιλιάδες διασυνδέσεις και αναλύσεις, εκατοντάδες εφαρμογές και επιμορφώσεις, δεκάδες διαφορετικά προϊόντα συνθέτουν τον «δούρειο» αυτόν ίππο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αρκετές προσπάθειες συλλογής του υλικού αυτού έχουν γίνει (σχετικό παράδειγμα  δίνεται στο ιστολόγιό μας) και είναι διαθέσιμο ένα τεράστιο εύρος αναφορών, από παιδαγωγικές προσεγγίσεις και έρευνες μέχρι ειδικές εφαρμογές και εξειδικευμένα εργαλεία για τα διάφορα είδη διαδραστικών πινάκων. Είναι προφανές ότι οι διαδραστικοί πίνακες (ΔΠ) θα μπορούσαν να είναι οι «ίδιοι» και αντικείμενο μελέτης μιας ερευνητικής εργασίας…

Η δημοσίευση αυτή, όμως, έρχεται να απαντήσει σε μία απλή ιδέα:

 Μπορούμε, χωρίς ποτέ να έχουμε χρησιμοποιήσει ένα διαδραστικό πίνακα, να αρχίσουμε να δουλεύουμε με αυτόν από το πρώτο κιόλας λεπτό;

 Η απάντηση είναι ΝΑΙ (!) αρκεί να υπάρχουν οι παρακάτω 5 προϋποθέσεις

  1. Γνωρίζουμε από πριν ή έχουμε προετοιμάσει το απαραίτητο ψηφιακό υλικό μας και έχουμε τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες.
  2. Ο υπολογιστής που θα χρησιμοποιήσουμε έχει συνδεθεί στον βιντεοπροβολέα (συνήθως με καλώδιο τύπου VGA).
  3. Ο διαδραστικός πίνακας έχει συνδεθεί στον υπολογιστή μας (συνήθως με καλώδιο τύπου USB).
  4. Έχουμε εγκαταστήσει στον υπολογιστή μας το λογισμικό του ΔΠ και ξέρουμε να εμφανίσουμε αλλά και να αποκρύψουμε την «εργαλειοθήκη» του.
  5. Έχουμε «ευθυγραμίσει» ή «προσανατολίσει» τον πίνακα (το λεγόμενο calibration, ώστε πάντα το σημείο του ΔΠ στο οποίο «ακουμπάμε» να είναι ακριβώς ίδιο με το σημείο του δείκτη του ποντικιού μας).

Τα 3 επίπεδα χρήσης και αξιοποίησης ενός ΔΠ φαίνονται στην παρακάτω εικόνα:

Η σημαντικότερη δεξιότητα που πρέπει να έχουμε κατά τη χρήση ενός ΔΠ, είναι κάθε στιγμή να διακρίνουμε σε ποια από τις παρακάτω 2 καταστάσεις βρισκόμαστε (και να μεταφερόμαστε άμεσα από τη μία στην άλλη, χρησιμοποιώντας το δάκτυλο ή τη συνοδευτική γραφίδα για την αλληλεπίδρασή μας με τον πίνακα):

  • ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1: η «αφή» λειτουργεί ως συσκευή κατάδειξης (pointing device) και πλοήγησης στο προβαλλόμενο ψηφιακό υλικό, λειτουργεί δηλαδή ως ο δείκτης του ποντικιού στην τρέχουσα εφαρμογή (για παράδειγμα επιλέγουμε με κλικ μια εικόνα).
  • ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2: η «αφή» χρησιμοποιεί ένα από τα εργαλεία της εργαλειοθήκης (whiteboard tools) πάνω από το προβαλλόμενο ψηφιακό υλικό (για παράδειγμα σημειώνουμε πάνω στην προβαλλόμενη εικόνα).

Αυτό είναι και το νόημα των παρακάτω διαφανειών, όπου εκπαιδευτικοί σε ένα 4ωρο σεμινάριο που πραγματοποιήσαμε (20 και 22 Ιουνίου στο Γυμνάσιο – Λύκειο Αυλώνας), άρχισαν να χρησιμοποιούν τον ΔΠ από το πρώτο κιόλας λεπτό…

Στις διαφάνειες αυτές περιέχονται εκτός των άλλων και επιλεγμένοι ιστότοποι για όλες τις ειδικότητες, κατάλληλοι για αξιοποίηση σε ΔΠ, καθώς επίσης και πηγές με πρόσθετο υλικό. Να τονίσουμε ότι, σε ένα τέτοιο σεμινάριο, αφού τέθηκαν οι 3 απτοί και μετρήσιμοι στόχοι του, οι συμμετέχοντες μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα να γράφουν στις λευκές σελίδες κάποιων διαφανειών, για το τι είναι ένας ΔΠ, τι θα ήθελαν να κάνουν με τον ΔΠ και τι εργαλεία θα ζητούσαν να έχει (το περιεχόμενο των 3 χειρόγραφων διαφανειών της παραπάνω παρουσίασης είναι από σχετικό Σεμινάριο στα ΠΑΚΕ τον Ιούνιο του 2011).

Μια σημαντική τελευταία παρατήρηση είναι ότι για να δουλέψει κάποιος με τον ΔΠ, δεν χρειάζεται να γνωρίζει το λογισμικό «συγγραφής» που τον συνοδεύει (τρίτο επίπεδο χρήσης), αρκεί να ξέρει να εμφανίσει την εργαλειοθήκη του και να μπορεί κυρίως να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες της ψηφιακής μελάνης (γράφω, σημειώνω, σβήνω κλπ). Το  λογισμικό του ΔΠ μπορεί να υποκατασταθεί με άλλες εφαρμογές (χωρίς όμως φυσικά να αξιοποιεί όλες τις δυνατότητες του πίνακα, όπως π.χ. με έναν επεξεργαστή διαφανειών).

Μία επίσης πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη, που συνοψίζει τις δυνατότητες των ΔΠ είναι και η παρακάτω:

Συγκεντρωμένο υλικό, το οποίο αναεώνεται, υπάρχει και στις Πηγές του Ιστολογίου μας και στο Pinterest Board «IWB…»

ΓΚ, 30/6/2012

Η οπτική βίωση των κειμένων: μια καινοτόμος μέθοδος προσέγγισης

Η ανάγνωση ενός ποιητικού κειμένου είναι το πρώτο βήμα για την κατανόησή του. Είναι η πρώτη, χρονικά, πρόσληψη της ποιητικής γραφής. Πρόκειται, φυσικά, για μια πρωτοβάθμια ακουστική απόλαυση. Ως συνολική, όμως, διαδικασία, η αναγνωστική πράξη συνιστά αυτόνομο γεγονός. Αποτελεί προϋπόθεση για να λειτουργήσει το γεγονός της απόλαυσης του ποιητικού κειμένου. Είναι, ακριβώς, η απόλαυση που μας προσφέρει το πρώτο άκουσμα ενός ποιητικού κειμένου…

Ο κάθε άνθρωπος δεν είναι πάντα εύκολο να λειτουργήσει ως αυτόνομος και αυτοδύναμος αναγνώστης. Για να φτάσει σε ένα επίπεδο αναγνωστικής επάρκειας, πρέπει υποχρεωτικά να περάσει πρώτα από ένα άλλο στάδιο: να μάθει και να κατακτήσει την τέχνη και την τεχνική της ανάγνωσης

Μια τεχνική σταδιακής μύησης στους αναγνωστικούς τρόπους, είναι αυτό που εδώ το ονομάζουμε “οπτική βίωση” του ποιητικού κειμένου. Πρόκειται για ένα είδος και μια μορφή πρωτοβάθμιας και “εξωτερικής” ανίχνευσης της ποιητικής γραφής. Αυτή η  πρωτοβάθμια ανίχνευση αποσκοπεί στο να επισημάνει ο αναγνώστης οτιδήποτε υποπίπτει άμεσα στην όρασή του…

Για να φανεί, όμως, πληρέστερα και εμπράγματα η όλη διαδικασία της “οπτικής” βίωσης, είναι αναγκαίο ένα συγκεκριμένο παράδειγμα. Το κείμενο που ακολουθεί, είναι παρμένο από τους Προσανατολισμούς του Οδυσσέα Ελύτη και καταδείχνει τι ακριβώς είναι ο γεωμετρημένος ποιητικός λόγος

Optiki_Biosi (pdf)

ΝΠ, 19/04/2012

Από την έντυπη αφίσα στο διαδικτυακό Glog…

Ένα από τα δημιουργήματα ή τεχνήματα μιας ψηφιακής εργασίας, θα μπορούσε αναμφίβολα να είναι μια αφίσα. Μπορεί όμως πραγματικά μια αφίσα να είναι το προϊόν μιας μεγάλης ομάδας μαθητών (π.χ. 20μελούς), η οποία να εργάζεται για αρκετό χρόνο (π.χ. 36 ώρες σε ένα τρίμηνο) και να αξίζει να παρουσιασθεί σε κάποια σχετική ημερίδα; Μπορεί υπό όρους! Αλλά ας καταπιαστούμε με το θέμα αναζητώντας πρώτα απ’ όλα τη σημασία της λέξης «αφίσα» σε ένα λεξικό…

αφίσα: μεγάλο φύλλο τυπωμένου χαρτιού που προορίζεται να ανακοινώσει ή να παρουσιάσει κάτι στο κοινό και που συνήθως το κολλούν σε τοίχους ή σε ειδικούς χώρους: Διαφημιστική, πολιτική, προεκλογική, θεατρική αφίσα. Kαλλιτεχνική, χρωματιστή αφίσα (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής).

Από τη σημασία αυτή διαφαίνεται ότι ο βασικός προορισμός μιας αφίσας είναι να τυπωθεί, ανεξάρτητα αν έχει δημιουργηθεί ψηφιακά ή όχι και για ποιο σκοπό. Έτσι λοιπόν, ακόμη και αν μια εργασία έχει ως θέμα της την αφίσα, ένα θέμα με ιδιαίτερα πολλές προεκτάσεις και πτυχές (το οποίο μπορεί να αγγίξει και τις τέσσερις βασικές θεματικές ενότητες μιας ερευνητικής εργασίας), το τέχνημά της θα μπορούσε να είναι μία ή φυσικά και περισσότερες αφίσες!

Αφίσα ή αφίσες για την αφίσα…

Πέρα λοιπόν από μια σειρά από πολλαπλές κατηγοριοποιήσεις και υποθέματα της έννοιας της αφίσας (σκοπός, μέγεθος, υλικό, περιεχόμενο, αποδέκτες, τρόπος δημιουργίας, χρονολόγιο – πότε άραγε φτιάχτηκε η πρώτη αφίσα; – κλπ), εμείς προτείνουμε μία διαφορετική αλλά θεμελιώδη διάκριση, σε στατική και δυναμική αφίσα.

Στατική αφίσα είναι η κλασική αφίσα που γνωρίζουμε (όπως ορίσθηκε παραπάνω), στο χαρτί ή στην οθόνη, στον τοίχο ή ως έκθεμα, την οποία μπορούμε μόνο να βλέπουμε και, αν είναι ψηφιακή, να επεξεργαζόμαστε, συνήθως με κάποιο εργαλείο επεξεργασίας εγγράφων.

Ενδιαφέρουσες αναπαραστάσεις, που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν από ομάδες μαθητών για οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο, παρουσιάζονται στον δικτυακό τόπο Keith’s Think Zone (π.χ. Εμβαδά και Όγκοι, Περιοδικός Πίνακας, Ιστορία του Σύμπαντος κλπ).  Άλλο ένα πολύ ιδιαίτερο παράδειγμα, μιας άρτιας επιστημονικής σειράς αφισών για την Πληροφορική, τα Μαθηματικά και τη Φυσική, η οποία συνδυάζεται με αλληλεπιδραστικά εκθέματα, έχει κατασκευάσει η Εθνική Εστία Επιστημών στην Πάτρα. Οι αφίσες αυτές, όμως, δεν διατίθενται σε κάποια αναγνώσιμη μορφή στο διαδίκτυο (κακώς κατά την άποψή μου, δείτε τη «συμπυκνωμένη» τους εκδοχή, που παλιότερα ήταν αναρτημένη σε μεγαλύτερη ανάλυση με δυνατότητα ανάγνωσης του περιεχομένου τους).

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα λεγόμενα «infographics«, ψηφιακές αφίσες με οπτικοποιημένες αναπαραστάσεις της πληροφορίας,  οι οποίες πραγματεύονται και συμπυκνώνουν, συνήθως διαγραμματικά, ένα θέμα. Ενδεικτικά παραδείγματα infographics, μπορείτε να απολαύσετε και εδώ αλλά και στην εικόνα που παραθέτουμε «Σκέψου πριν δημοσιεύσεις«…

Δυναμική αφίσα είναι μια αφίσα με την οποία ο χρήστης αλληλεπιδρά ή στην οποία μπορεί να πλοηγηθεί. Έχει συνήθως ορθογώνιο σχήμα, το οποίο είναι μεγαλύτερο από μία συνηθισμένη ανάλυση οθόνης και στην επιφάνειά της μπορεί να τοποθετηθεί κείμενο, κάθε είδους οπτικο-ακουστικό υλικό, αλλά και διασυνδέσεις προς άλλους δικτυακούς τόπους.

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα λεγόμενα «glogs«, τα οποία είναι διαδραστικές πολυμεσικές εικόνες και τα οποία μπορούν κυρίως να δημιουργηθούν στο περιβάλλον του κοινωνικού μέσου Glogster, με πολύ εύκολο τρόπο (χωρίς να απαιτείται απολύτως καμία προγραμματιστική γνώση). Έχει μάλιστα δημιουργηθεί και το Glogster Edu, ειδικά για τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας. Για παράδειγμα δείτε το ίδιο το glog για το glogster edu… ή ένα glog με ροές (παρουσίαση της Ιαπωνίας)… Μια ενδιαφέρουσα συλλογή για glogs μπορείτε να απολαύσετε και εδώ!

Αξίζει εδώ να αναφερθεί το Welcome to Greetings From The World – GFTW, ένα βραβευμένο συναρπαστικό παγκόσμιο wiki σπουδαστών από 20 χώρες και 30 σχολεία, το οποίο αποτελείται από 300 glogs, με στόχο την «peer-to-peer» μάθηση και συνεργασία…

Συμπερασματικά λοιπόν το Gloster Edu (που δεν περιέχει διαφημίσεις), μπορεί να αξιοποιηθεί ως εργαλείο στην εκπαιδευτική διαδικασία με ποικίλους τρόπους:

  • Προβολή και πλοήγηση σε υπάρχοντα glogs.
  • Δημιουργία μιας αρχικής έκδοσης glog από τον εκπαιδευτικό και συνέχισή του στην τάξη (χρησιμοποιώντας και έναν μόνο υπολογιστή ή προαιρετικά διαδραστικό πίνακα).
  • Δημιουργία αφισών, στο πλαίσιο ενός project, ατομικά ή ομαδικά από τους μαθητές (στον μαθητικό τους υπολογιστή).

ΓΚ, 31/03/2012