Αρχείο ετικέτας θέματα

Κινητά βιώματα στις επιφάνειες της πόλης: εγκλωβισμένοι ή υποψιασμένοι;

Η μετακίνηση και η ζωή μας μέσα στην πόλη, για ψυχαγωγία, για ευεξία, για κοινωνικές δράσεις (εξαιρώντας την τυπική εκπαίδευση και την εργασία) έχει μια σημαντική διαφοροποίηση για τα παιδιά και τους ενήλικες…

Η συνηθισμένη πρακτική μας είναι η μετάβαση από ένα σημείο, μία γεωγραφική τοποθεσία – χώρο σε μία άλλη… Αν παρατηρήσετε, δεν κινούμαστε, τουλάχιστον οι περισσότεροι από τους ενήλικες, σε μια επιφάνεια! Πηγαίνουμε από το ένα σημείο στο άλλο (εστιάζοντας τις δράσεις μας σε αυτόν τον συγκεκριμένο χώρο προορισμού και την επιφάνειά του), αντίθετα βέβαια από αυτό το οποίο κάνουν τα παιδιά! Για παράδειγμα όταν τα παιδιά ή οι έφηβοι, περπατούν ή κάνουν ποδήλατο, σαρώνουν μια μεγάλη επιφάνεια, χωρίς να περιορίζονται στο χώρο!

Για τη μετακίνηση στην πόλη, οι περισσότεροι, πλέον, χρησιμοποιούμε την φορητή μας, κινητή τεχνολογία για πολλαπλούς λόγους και εδώ δεν υπάρχει διαφοροποίηση, θεωρώντας την, πλέον, το απαραίτητο εφόδιό μας σε κάθε μετακίνηση (όταν μάλιστα τύχει να μην έχουμε το κινητό μας, καταλαμβανόμαστε από… nomophobia!). Και φυσικά τα περισσότερα παιδιά, κυρίως τα πιο μεγάλα, αξιοποιούν την τεχνολογία, καλύτερα από μας…

Όλοι μας γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι δηλαδή τα παιδιά και οι έφηβοι μαθαίνουν πολύ εύκολα και αξιοποιούν δυναμικά τα νέα αυτά μέσα… Η χρήση της τεχνολογίας τους προσφέρει αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι ανήκουν σε μια κοινότητα με μια ευρεία προοπτική (και αυτό σίγουρα δεν είναι κοινοτοπία). Μπορεί να καλλιεργεί την πρωτοβουλία και την αυτενέργεια ώστε να αποτελεί πόλο έλξης, διαλόγου, κοινωνικοποίησης και ψυχαγωγίας.

Οι περισσότεροι από εμάς ανήκουμε σε μια ψηφιακή κοινότητα. Μπορεί να έχουμε εκατοντάδες φίλους στο Facebook, να συναντάμε κάθε μέρα πολλούς συναδέλφους στη δουλειά μας και να δουλεύουμε μαζί, αλλά έχουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια πραγματική κοινότητα? Κάποιοι ναι, ιδιαίτερα οι πιο πολιτικοποιημένοι ή όσοι δραστηριοποιούνται στον πολιτισμό. Οι περισσότεροι ίσως από εμάς όχι…

Έχουμε λοιπόν ένα νέο «παράδειγμα» (με την έννοια που έδωσε στο όρο ο Τόμας Κουν). Όλα είναι εκεί πάνω στο σύννεφο, σε ένα αόρατο δίκτυο με δισεκατομμύρια σημεία/κόμβους και ακμές που τα συνδέουν, με γρήγορες ταχύτητες, τα πάντα να καταγράφονται, κάθε πληροφορία να μπορεί να επεξεργασθεί ως δεδομένο…  Techno-Poli-Blog1Έχουμε μια νέα εποχή αλλά και μια νέα γενιά… Και όπως πολύ γλαφυρά έχει γραφτεί στο ιστολόγιό μας… «Η προηγούμενη γενιά συνάθροιζε εικόνες από τη ζώσα πραγματικότητα και από τη μαγεύουσα τελειότητα του φυσικού κόσμου… Αντίθετα, η τωρινή γενιά είναι εγκλωβισμένη σε μιαν άλλη πραγματικότητα. Έχει, βέβαια, αυτή η πραγματικότητα τη δική της μαγεία, αλλά είναι μη φυσική«.

 Οπότε αναπόφευκτα εγείρονται τα παρακάτω ερωτήματα

  • «Μήπως περάσαμε στον αιώνα της ψηφιακής μονοκρατορίας; Θα ζούμε πλέον τη μαγεία των χρωμάτων σκυμμένοι μόνοι μας στις ψηφιακές οθόνες;«
  • «Είμαστε οι μοναξιές μέχρι κορεσμού, από αφάνταστες πληροφορίες. Αποθήκες δηλαδή συσσώρευσης ψηφιακού υλικού;«

Τι σημαίνει όμως αξιοποιώ την κινητή τεχνολογία, και για τους «μικρούς» και για τους «μεγάλους»; Ας το δούμε επιγραμματικά σε ένα τετράπτυχο. Τα περισσότερα από αυτά τα κάνουμε και τα βιώνουμε…

Techno-Poli-Blog2

  • Βλέπω – Ακούω – Αποτυπώνω: με τις δύο, αισθήσεις μου – κυρίως μόνο αυτές στα ψηφιακά περιβάλλοντα, όλοι έχουμε μια κάμερα και αποτυπώνουμε κάθε στιγμή, ή έχουμε τα ακουστικά μας για να ακούμε μουσική…
  • Ενημερώνομαι – Αναζητώ/Πλοηγούμαι – Επιλέγω: η ενημέρωση, η αναζήτηση και η πλοήγηση στο διαδίκτυο συνιστούν πλέον μία από τις πιο σημαντικές και ευρέως διαδεδομένες ψηφιακές δεξιότητες, με την επιλογή της κατάλληλης πληροφορίας να συνιστά ιδιαίτερη κριτική διαδικασία
  • Επικοινωνώ – Μοιράζομαι – Συνεργάζομαι: μια από τις πιο σημαντικές νέες τάσεις, ειδικά με τις εφαρμογές κοινωνικών δικτύων…
  • Επεξεργάζομαι – Παίζω – Δημιουργώ: αξιοποιώ όλα τα προηγούμενα ή και επεξεργάζομαι τις πληροφορίες, με τις διάφορες μορφές τους, σημειώσεις, αλληλογραφία, κείμενα, γραφικά-graffiti, σχέδια, διαγράμματα, πίνακες, ήχους, μουσικές, βίντεο, αφίσες, ιστοσελίδες…

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα βιωματικά και δημιουργικά Εργαστήρια του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού (με ή χωρίς τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων). Τα παιδιά γίνονται από απλοί καταναλωτές, δημιουργοί των δικών τους έργων, κατασκευών, «τεχνημάτων», των λεγόμενων artifacts, είτε ατομικά, είτε ομαδικά, με άξονα την περιέργεια, τη φιλομάθεια και την ερευνητική τους διάθεση. Μπορούν να λειτουργήσουν συλλογικά αλλά και αυτόνομα με βάση σχέδια δράσης βασισμένα σε «καλές πρακτικές», κάτω από τον συντονισμό και την υποστήριξη των «μεγάλων».

Πολύ επιγραμματικά λοιπόν θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί, βλέποντας από μία ΘΕΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ, το βίωμα στην πόλη με την κινητή τεχνολογία, ότι…

  • ο τεχνολογικός γραμματισμός ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών και των νέων, δημιουργεί κίνητρα για πρωτοβουλίες, γνώση, εξωστρέφεια και πνεύμα συνεργατικότητας κλπ-κλπ, ενώ αντίθετα…
  • ο τεχνολογικός αναλφαβητισμός οδηγεί στην περιθωριοποίηση και τη δια βίου υστέρηση, καταδικάζει τους νέους στην ανεργία και ενδεχομένως ευνοεί την παραβατικότητα, προστιθέμενος μάλιστα στις συνθήκες κρίσης…

Κλείνοντας όμως, για να πολιτικοποιήσω τον επίλογο…

Μήπως, λοιπόν, μέσα σε όλη αυτή την ψηφιακή πλέον εποχή, έχουμε χάσει [ηθελημένα και ανιδιοτελώς κάποιοι μας βοηθήσανε να χάσουμε] ίσως την πιο κρυφή – δυσεύρετη γνώση, την πιο κρυφή – δυσεύρετη δεξιότητα, όμως κυρίως την κρυφή «στάση ζωής», αυτού του «ΥΠΟΨΙΑΣΜΕΝΟΥ» πολίτη του κόσμου? Και ποια άραγε είναι αυτή? Υπάρχει? Είναι σχετικά ευρέως αποδεκτή?

ΓΚ, 31/05/2016

Σημείωση: Το άρθρο αυτό είναι μια προσαρμογή της σύντομης ομιλίας με τίτλο: «Κινητή Τεχνολογία και Βιώματα στην Πόλη…» που δόθηκε στις 31 Μαρτίου 2015 κατά τη διάρκεια της Hμερίδας «Η Πόλη Είμαστε Εμείς» με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων.

No mobile phobia: Μιλώντας για ένα σχεδόν καθολικό εθισμό

 [Σε ελεύθερη απόδοση: χωρίς το κινητό, με πιάνει φοβία, πανικός]

 Του Νικήτα Παρίση

Τώρα πλέον το συνηθίσαμε. Το παράξενο και το παράδοξο μας έγινε οικείο και καθημερινό. Δε μας παραξενεύει πια και ούτε μας προκαλεί κάποια ιδιαίτερη εντύπωση. Σχεδόν δεν το προσέχουμε και μάλλον περνάει απαρατήρητο.

Μιλάμε γι’ αυτό που βλέπουμε καθημερινά στους δρόμους, στα café, σε αίθουσες αναμονής κλπ. Όλοι, σχεδόν όλοι, ιδιαίτερα οι νεότερες ηλικίες, κρατούν ένα τηλέφωνο. Περπατούν και μιλάνε. Η εικόνα τους είναι μια αστειότητα. Μοιάζουν να μιλάνε στο κενό. Υπάρχουν έξω από αυτό που τους περιβάλλει.

Νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, γεμάτα νεανική φρεσκάδα και δροσερότητα, κάθονται και πίνουν καφέ. Αγνοούν τη συντροφιά τους. Δε συνομιλούν. Έχουν πεθάνει μέσα τους οι λέξεις. Κοιμάται, ύπνο βαθύ, η συνομιλητική διάθεση.

Μένουν συνεχώς σκυμμένοι, με άκρα προσήλωση, στις μικρές οθόνες των κινητών. Ζουν σε κατάσταση απόλυτης ηλεκτρονικής μοναξιάς. Το βλέμμα καθηλωμένο σε ένα σημείο. Η ακινητοποίηση της όρασης. Η απόλυτη οπτική στενότητα.

 Πηγή: Business Insider International

Πηγή: Business Insider International

Άραγε η μοναξιά έχει διαβαθμίσεις; Υπάρχει υπερθετική μοναξιά; Μήπως, τελικά, αυτός ο αυτοεγκλεισμός στην πολύχρωμη μικρότητα της τηλεφωνικής οθόνης, είναι μια μορφή υπερθετικής μοναξιάς; Δεν είναι νοσηρό, ένα είδος περίεργης αρρώστιας, να επιλέγουμε μόνοι μας και αυτόβουλα μια «ζωή» έξω από τη ζωή;

Όταν πεθάνουν μέσα μας οι λέξεις. Όταν νεκρωθεί στην ψυχή μας η συνομιλητική διάθεση. Όταν ο άλλος που υπάρχει δίπλα μας, αυτός με τον οποίο συνυπάρχουμε, γίνει μια αμίλητη παρουσία, μια μη ομιλούσα ανθρώπινη φιγούρα, κάτι που απλώς υπάρχει έξω απ’ τη μικρότητα της οθόνης μας, η ζωή μας πλέον πάσχει από κατήφορη δραματικότητα. Ολισθαίνει στο κενό.

Μη φοβηθούμε τις λέξεις. Να το ομολογήσουμε: πρόκειται για καθολική νοσηρότητα. Είναι εξάρτηση, εθισμός, ζωή χωρίς τη μαγεία των λέξεων: αμίλητες ώρες, η σιωπή του τίποτα.

Ένα θαύμα της ηλεκτρονικής εκπλήσσουσας εξέλιξης, ένα επικοινωνιακό μέσο, κάτι που έγινε, για να μιλάμε στον άλλον, όταν τον χρειαζόμαστε, νέκρωσε τη ζωή μας. Θανάτωσε την επικοινωνία. Έγινε πράξη και γεγονός αμίλητης ζωής. Ένα «παιχνίδι» στα χέρια μας, για να σκοτώνουμε το χρόνο. Να θανατώνουμε τις λέξεις. Να πνίγουμε την ομιλητική μας ανάγκη.

Ναι, είναι εθισμός, νοσηρή εξάρτηση. Δεν μπορούμε να υπάρξουμε αλλιώς. Ταυτιστήκαμε. Είναι πλέον μέρος του εαυτού μας η κινητή μικροοθόνη. Μέσα απ’ αυτή βλέπουμε τη ζωή. Μικρύναμε τη θέαση. Υπάρχουμε χωρίς ορίζοντες. Ακόμη και σε συνέδρια είμαστε προσηλωμένοι και καθηλωμένοι στις κινούμενες μικρές οθόνες.

Γι’ αυτό, όταν μας λείπει, η απουσία του προκαλεί στερητικό σύνδρομο. Μια κατάσταση πανικού. Μόνοι μας επαληθεύουμε τη δραματική αλήθεια: no mobile phobia ή nomophobia!!!

ΝΠ, 28/4/2016

 

ΥΓ1: Το κείμενο αυτό γράφτηκε με αφορμή μια συζήτηση με τη Χριστίνα Παρίση, μαθήτρια της Β΄ Λυκείου στο American College of Greece.

ΥΓ2: Και μία άλλη διάσταση της nomophobia… Scientists Study Nomophobia – Fear of Being without a Mobile Phone

Οι μαθητές δημιουργούν μια διαθεματική ψηφιακή εργασία

του Νικήτα Παρίση

Η τάξη, με τη βοήθεια του καθηγητή-συμβούλου, χωρίστηκε σε πέντε ομάδες. Κάθε ομάδα, που έχει πέντε μέλη, συνήλθε και εξέλεξε πρόεδρο και γραμματέα.

Μια προγραμματισμένη ημέρα, στην ώρα της Γεωγραφίας ή της Φυσικής, συνήλθαν όλες οι ομάδες σε γενική συνέλευση, για να επιλέξουν το θέμα της διαθεματικής εργασίας. Τα θέματα είχαν γραφεί στον πίνακα και άρχισε η ψηφοφορία για την τελική επιλογή. Υπερψηφίστηκε το θέμα:

Ερευνούμε, μιλάμε και γράφουμε για το φεγγάρι

Supermoon_Lunar_EclipseΠηγή Flicker NASA: Supermoon Lunar Eclipse

 Σκηνές δημιουργικού οίστρου στη σχολική αίθουσα [Οι μαθητές συζητούν και αποφασίζουν]

 Γιώργος: μου αρέσει το θέμα που διαλέξαμε. Σου αφήνει πολλά περιθώρια για μεγάλα ερευνητικά ανοίγματα. Πρέπει, όμως, να σκεφτούμε με πόσους τρόπους και από πόσες γωνίες θα μιλήσουμε για το φεγγάρι και πώς θα αναζητήσουμε το υλικό.

Κατερίνα: Κάθε ομάδα θα αναλάβει να μιλήσει και να φωτίσει το θέμα μας από μια συγκεκριμένη οπτική γωνία. Άρα θα μιλήσουμε για το φεγγάρι με πέντε διαφορετικούς τρόπους. Όλη η έρευνα για το υλικό θα γίνει στο διαδίκτυο.

Παύλος: επομένως, να ορίσουμε συμμαθητές μας από κάθε ομάδα, που θα αναλάβουν να συγκεντρώσουν το υλικό, που μετά θα μοιραστεί στις πέντε ομάδες, για να κάνει η καθεμιά τις δικές της επιλογές. Δεν πρέπει να μαζέψουμε διαδικτυακά σκουπίδια!

Ελένη: Προηγουμένως πρέπει να γίνει αυτό που είπε η Κατερίνα. Δηλαδή να ορίσουμε τις οπτικές γωνίες, μέσα απ’ τις οποίες θα προσπαθήσουμε να φωτίσουμε το θέμα μας.

Κώστας: Να μιλήσουμε πρώτα γι’ αυτό ακριβώς που είναι το φεγγάρι. Δηλαδή ένα μικρό ουράνιο σώμα που κινείται δορυφορικά γύρω από τη Γη: η μάνα και το παιδί της!

Γιώργος: Συμφωνώ! Να πούμε ακόμα για το χρόνο περιφοράς, για το μέγεθος, για τη σεληνιακή ερημιά, για το φαινόμενο της έκλειψης και για ό,τι άλλο βρούμε στο διαδίκτυο.

Μαργαρίτα: Εγώ, παιδιά, είμαι ρομαντική φύση! Δεν ξεχνώ πόσα καταπληκτικά τραγούδια έχουν γραφεί για το φεγγάρι. Να επιλέξουμε τα τρία καλύτερα και να πλουτίσουμε την εργασία μας με όμορφες και ρομαντικές μελωδίες. Αυτό το στοιχείο θα δώσει χρώμα και ομορφιά στην όλη μας εργασία!

Νίκος: Να δώσω μια προέκταση στα όσα ωραία μας είπε η Μαργαρίτα. Δεν έχουν γραφεί μόνο ωραία τραγούδια. Πολλοί συγγραφείς και ποιητές έχουν γράψει εξαιρετικές λογοτεχνικές σελίδες και θαυμαστά ποιήματα για το φεγγάρι. Να διαλέξουμε και ορισμένα αποσπάσματα από αυτά τα ωραία κείμενα.

Νίκη: Λοιπόν, θα ήθελα λίγο να σας προσγειώσω και από το ρομαντισμό της μουσικής και της λογοτεχνίας να περάσουμε στον επιστημονικό ρομαντισμό. Να μιλήσουμε για το μεγάλο όνειρο του ανθρώπου να φτάσει και να κατακτήσει το φεγγάρι και να προβάλουμε τον θρίαμβο του Άρμστρονγκ.

Νατάσα: Να πω και εγώ κάτι: για το φεγγάρι, απ’ τα πανάρχαια χρόνια μέχρι και σήμερα, έχουν δημιουργηθεί πολλοί μύθοι, διάφορες παραδόσεις και ποικίλες λαϊκές ιστορίες. Να βάλουμε στην εργασία μας και μια λαογραφική νότα.

Ο επίλογος: Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα και τα όμορφα

Ο πρόεδρος της γενικής συνέλευσης των μαθητών διέκοψε τη συζήτηση. Οι πέντε οπτικές γωνίες, μέσα από μια πολύ δημοκρατική συζήτηση, είχαν πλέον προσδιορισθεί.

Με κλήρωση, αν ένα θέμα είχε πάνω από μία υποψηφιότητες, ορίστηκε τι αναλαμβάνει η κάθε ομάδα. Όλοι καταλάβαιναν ότι τώρα αρχίζουν τα δύσκολα αλλά και τα όμορφα. Μπροστά τους είχαν ανοιχτό το γοητευτικό κόσμο που προσφέρει το διαδίκτυο. Ο μήνας του δημιουργικού ψηφιακού οίστρου τώρα άρχιζε. Ήθελαν να βγουν πρώτοι σε όλο το σχολείο.

Ν.Π. 29/11/2015

Ενδεικτικές Πηγές για Υλικό:

Η ψηφιακή μοναξιά: ο αυτο-εγκλεισμός σε ένα γοητευτικό κόσμο

Σκηνή πρώτη

Αίθουσα αναμονής στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος. Εβδομήντα περίπου άτομα περιμένουμε να επιβιβαστούμε στο μικρό αεροσκάφος της Ολυμπιακής για τα Γιάννενα. Κάθομαι σε μια θέση που μπορώ να εποπτεύω και να περιεργάζομαι τα πρόσωπα όλων των συνεπιβατών μου.

Δεν ακούγεται τίποτα. Βουλιάζουμε όλοι σε βαθιά σιωπή. Ο καθένας χάνεται, βυθισμένος στη μικρή οθόνη του κινητού ή καi σε κάποιο i-pad. Εβδομήντα τόσες βουβές μοναξιές. Ζουν σε άλλον κόσμο. Μια ζωντανή εικόνα αυτo-εγκλεισμού στον κόσμο της ψηφιακής γοητείας.

Κατά διαστήματα ακούγεται και κάποιο τηλέφωνο. Σιγανές φωνές απαντάνε στις κλήσεις. Σύντομες και κοφτές. Σχεδόν μηχανικές. Σαν να βιάζονται όλοι να γυρίσουν στις εικόνες τους, να εγκλειστούν ξανά στην ψηφιακή τους μοναξιά. Κάποτε, όταν δεν υπήρχε η απαγόρευση του καπνίσματος, σε τέτοιες αίθουσες, τις ανθρώπινες μοναξιές τις απορροφούσε το τσιγάρο. Τότε είχαμε τη μοναξιά του καπνού. Τώρα η μοναξιά μας είναι εικονογραφημένη ή ομιλούσα ή και παίζουσα στη γοητευτική φωτεινότητα ενός i-pad.

psifiaki_monaxia Πηγή: The year of the mobile consumer…

Σκηνή δεύτερη

Στα Γιάννενα. Πρωινό Κυριακής. Σε ύπαιθρη παραλίμνια καφετέρια. Ανοιξιάτικη αιθρία ολόγυρα. Όμορφη γαλάζια μέρα. Περνάει άμεσα στην ψυχή και αιθριάζει ο μέσα κόσμος. Ανθίζουν παντού χαμόγελα. Οι μικρές, οι σχεδόν ασήμαντες, αλλά τόσο απαραίτητες στιγμές στη ζωή μας: ένας πρωινός κυριακάτικος καφές και η στεφάνη του ορίζοντα γεμίζει αμέσως γλυκές προσδοκίες.

Κάθομαι με τη φίλη συνάδελφο και απολαμβάνουμε τη γοητευτική αίσθηση ευτυχίας του κυριακάτικου καφέ. Ζει σ’ αυτή την πόλη. Είναι κορυφαία φιλόλογος με πολλή ευαισθησία μέσα της και με χαμογελαστή όραση. Μιλάμε ακατάπαυστα. Να προλάβουμε τον τρέχοντα χρόνο. Αρνιόμαστε να μας πνίξει η κούφια σιωπή: μια έμπρακτη αντίσταση στην αφωνία και την ομιλητική αμηχανία του σύγχρονου ανθρώπου.

Ολόγυρα δροσερά ζευγάρια. Ζουν την αιθρία της ηλικίας τους. Δεν ομιλούν. Είναι ζευγάρια σιωπής. Βυθισμένα στις μικρές οθόνες. Δε βλέπονται. Θα ξεχάσει ο ένας το πρόσωπο του άλλου. Γεμίζουν με ρυτίδες αμίλητης ζωής το χρόνο τους. Τα απορρόφησε τα όμορφα ζευγάρια η μαγεία της εικόνας, η εικονική απατηλή πραγματικότητα. Ο άλλος κόσμος που μας παγιδεύει και μας αλώνει στην ομορφιά του. Νιώθεις μια πικρή λύπη μέσα σου: τόσες ανοιξιάτικες παρουσίες ολόγυρα και να αφήνονται να βουλιάζουν σε άδειες σιωπές! Ολόγυρα τα αγέρωχα βουνά. Μια μαγεία. Κανείς δεν τα βλέπει. Τα όμορφα βουνά έγιναν το μη θεατό τοπίο. Απίστευτο!

Ήρθε στο νου μου μια σκηνή από παλιά ταινία του Αντονιόνι. Ένας άντρας και μια γυναίκα μέσα σε βάρκα, αν θυμάμαι καλά. Ο άντρας: Πες κάτι! Η γυναίκα: Τι να πω; Ο θάνατος του λόγου, μαζί και ο θάνατος μιας σχέσης. Ένα βαθύ κενό ανάμεσα σε δύο υπάρξεις. Προφητικός ο Αντονιόνι. Προφήτεψε τις αμίλητες στιγμές της τωρινής ζωής μας.

Σκηνή τρίτη

Στο αεροπλάνο. Επιστρέφω στην Αθήνα. Έχω περίπου 40 ολόκληρα λεπτά στοχαζόμενης σιωπής. Κατακλύζουν το μυαλό πιεστικά και βασανιστικά ερωτήματα. Συνωθούνται. Δεν τα μετράω. Τα αραδιάζω άτακτα στην άκρη της μνήμης. Θα τα ξανασκεφτώ αργότερα. Προσπαθώ τώρα να τα συγκρατήσω:

  • Μήπως περάσαμε πια στον αιώνα της ψηφιακής μονοκρατορίας; Θα ζούμε πλέον τη μαγεία των χρωμάτων σκυμμένοι μόνοι μας στις ψηφιακές οθόνες;
  • Ζούμε την εποχή της ολικής αποξένωσης, μέσα στην οποία ο πρωινός καφές σε παραλίμνια καφετέρια και το άρωμα της ζεστής ανθρώπινης συνομιλίας έχουν πλέον καταντήσει ανέφικτες πολυτέλειες και νοσταλγούμενος αριστοκρατισμός ζωής;
  • Είμαστε οι ωραίες εγωπαθείς μοναξιές οι γεμάτες, μέχρι κορεσμού, από αφάνταστες πληροφορίες. Αποθήκες δηλαδή συσσώρευσης ψηφιακού υλικού;
  • Μπορούμε να σηκώσουμε τόσο αβάσταχτο βάρος, τόσον όγκο και τόσον πληθωρισμό εικόνας και πληροφορίας; Πνιγόμαστε σε μια νέα θάλασσα, που όλα κυματίζουν μπροστά μας γοητευτικά και μας σαγηνεύουν; Πόσο ατέλειωτος είναι αυτός ο ερευνητικός ψηφιακός κόσμος;
  • Τη γαλάζια αιθρία της ψυχής πότε θα τη ζήσουμε;

ΝΠ, Σεπτέμβριος 2014

Διαδικτυακή βιβλιογραφία: Πρωτοβάθμια επισήμανση προβλημάτων

Να θυμίσουμε πρώτα πρώτα το αυτονόητο: η αξιοπιστία μιας ερευνητικής εργασίας καθορίζεται, μεταξύ των άλλων, και από το εύρος της βιβλιογραφικής στήριξης που διαθέτει. Είναι θέμα επιστημονικής εγκυρότητας, αλλά και ενημερωτικής ευρύτητας, οι παραπομπές σε ανάλογες θεματικά εργασίες. Εξάλλου, στη γοητεία της επιστήμης ανήκει και η νομοτέλεια της διαφωνίας. Η διάστασή μας, όμως, και η διαφωνία μας με μια προδιατυπωμένη άποψη και θέση προϋποθέτουν ότι παραπέμπουμε, με τις αναγκαίες βιβλιογραφικές ενδείξεις, στη μελέτη με την οποία διαφωνούμε.

Παράλληλα, συμβαίνει και κάτι άλλο: σε ποικίλα επιστημονικά περιοδικά που κυκλοφορούν ανά τον κόσμο, καθώς και σε ευρύτερες επιστημονικές μελέτες και εργασίες, που κυκλοφορούν σε αυτοτελή βιβλία, πολλοί αποδίδουν το εύσημο της επιτυχίας ανάλογα με το πλήθος των βιβλιογραφικών παραπομπών. Αντίθετα, τη στενότητα και τη βιβλιογραφική ένδεια πολλοί τα θεωρούν ως στοιχεία επιστημονικής πενίας. Βέβαια, το ουσιαστικό πρόβλημα με τις βιβλιογραφικές παραπομπές είναι μάλλον άλλης ποιότητας. Συγκεκριμένα, είναι αναγκαίο σε κάθε βιβλιογραφική παραπομπή, να καταφαίνεται ότι ο παραπέμπων γνωρίζει τα πράγματα από αναγνωστική αυτοψία και όχι μόνο ως απλή καταγραφή βιβλιογραφικών αναφορών. Αν συμβαίνει το δεύτερο, τότε εκείνος που καταγράφει πλήθος παραπομπών, χωρίς αναγνωστική αυτοψία, επιδιώκει τον επιφανειακό εντυπωσιασμό.

Πρόσφατα, με την ευρεία εξάπλωση του ηλεκτρονικού λόγου, παράλληλα με τον έντυπο, δημιουργήθηκε και ένα άλλο ακόμη πρόβλημα. Συγκεκριμένα, η συνεχής δημοσίευση στο διαδίκτυο πολλών άρθρων, μελετών, ερευνών, στατιστικών στοιχείων κλπ, δημιούργησε ένα άλλο πολλαπλό ερώτημα-πρόβλημα:

Παραπέμπουμε στο διαδίκτυο και με ποιον τρόπο; Η λογική της επιστήμης αποδέχεται τις παραπομπές στο διαδίκτυο;

Ο ηλεκτρονικός λόγος θεωρείται, από την άποψη της εγκυρότητας, ισοδύναμος του έντυπου λόγου. Ποιος εγγυάται, τελικά, την αξιοπιστία και την εγκυρότητα του ηλεκτρονικού λόγου; Αρκεί το όνομα του συγγραφέα;

Πέρα, όμως, από όλα αυτά τα υπαρκτά θέματα, ερωτήματα και προβλήματα, υπάρχει και κάτι άλλο, ενδεχομένως πρακτικό αλλά ταυτόχρονα και ουσιαστικό. Να γίνω περισσότερο σαφής και συγκεκριμένος: πώς παραπέμπουμε στο διαδίκτυο, δηλαδή στη λεγόμενη διαδικτυακή βιβλιογραφία; Από όσο γνωρίζω, η πολυμορφία του ηλεκτρονικού λόγου δεν επιτρέπει, ενδεχομένως, να καθιερωθεί ένα πάγιο σύστημα βιβλιογραφικών παραπομπών, ανάλογο με εκείνο που ισχύει στον έντυπο λόγο. Στην έντυπη βιβλιογραφία, με μικρές και ελάχιστες ή και ασήμαντες παραλλάξεις, υπάρχει πάγιο σύστημα παραπομπών.

Επομένως, στα θέματα της διαδικτυακής βιβλιογραφίας, δεν υπάρχει μόνο πρόβλημα συστήματος βιβλιογραφικής πρακτικής, η οποία αυτή τη στιγμή δεν έχει οριστικοποιηθεί σε μια τελική διαμόρφωση. Πώς θα είναι μια τέτοια οριστική(;) διαμόρφωση και ποια στοιχεία θα συμπεριλάβει; Θα υπάρχει, φυσικά, το όνομα του συγγραφέα, ο τίτλος του άρθρου ή της μελέτης, το όνομα του ηλεκτρονικού παροδικού ή η διεύθυνση –URL-της ιστοσελίδας ή του blog που έγινε η δημοσίευση. Θα πρέπει, ακόμη, να καταγράφεται το στοιχείο της χρονολογίας κλπ. θα αρκούσαν αυτά τα στοιχεία για να είναι άμεσα προσιτή και εξασφαλισμένη η αναγνωστική αυτοψία της βιβλιογραφούμενης μελέτης; Θα μπορούσε, για παράδειγμα, βιβλιογραφικές παραπομπές του ακόλουθου τύπου να θεωρηθούν όχι απλώς διευκολυντικές αλλά πρωτίστως πλήρεις;

Webliography

Τελικά, μήπως θα ήταν προτιμότερο να καθιερωθεί ως υποχρέωση, όποιος δημοσιεύει στο διαδίκτυο ένα άρθρο, μια μελέτη κλπ, που να προβάλλεται με αξιώσεις επιστημονικής γραφής ή δοκιμίου, να καθορίζει ο ίδιος, στο τέλος του άρθρου του, τη βιβλιογραφική ταυτότητα αναζήτησης; Θα μπορούσε, βέβαια, να προκληθεί μια συζήτηση στο διαδίκτυο, από κάποιον ιστότοπο, και όλα αυτά τα προβλήματα να αντιμετωπιστούν και να επιλυθούν με έναν ενιαίο και αποδεκτό τρόπο από την επιστημονική κοινότητα. Σήμερα απλώς επισημαίνονται σε πρωτοβάθμιο επίπεδο.

ΝΠ, 31/7/2014

Σημείωση: Υπάρχουν πολυάριθμες ιστοσελίδες που αναφέρονται στον τρόπο παραπομπών σε διαδικτυακές αναφορές ή βιβλιογραφία. Ενδεικτικά αναφέρουμε το Citing Electronic Information: www.ipl.org/div/farq/netciteFARQ.html.

«Μέρα-Νύχτα», μαζί, στο ταξίδι της Γης…

21 Ιουνίου, μία από τις 4 «σημαντικότερες» ημέρες στο ταξίδι της Γης σε ένα έτος…

4 ημέρες «πυλώνες» για την 24ωρη διάρκεια της μέρας και της νύχτας σε ένα έτος…

  • μεγαλύτερη μέρα, μικρότερη νύχτα του χρόνου (21/06)
  • ίση μέρα και νύχτα (22-23/09)
  • μεγαλύτερη νύχτα, μικρότερη μέρα του χρόνου (21/12)
  • ίση νύχτα και μέρα (20-21/03)

(για το βόρειο ημισφαίριο και αντίστροφα για το νότιο ως προς τις ημερομηνίες).

Ρωτήσαμε «μικρούς και μεγάλους» τι μπορεί να φέρνουν άμεσα στο νου τους οι δύο αυτές λέξεις… «μέρα και νύχτα«, και πήραμε τις παρακάτω απαντήσεις, έναν, αναμενόμενο και μη, καταιγισμό «διπόλων«…

Mera-Nyxta01

Υπάρχει άραγε κάποια σχέση όλων των παραπάνω «δυϊσμών» με το φαινόμενο της «μέρας και νύχτας», και κατ’ επέκταση της περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της ή/και της περιφοράς της γύρω από τον Ήλιο; Και πόσα ακόμη μπορούμε να ανακαλύψουμε με μία πολύ απλή ψηφιακή αναζήτηση (π.χ. εαρινή/φθινοπωρινή, ιούνιος/δεκέμβριος, βόρειο/νότιο, ανοδικό/καθοδικό κλπ)…

Η Γη μας ταξιδεύει και μάς ταξιδεύει όμορφα και με απόλυτη συνέπεια στον χρόνο και τον χώρο του σύμπαντος! Κάθε μέρα βιώνουμε πολλά φαινόμενα που έχουν σχέση με το ταξίδι αυτό, τη μέρα και τη νύχτα, την ανατολή και τη δύση του ήλιου, τις τέσσερις εποχές, τη διάρκεια μιας μέρας και ενός χρόνου, το κρύο και τη ζέστη, τις φάσεις της Σελήνης… Πώς, όμως, όλα αυτά σχετίζονται με το ταξίδι της Γης και τους νόμους του φυσικού κόσμου;

Συζητάμε, ζωγραφίζουμε, γράφουμε, υποθέτουμε, παρατηρούμε, ερμηνεύουμε, παίζουμε και συνεργαζόμαστε δημιουργικά, με τις ταμπλέτες μας και τον διαδραστικό πίνακα! Αξιοποιούμε διαδικτυακά εργαλεία, εικονικές προσομοιώσεις και εκπαιδευτικά παιχνίδια, ατομικά και ομαδικά.

Escher_Day&Night_Midi

Τι λένε όμως τα παιδιά (ηλικίας 10-12 χρονών), για το ταξίδι αυτό, όπως το έχουν βιώσει στην καθημερινή τους ζωή (πριν ταξιδέψουν με τη βοήθεια των ψηφιακών εφαρμογών);

Αστέρια, ήλιος, φεγγάρι, φως, γαλαξίας, πλανήτης, milky way

Ο Ήλιος μοιάζει σαν να πέφτει για ύπνο, γιατί πια έχει ήδη δύσει.

Στην πρώτη εικόνα ο Ήλιος ανατέλλει, στη δεύτερη βρίσκεται στον ουρανό, στην τρίτη ο Ήλιος δύει και στην τετάρτη βγαίνει το φεγγάρι.

Η μέρα και η νύχτα μου θυμίζει το παιχνίδι και το ουράνιο τόξο.

Όταν ακούω για τη νύχτα σκέφτομαι τα αστέρια που λάμπουν γύρω από το φεγγάρι και πάνω από το φεγγάρι εμένα με στολή αστροναύτη.

Μου αρέσει όμως το ηλιοβασίλεμα που δείχνει πως η φύση μπορεί να διαμορφώσει από μόνη της, καλύτερα από τους ανθρώπους με όλα τα μηχανήματα και τη νέα τεχνολογία.

Εγώ ταξιδεύω χωρίς προορισμό! Πήρα ένα καράβι και γυρνάω τη θάλασσα… Μαγεύομαι από τον ήχο των κυμάτων και παρατηρώ τα όμορφα τοπία που υπάρχουν γύρω μου! Το καλό με αυτό το ταξίδι είναι πως δεν τελειώνει ποτέ! Βρίσκομαι πάντα εκεί με το μυαλό μου!

Περπατάω μέσα σε ένα πλοίο πολύ όμορφο και πολύ μεγάλο, είναι λες και περπατάω στον παράδεισο. Πίσω μου έχω την ωραιότερη θέα, το φεγγαράκι, επίσης καθρεφτίζεται στην θάλασσα δημιουργώντας πανέμορφα και εξωτικά χρώματα. Στη φαντασία μου είναι τόσο λίγη μπροστά σε ότι υπάρχει στη Γη.

Ήλιος, Γη, Σκοτάδι, Φως… Η μέρα και η νύχτα είναι δύο αντίθετα πράγματα, τα οποία υπάρχουν εξαιτίας του ήλιου.

Μία ενδεικτική ροή των δραστηριοτήτων για ένα τέτοιο ψηφιακό ταξίδι, μπορεί ενδεικτικά να είναι η παρακάτω…

Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί με ή χωρίς διαθεσιμότητα διαδικτύου, και με προσωπικούς υπολογιστές (π.χ. σε εργαστήριο υπολογιστών με περιβάλλον Windows), αλλά και με ταμπλέτες (π.χ. με περιβάλλον Android, στο οποίο έχουν ήδη εγκατασταθεί τα δύο ελεύθερα λογισμικά, το Google Earth και το Solar System Scope), με ή χωρίς πλαστικοποιημένες διαφάνειες Α3, όπως περιγράφεται στο: «216 δισδιάστατοι και τρισδιάστατοι χάρτες υψηλής ανάλυσης για κάθε χρήση σε 33+1 links στο Φωτόδεντρο«…

Τα παιδιά μετά τη δραστηριότητα έγραψαν…

Σήμερα εμείς παρακολουθήσαμε τη Γη και καταλάβαμε πως γυρνάνε οι πλανήτες και ο Ήλιος. Επίσης καταλάβαμε πως γίνεται η εναλλαγή μέρας και νύχτας σε όλους τους πλανήτες.

Κάθε ώρα, από κάποιο τόπο, φεύγει η μέρα και κάπου αλλού έρχεται…

Η αλλαγή μέρας-νύχτας μου φάνηκε καταπληκτικό θέαμα. Η Γη μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο έχει ολοκληρώσει μια πορεία. Καθώς αλλάζει η ώρα περνάνε και οι μέρες. Με λίγα λόγια οι μέρες αλλάζουν χάρη στην περιστροφή της Γης.

Η μέρα με τη νύχτα είναι ουσιαστικά ίδιες. Αυτό που γίνεται ανάμεσά τους οφείλεται στην κίνηση του Ήλιου και της Γης. Όταν για παράδειγμα το ένα μέρος έχει ήλιο το μέρος που βρίσκεται απέναντι θα έχει νύχτα. Η περιστροφή της Γης είναι πολύ σημαντική για του ανθρώπους.

Είδα πολλά περίεργα, αλλά τούτο που δεν θα το ξεχάσω ποτέ, είναι πως στις 12 Απριλίου του 2067 ένας κομήτης θα χτυπήσει έναν δορυφόρο της NAΣA!

Το ταξίδι στο διάστημα ήταν μια «ψεύτικη» εμπειρία που με μάγεψε… Έμαθα το σύμπαν, τι γίνεται έξω από τον πλανήτη μας! Είμαι σίγουρη ότι θα μας μείνει αξέχαστο!!!

Mera-Nyxta02

Κλείνουμε με την αφοπλιστική ρήση μιας μαθήτριας (της Στ’ Δημοτικού)…

«Αυτή η θέση του θεατή από το διάστημα ήταν μαγευτική. Είδα την αλλαγή μέρας νύχτας από μια θέση διαφορετική. Όλα ήταν μαγικά από ψηλά! Μου άρεσε αυτό το ταξίδι και θα ήθελα να το ξανακάνω! J», εξαιρετικά αφιερωμένο στη 1 από τις 365 ημέρες του χρόνου, με τη μεγαλύτερη διάρκεια μέρας…

Ειρήνη Σπυράτου, Γιάννης Κωτσάνης, 21 Ιουνίου 2014

[Αναδημοσίευση από το Γεωδρόμιο]

Σημείωση 1: Με τον τρόπο αυτό περιγράψαμε μια σειρά από βιωματικά εργαστήρια, από τα οποία τα πρώτα, που σχετίζονται με το φαινόμενο της «μέρας-νύχτας», πραγματοποιήθηκαν για παιδιά ηλικίας 10-12 στις 14 Φεβρουαρίου 2014 στο χώρο του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού και για μαθητές Στ’ Δημοτικού στις 10-11 Ιουνίου 2014 στο Δημοτικό Σχολείο Φιλοθέης.

Σημείωση 2: Μια παλιότερη διδακτική πρόταση υπάρχει στο άρθρο: «Η εναλλαγή μέρας – νύχτας«. Μια νεότερη προσέγγιση, με βάση το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γεωγραφία, παρουσιάζεται στην 1η Ενότητα της Στ’ Δημοτικού: Η περιστροφή της Γης (ως Σχέδιο Διδασκαλίας στη σελ. 26), και μια προσαρμογή της, η οποία αξιοποιεί πλήρως τα υπάρχοντα Μαθησιακά Αντικείμενα, στο Φωτόδεντρο, το αποθετήριο του Ψηφιακού Σχολείου, υπάρχει στο έγγραφο: Η περιστροφή της Γης.

Σημείωση 3: Λίγες ώρες πριν, εντελώς τυχαία (?), διαβάσαμε ένα ενδιαφέρον απόσπασμα από τον Πρόλογο του Μ. Πανώριου στην ελληνική έκδοση του βιβλίου «The dispossed» της αμερικανίδας συγγραφέα Ursula Le Guin (έκδοση Parsec 2008). «Η Ούρσουλα Λε Γκεν δεν αντιμετωπίζει τα θέματα που εξετάζει σαν αντίθετες δυνάμεις, αλλά σαν δύο μέρη ενός ισορροπημένου συνόλου, όπως το γιν και το γιανγκ (πρόκειται για το ταοϊστικό σύμβολο των αντιθέτων, όπου γιανγκ ο ενεργητικός πόλος ή αρσενικό και γιν ο παθητικός ρόλος ή θηλυκό), όπου το καθένα αποκτά το νόημά του από τη σχέση του με το άλλο. … Οι κριτικοί της τονίζουν ότι αυτός ο αρχετυπικός δυϊσμός, φως-σκοτάδι, ήχος-σιωπή, και ο τρόπος με τον οποίο εξετάζεται από τη Λε Γκεν είναι μάλλον ανατολικός, ταοϊστικός για την ακρίβεια, παρά δυτικός. … Το μαύρο και το άσπρο παρουσιάζονται με όλες τις αποχρώσεις τους και με όλα τα στοιχεία που τα συνθέτουν χωρίς ποτέ, παρ’ όλ’ αυτά, να είναι συμπαγή και αδιαπέραστα». Και όλα τα προηγούμενα, τι ιδιαίτερος προπομπός, για ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο, ανάμεσα στο αλληλοσυνδεόμενο δίπολο «πραγματικότητας και εικονικότητας», για το οποίο συζητούσαμε δυο μέρες πριν, με τη Μυρσίνη Ζορμπά, κινητήριο δύναμη του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, στο οποίο και κάναμε το ένα τα βιωματικά αυτά εργαστήρια….

«Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες»

Σήμερα, τελευταία μέρα του 2013, κλείνει το έτος Καβάφη. Ο μεγάλος ποιητής, με την παγκόσμια πλέον ακτινοβολία, τιμήθηκε όπως του άξιζε: οργανώθηκαν εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, δημοσιεύτηκαν ποικίλα άρθρα, εκδόθηκαν καινούρια βιβλία. Επαληθεύτηκε, επομένως, στο ακέραιο η περιώνυμη φράση που ο ίδιος, όχι αυτάρεσκα αλλά με σαφή επίγνωση της αξίας του, έλεγε: Εγώ είμαι ποιητής του μέλλοντος.

Kavafis4Πορτρέτο: Γ. Ψυχοπαίδης (2013) – Απαγγελία: Ε. Κυριάκος (2005)

Τα όσα ακολουθούν είναι ένα ελάχιστο αφιέρωμα (με ποικιλόμορφες αναφορές – links) στον μείζονα Έλληνα ποιητή που χωρίς να έχει δημοσιεύσει, όσο ζούσε, ούτε ένα βιβλίο, άλλαξε ριζικά τα ελληνικά ποιητικά μας πράγματα. Ότι είναι μέγας ποιητής, ανήκει πλέον στα ποιητικά μας αυτονόητα…

Σκέφτομαι, τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, το πιο «δυσανάγνωστο» και το πιο προβληματικό, σε απαγγελτική εκφορά, καβαφικό ποίημα. Εννοώ το πολύ γνωστό και πολυδιαβασμένο Εν τω μηνί Αθύρ. Σκέφτομαι, ακόμα πόσα πράγματα θα πρέπει να προσέξει, να συναθροίσει και να συνεκτιμήσει ο παρατηρητικός αναγνώστης και πόσα κυριολεκτικά, να αιχμαλωτίσει η ματιά του. Ίσως και να ‘ναι κάπως δύσκολο να τα καταγράψουμε όλα, συνεκφράζοντας παράλληλα και τα όσα νιώθει και αισθάνεται ο αναγνώστης, καθώς η όρασή του πορεύεται δύσκολα και ασθματικά πάνω στη «μισοσβημένη» γραμμικότητα του κειμένου. Ας επιχειρήσουμε, όμως, να τα δούμε, ένα ένα χωριστά και να τα συναριθμήσουμε:

[πρώτα πρώτα] την ποιητική γραφή ως συνολική εικόνα γραπτού λόγου που περιέχει στοιχεία, όχι βέβαια διακοσμητικά αλλά κάπως ανοίκεια και ασυνήθη για ποιητικό λόγο. [δεύτερον], αυτό το ευρηματικό «σπάσιμο» όλων των στίχων με την παρεμβολή ενός διάκενου που προκαλεί το «τσάκισμα» του κάθε στίχου και τον μοιράζει στα δύο. Σαν να θέλει δηλαδή ο ποιητής μ’ αυτό το «τσάκισμα» των στίχων να υποδηλώσει ή, καλύτερα, να αισθητοποιήσει και γραφοτεχνικά την αναγνωστική μας δυσκινησία και την τυραννία της όρασης να διακρίνει τα μισοσβησμένα γράμματα πάνω «στην αρχαία πέτρα». [τρίτον], την αναγνωστική λειτουργία ενός προσώπου, εδώ του ποιητή, που διαβάζοντας με δυσκολία την παλιά επιτάφια επιγραφή, συνθέτει μέσω αυτής της ανάγνωσης το Ποίημα. Και εδώ ακριβώς, έγκειται η πρωτοτυπία της ποιητικής γραφής: το ποίημα παράγεται σταδιακά ως προϊόν αναγνωστικής διαδικασίας και όχι, ας πούμε, ως αποτέλεσμα συγγραφικής πράξης. [τέταρτον], αυτόν το διφυή χαρακτήρα της συγκεκριμένης ποιητικής γραφής, αφού αυτή συντίθεται από δύο στοιχεία: από ένα προϋπάρχον «εξω-κείμενο», που είναι η επιτάφια επιγραφή, και από το κυρίως κείμενο, το οποίο ουσιαστικά καταγράφει την αναγνωστική διαδικασία ή, καλύτερα, την ανάγνωση του εξω-κειμένου.

Από το βιβλίο του Νικήτα Παρίση, Κ.Π.Καβάφης, Δοκίμιο ερμηνευτικής ανάγνωσης, Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Το «Έτος Καβάφη» μπορεί όμως να ανήκει πλέον στο παρελθόν, όμως ο ποιητής συνεχίζει την πορεία του στο μέλλον, κι εμείς διοργανώνουμε μια Ανοιχτή Μουσικοποιητική βραδιά για τον Κ. Π. Καβάφη, με τίτλο «Ο Ποιητής του Μέλλοντος» (Πολιτιστικό Κέντρο Δαΐς, 23 Ιανουαρίου 2013).

Kavafis5

Κλείνοντας, σας παραδίδουμε ένα συνοπτικό Ανθολόγιο με τα σημαντικότερα «ψηφιακά αποτυπώματα» που σχετίζονται με τον «Ποιητή του Μέλλοντος», από το Έτος Καβάφη, αλλά και παλαιότερα [και τα οποία θα εμπλουτίζουμε, και με τη δική σας συμβολή]…

Εκδηλώσεις:

Ταινίες:

Απαγγελίες:

Μελοποιήσεις:

Ερευνητικές Εργασίες – Projects:

Διάφορα:

ΝΠ – ΓΚ, 31/12/2013