Αρχείο ετικέτας πληροφορία

100+ free apps για τα 12 δικαιώματα των παιδιών στον Ψηφιακό Κόσμο…

… «Η σύνδεση της μάθησης με τον ψηφιακό γραμματισμό των παιδιών μέσω της χρήσης υπολογιστικών συσκευών κάθε είδους είναι ένα κεντρικό ζητούμενο με μία από τις δεσπόζουσες προσεγγίσεις τη μοντελοποίηση της ανάπτυξης δεξιοτήτων (21st century skills). Όλες οι προσεγγίσεις αυτές συνδέουν άμεσα τα γνωσιακά επίπεδα (cognitive levels) και τα αντίστοιχα ρήματα ενέργειας (action verbs), με τις δραστηριότητες (activities) των παιδιών και τις αντίστοιχες εφαρμογές τους (apps).

"Open sesame" children’s rights to the digital world
«Open sesame» infographic [100+ links to free apps]

Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνολογία με τις απεριόριστες εφαρμογές της έχει πλέον τη δυνατότητα να προσφέρει λύσεις με χαρακτηριστικά μεγάλης συμμετοχικής δυναμικής, ευελιξίας εφαρμογής, λειτουργίας και χωρίς σύνδεση με το διαδίκτυο, με έμφαση σε χαμηλό κόστος συσκευής και ελεύθερα προσβάσιμες εφαρμογές. Μία σύγχρονη ταμπλέτα χαμηλού κόστους μπορεί σήμερα να λειτουργήσει ως εργαλείο μάθησης και δημιουργικής ψυχαγωγίας, με παιδαγωγική διάσταση και, το κυριότερο, να αξιοποιηθεί σε δραστηριότητες που συναρπάζουν ένα παιδί, και ειδικότερα παιδιά που ενδεχομένως δεν μπορούν να έχουν καμία πρόσβαση στην τεχνολογία…»

συνεχίζεται… «Χρόνος» τεύχος 34, Φεβρουάριος 2016

(αναδημοσίευση)

Save

Save

Save

Open Educational Resources & Learning Object Repositories [discover-share-create?]

research-synthesize-create» «explore-create-share» ή «discover-share-create» ή «connect-share-unify»…

Ό,τι και αν προτιμάμε από τα παραπάνω τρίπτυχα και με οποιαδήποτε σειρά, υπάρχουν οι νέες τάσεις που αλλάζουν τη ροή και τον ρόλο που έχουν οι πληροφορίες στη ζωή μας και το πώς οι πληροφορίες αυτές μπορούν, κατ’ αρχήν, να αναζητηθούν ή να εντοπισθούν, και στη συνέχεια να επιλεγούν, να αναλυθούν, να αξιοποιηθούν και να βελτιώσουν κάθε δραστηριότητά μας, εκπαιδευτική ή μη (ενδεικτικά στο παρόν ιστολόγιο μπορεί κανείς να διαβάσει δύο τουλάχιστον άρθρα σχετικά για την «Τέχνη της Αναζήτησης«).

Ειδικότερα, οι Ανοιχτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι – ΑΕΠ (Open Educational Resources – OERs) είναι εκπαιδευτικό υλικό το οποίο μπορεί να προκύψει από την παραπάνω διαδικασία, αλλά… «μπορεί να τροποποιηθεί και να ενισχυθεί, επειδή οι δημιουργοί του έχουν δώσει την άδειά τους στους άλλους για να το κάνουν. Τα άτομα ή οι οργανισμοί που δημιουργούν OERs – στους οποίους μπορεί να περιλαμβάνονται υλικά όπως διαφάνειες παρουσίασης, podcasts, διδακτέα ύλη, εικόνες, σχέδια μαθήματος, βίντεο διαλέξεις, χάρτες, φύλλα εργασίας και ακόμη και ολόκληρα εγχειρίδια – έχουν παραιτηθεί από μέρος των πνευματικών τους δικαιωμάτων που σχετίζονται με τους έργα τους, συνήθως μέσω νομικών εργαλείων, όπως είναι οι άδειες Creative Commons, έτσι ώστε οι άλλοι να μπορούν να έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά, να τα επαναχρησιμοποιούν, να τα μεταφράζουν και να τα τροποποιούν (όπως αναφέρεται στον σχετικό ιστότοπο της ΕΛ/ΛΑΚ). oer

Η πρωτοβουλία OER θεωρείται από τις πιο σημαντικές γιατί οδηγεί στη βελτίωση της ποιότητας του εκπαιδευτικού περιεχομένου, ενισχύει τον διαμοίραση, την καινοτομία και τη δημιουργικότητα, ενώ ταυτόχρονα συντελεί στην ελεύθερη διάδοση της πληροφορίας παγκοσμίως. Και η όλο και αυξανόμενη αυτή ανάγκη, καθώς και η εκθετική πλέον δημιουργία τέτοιου υλικού και περιεχομένου, οδήγησε στη δημιουργία πληθώρας Μαθησιακών Αντικειμένων (Learning Objects ή LOMs) και Ψηφιακών Αποθετηρίων (Repositories), για τη συγκέντρωσή τους, την έγκυρη κατηγοριοποίησή τους και την εύκολη πρόσβασή τους με πολλαπλά κριτήρια.

Τα Αποθετήρια Μαθησιακών Αντικειμένων (Learning Object Repositories, LORs) περιέχουν κάθε είδους περιεχόμενο (από ένα απλό κείμενο ή φωτογραφία, μέχρι περίπλοκες εφαρμογές και πολύωρα σχέδια μαθημάτων), με τα αντίστοιχα μεταδεδομένα τους. Η αποθήκευση μπορεί να γίνεται, είτε σε κοινό χώρο, είτε σε διαφορετικούς χώρους, πλέον και σε «cloud storage», αλλά σε κάθε περίπτωση αυτό είναι «διάφανο» για τον τελικό χρήστη, ο οποίος βλέπει ένα ενιαίο σύστημα. Πολλά από τα αποθετήρια περιέχουν και Εκπαιδευτικά Σενάρια και Σχέδια Μαθημάτων, γεγονός που τα καθιστά ένα καλό εφαλτήριο στοχευμένης αναζήτησης και τεκμηρίωσης υλικού…

photodentro3

Το σημαντικότερο ελληνικό αποθετήριο είναι το Φωτόδεντρο (στο οποίο έχουμε αναφερθεί πολλές φορές σε αυτό το ιστολόγιο). Άλλα ενδεικτικά εκπαιδευτικά αποθετήρια είναι…

Το σημαντικότερο ευρωπαϊκό αποθετήριο είναι το Learning Resource Exchange (LRE) το οποίο επιτρέπει την ανταλλαγή διαφόρων πηγών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από εκπαιδευτικούς σε διάφορες χώρες. Άλλα ενδεικτικά παγκόσμια αποθετήρια είναι…

ΓΚ, 31/01/2017

 

Save

5+ Μοντέλα Ψηφιακής Ικανότητας [Digital Competencies’ Models] για την εκπαίδευση του αιώνα μας…

O ψηφιακός γραμματισμός ή η ψηφιακή ικανότητα, θεωρείται πλέον δεσπόζον αντικείμενο μελέτης για τον σημερινό μας κόσμο με προέκταση το μέλλον, με πολλές και διαφορετικές πτυχές και ως «υποκατηγορία» των ικανοτήτων (που μελετήσαμε σε προηγούμενο άρθρο μας). Μάλιστα έχουμε διαφορετικούς όρους για να εκφράσουμε παρεμφερείς έννοιες (π.χ Jisc Project και Wikipedia), όπως π.χ.:

Η ψηφιακή ικανότητα (όπως ορίζεται στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο 2006) περιλαμβάνει τη χρήση της Τεχνολογίας της Κοινωνίας της Πληροφορίας για την εργασία, τη ψυχαγωγία και την επικοινωνία, με αυτοπεποίθηση και κριτικό πνεύμα. Υποστηρίζεται από τις βασικές δεξιότητες ΤΠΕ: χρήση υπολογιστικών συσκευών για την ανάκτηση, την αξιολόγηση, την αποθήκευση, την παραγωγή, την παρουσίαση και την ανταλλαγή πληροφοριών και για την επικοινωνία και τη συμμετοχή σε δίκτυα συνεργασίας μέσω του διαδικτύου.

digital

Άλλοι ορισμοί αναφέρονται σε δεξιότητες κριτικής πλοήγησης, αξιολόγησης, επεξεργασίας και δημιουργίας πληροφοριών, χρησιμοποιώντας ένα εύρος ψηφιακών τεχνολογιών, με δυνατότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και διαμοίρασης ψηφιακού υλικού.

Έχουν προταθεί πολλά μοντέλα ψηφιακών δεξιοτήτων και ψηφιακού γραμματισμού, από τα οποία επιλέγουμε 5 (χωρίς να υπάρχει στόχος εξαντλητικής επισκόπησής τους).

Με έναυσμα την Αναθεωρημένη Ταξινομία του Bloom (Anderson & Krathwohl, 2001), έχουν παραχθεί πολλές ενδιαφέρουσες ψηφιακές ταξινομίες, οι οποίες συνδέουν άμεσα τα γνωσιακά επίπεδα (cognitive levels) και τα αντίστοιχα ρήματα ενέργειας (action verbs), με δραστηριότητες (activities) των παιδιών και αντίστοιχες εφαρμογές τους σε υπολογιστικές συσκευές (apps). Ένα από αυτά, με πολλές μάλιστα μεταφράσεις σε διάφορες γλώσσες είναι το παρακάτω Padagogy Wheel το οποίο συσχετίζεται και με το μοντέλο SAMR.

padagogy-wheel_v4-1

Στην τεκμηριωμένη παρουσίαση του Doug Belshaw «Τhe Essential Elements of Digital Literacies» διατυπώνεται μια διαφορετική προσέγγιση, με τα παρακάτω «8C’s» του ψηφιακού γραμματισμού:

  • Πολιτιστικό (cultural)
  • Γνωστικό (cognitive)
  • Εποικοδομητικό (constructive)
  • Επικοινωνιακό (communicative)
  • Σίγουρο (confident)
  • Δημιουργικό (creative)
  • Κριτικό (critical)
  • Αστικό (civic)

8cs

Ο βρετανικός οργανισμός Jisc, μέσα από πολλά έργα που έχει αναπτύξει, προσδιορίζει τα «Seven elements of the digital literacies» του σχήματος, σύμφωνα με τον οδηγό «Developing digital literacies» (JISC-infoNet 2014):jiscΤο 1ο εξάμηνο του 2016 εμφανίζονται σχεδόν παράλληλα δύο νέα πολύ ενδιαφέροντα μοντέλα.

Το πρώτο δίνει μια ευρεία διάσταση στις ψηφιακές δεξιότητες οι οποίες μετεξελίσσονται πλέον σε Ψηφιακή Ευφυΐα (Digital Intelligence – DQ), με συστατικά γνώσεων, δεξιοτήτων και αξιών, και σύμφωνα με τα οποία προσδιορίζονται 8 digital skills we must teach our children. Εδώ οι δεξιότητες ορίζονται με τον «κλασικό» τρόπο των αφηρημένων ουσιαστικών.

dqΤο δεύτερο είναι η εξέλιξη, από το 1998 μέχρι σήμερα, 3 σημαντικών ορόσημων του διεθνώς αναγνωρισμένου οργανισμού ISTE (International Society for Technology in Education), ο οποίος θέτει νέα «Standards for Students» τα οποία επαναπροσδιορίζουν τη μάθηση στον νέο ψηφιακό κόσμο (Redefining learning in a technology-driven world). Το μοντέλο περιγράφει 7 διακριτούς αλλά διασυνδεόμενους ρόλους για τον σπουδαστή του 21ου αιώνα (αλλάζοντας την κλασική ταξινομία των αφηρημένων ουσιαστικών αλλά και των ρημάτων ενέργειας της νέας ταξινομίας του Bloom).iste-standards-header-circleΟι εργασίες, οι αναφορές και τα μοντέλα του ψηφιακού γραμματισμού είναι πολυάριθμα και διατρέχουν ένα ευρύτατο φάσμα θεματολογίας και δημιουργικότητας. Κλείνοντας την ελάχιστη αυτή αναφορά, ως «έξοδος» για περαιτέρω μελέτη και προβληματισμό, αναφέρουμε ενδεικτικά τα: «63 Things Every Student Should Know in a Digital World» – «Jisc Case Studies» – «A Pedagogical Model for the use of iPads for Learning» (κυρίως για το συνδυασμό 4 μοντέλων και την αντιστοίχισή τους με apps) – UNESCO «ICT Standards for Teachers» (2008) & «ICT Competency Framework for Teachers» (2011), European e-Competence Framework (from ICT business) και το «δικό» μας, για παιδιά, «Άνοιξε Σουσάμι» (για το οποίο θα αφιερώσουμε ειδικό άρθρο).

ΓΚ, 30/11/2016

Save

Save

Save

5+ Μοντέλα Ικανοτήτων [Competencies’ Models] για την εκπαίδευση του αιώνα μας…

Μία από τις σημαντικότερες σημερινές τάσεις είναι η μετάβαση από τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράμματα που βασίζονται κυρίως στις γνώσεις που πρέπει να «αποκτηθούν» (οικοδομηθούν) δια βίου, στις ικανότητες που πρέπει να καλλιεργηθούν, οπότε και μιλάμε για «Εκπαίδευση βασισμένη σε Ικανότητες» (Competency-based Education).

Τα δεδομένα οδηγούν στην πληροφορία, ως το αποτέλεσμα της επεξεργασίας τους, οι πληροφορίες οδηγούν στις γνώσεις, και οι γνώσεις εμπεριέχονται στις ικανότητες (όπως ενδεικτικά αναφέρεται στο Οργανώνω και Αναγνωρίζω Δομές…). Για την ορολογία του παρόντος, θα θεωρήσουμε ότι οι ικανότητες είναι ο συνδυασμός γνώσεων, δεξιοτήτων και αξιών-στάσεων (competences = knowledge + skills + attitudes, όπως ορίζονται στο European Reference Framework).d-i-c

Έχουν προταθεί μέχρι σήμερα πολλά Μοντέλα Ικανοτήτων (Competencies’ Models). Θα εστιάσουμε σε 5 μοντέλα με διαφορετικές προσεγγίσεις, μέσα από τα οποία αναδύεται η λεγόμενη «αλλαγή παραδείγματος» (shift paradigm) στη σταδιακή μετάβασή μας σε έναν δεσπόζοντα ψηφιακό κόσμο, ο οποίος επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες όλων μας.

Από τους πρώτους οργανισμούς που προώθησαν την ιδέα των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, με συνεχή και παγκόσμια εμβέλεια, ήταν ο Οργανισμός P21 (ιδρύθηκε το 2002). Στο εμβληματικό σχήμα τού P21 οι δεξιότητες («skills», με την ευρύτερη έννοια των «competences») χωρίζονται σε 4 μεγάλες κατηγορίες (όπως αναλύεται στο P21’s Framework for 21st Century Learning):

p21

Α. Βασικά Θέματα 21ου αιώνα (Key Subjects & 21st Century Themes – 3Rs)

Β. Δεξιότητες Μάθησης και Καινοτομίας (Learning & Innovation Skills – 4Cs)

  • Δημιουργικότητα και Καινοτομία (Creativity & Innovation)
  • Κριτική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων (Critical Thinking & Problem Solving)
  • Επικοινωνία και Συνεργασία (Communication & Collaboration)

Γ. Δεξιότητες Πληροφορίας, Μέσων και Τεχνολογίας (Information, Media & Technology Skills)

  • Γραμματισμός πληροφορίας
  • Γραμματισμός ψηφιακών μέσων
  • Γραμματισμός ΤΠΕ

Δ. Δεξιότητες Ζωής και Καριέρας (Life & Career Skills)

Παράλληλα, είχε προταθεί το «Μοντέλο των Πολυγραμματισμών» (Multiliteracies Model από τη διακεκριμένη Ελληνίδα M. Kalantzis και τον B. Cope), το οποίο τεκμηριώνεται με βάση τις εργασίες τους στη «Νέα Μάθηση» (New Learning, και στα ελληνικά, αλλά και το ενδιαφέρον άρθρο The Teacher as Designer: pedagogy in the new media age).

multiliteraciesΤo Ευρωπαϊκό Πλαίσιο (τέλος 2006) πάνω στο οποίο βασίστηκαν πολλές προτεραιότητες των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, ορίζει τις 8 ικανότητες της δια βίου μάθησης (ως γνώσεις, δεξιότητες και αξίες-στάσεις) και οι οποίες αποτυπώνονται στο παρακάτω σχήμα. Ενδιαφέρον έχει και σχετική έκδοση του e-Twinning, από τις μεγαλύτερες πρωτοβουλίες για τα ευρωπαϊκά σχολεία: Developing pupil competences through eTwinning.

european-frΣτη δεύτερη έκδοση του ICT Competency Framework for Teachers (2011), η UNESCO επιχειρεί να συνδέσει την εκπαιδευτική πολιτική με την οικονομική ανάπτυξη,  στηρίζοντας το πρότυπό της σε 3 βασικούς άξονες, κάθε ένας από τους οποίους έχει 6 συνιστώσες (δηλαδή ένα μοντέλο 3×6):

unesco

  1. Technology Literacy
  2. Knowledge Deepening
  3. Knowledge Creation

Μια νεότερη προσέγγιση, από το World Economic Forum, εστιάζει στην Κοινωνική και Συναισθηματική Μάθηση μέσω της Τεχνολογίας (Social and Emotional Learning [SEL] Through Technology). Το προτεινόμενο μοντέλο είναι το παρακάτω, πρώτο από τα 5 βασικά σχήματα που αναφέρονται στο μέλλον της Εκπαίδευσης (5 charts that explain the future of education).

wef Υπάρχουν πολλές άλλες προσεγγίσεις, από τις οποίες ενδεικτικά αναφέρουμε τα: Deep Learning Competencies: 6C’s, τα 3Rs x 7C’s και τον «Παγκόσμιο Χάρτη Ικανοτήτων» (Global Competency Map).

 ΓΚ 31/10/2016

Save

Save

Save

Save

Save

Κινητά βιώματα στις επιφάνειες της πόλης: εγκλωβισμένοι ή υποψιασμένοι;

Η μετακίνηση και η ζωή μας μέσα στην πόλη, για ψυχαγωγία, για ευεξία, για κοινωνικές δράσεις (εξαιρώντας την τυπική εκπαίδευση και την εργασία) έχει μια σημαντική διαφοροποίηση για τα παιδιά και τους ενήλικες…

Η συνηθισμένη πρακτική μας είναι η μετάβαση από ένα σημείο, μία γεωγραφική τοποθεσία – χώρο σε μία άλλη… Αν παρατηρήσετε, δεν κινούμαστε, τουλάχιστον οι περισσότεροι από τους ενήλικες, σε μια επιφάνεια! Πηγαίνουμε από το ένα σημείο στο άλλο (εστιάζοντας τις δράσεις μας σε αυτόν τον συγκεκριμένο χώρο προορισμού και την επιφάνειά του), αντίθετα βέβαια από αυτό το οποίο κάνουν τα παιδιά! Για παράδειγμα όταν τα παιδιά ή οι έφηβοι, περπατούν ή κάνουν ποδήλατο, σαρώνουν μια μεγάλη επιφάνεια, χωρίς να περιορίζονται στο χώρο!

Για τη μετακίνηση στην πόλη, οι περισσότεροι, πλέον, χρησιμοποιούμε την φορητή μας, κινητή τεχνολογία για πολλαπλούς λόγους και εδώ δεν υπάρχει διαφοροποίηση, θεωρώντας την, πλέον, το απαραίτητο εφόδιό μας σε κάθε μετακίνηση (όταν μάλιστα τύχει να μην έχουμε το κινητό μας, καταλαμβανόμαστε από… nomophobia!). Και φυσικά τα περισσότερα παιδιά, κυρίως τα πιο μεγάλα, αξιοποιούν την τεχνολογία, καλύτερα από μας…

Όλοι μας γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι δηλαδή τα παιδιά και οι έφηβοι μαθαίνουν πολύ εύκολα και αξιοποιούν δυναμικά τα νέα αυτά μέσα… Η χρήση της τεχνολογίας τους προσφέρει αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι ανήκουν σε μια κοινότητα με μια ευρεία προοπτική (και αυτό σίγουρα δεν είναι κοινοτοπία). Μπορεί να καλλιεργεί την πρωτοβουλία και την αυτενέργεια ώστε να αποτελεί πόλο έλξης, διαλόγου, κοινωνικοποίησης και ψυχαγωγίας.

Οι περισσότεροι από εμάς ανήκουμε σε μια ψηφιακή κοινότητα. Μπορεί να έχουμε εκατοντάδες φίλους στο Facebook, να συναντάμε κάθε μέρα πολλούς συναδέλφους στη δουλειά μας και να δουλεύουμε μαζί, αλλά έχουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια πραγματική κοινότητα? Κάποιοι ναι, ιδιαίτερα οι πιο πολιτικοποιημένοι ή όσοι δραστηριοποιούνται στον πολιτισμό. Οι περισσότεροι ίσως από εμάς όχι…

Έχουμε λοιπόν ένα νέο «παράδειγμα» (με την έννοια που έδωσε στο όρο ο Τόμας Κουν). Όλα είναι εκεί πάνω στο σύννεφο, σε ένα αόρατο δίκτυο με δισεκατομμύρια σημεία/κόμβους και ακμές που τα συνδέουν, με γρήγορες ταχύτητες, τα πάντα να καταγράφονται, κάθε πληροφορία να μπορεί να επεξεργασθεί ως δεδομένο…  Techno-Poli-Blog1Έχουμε μια νέα εποχή αλλά και μια νέα γενιά… Και όπως πολύ γλαφυρά έχει γραφτεί στο ιστολόγιό μας… «Η προηγούμενη γενιά συνάθροιζε εικόνες από τη ζώσα πραγματικότητα και από τη μαγεύουσα τελειότητα του φυσικού κόσμου… Αντίθετα, η τωρινή γενιά είναι εγκλωβισμένη σε μιαν άλλη πραγματικότητα. Έχει, βέβαια, αυτή η πραγματικότητα τη δική της μαγεία, αλλά είναι μη φυσική«.

 Οπότε αναπόφευκτα εγείρονται τα παρακάτω ερωτήματα

  • «Μήπως περάσαμε στον αιώνα της ψηφιακής μονοκρατορίας; Θα ζούμε πλέον τη μαγεία των χρωμάτων σκυμμένοι μόνοι μας στις ψηφιακές οθόνες;«
  • «Είμαστε οι μοναξιές μέχρι κορεσμού, από αφάνταστες πληροφορίες. Αποθήκες δηλαδή συσσώρευσης ψηφιακού υλικού;«

Τι σημαίνει όμως αξιοποιώ την κινητή τεχνολογία, και για τους «μικρούς» και για τους «μεγάλους»; Ας το δούμε επιγραμματικά σε ένα τετράπτυχο. Τα περισσότερα από αυτά τα κάνουμε και τα βιώνουμε…

Techno-Poli-Blog2

  • Βλέπω – Ακούω – Αποτυπώνω: με τις δύο, αισθήσεις μου – κυρίως μόνο αυτές στα ψηφιακά περιβάλλοντα, όλοι έχουμε μια κάμερα και αποτυπώνουμε κάθε στιγμή, ή έχουμε τα ακουστικά μας για να ακούμε μουσική…
  • Ενημερώνομαι – Αναζητώ/Πλοηγούμαι – Επιλέγω: η ενημέρωση, η αναζήτηση και η πλοήγηση στο διαδίκτυο συνιστούν πλέον μία από τις πιο σημαντικές και ευρέως διαδεδομένες ψηφιακές δεξιότητες, με την επιλογή της κατάλληλης πληροφορίας να συνιστά ιδιαίτερη κριτική διαδικασία
  • Επικοινωνώ – Μοιράζομαι – Συνεργάζομαι: μια από τις πιο σημαντικές νέες τάσεις, ειδικά με τις εφαρμογές κοινωνικών δικτύων…
  • Επεξεργάζομαι – Παίζω – Δημιουργώ: αξιοποιώ όλα τα προηγούμενα ή και επεξεργάζομαι τις πληροφορίες, με τις διάφορες μορφές τους, σημειώσεις, αλληλογραφία, κείμενα, γραφικά-graffiti, σχέδια, διαγράμματα, πίνακες, ήχους, μουσικές, βίντεο, αφίσες, ιστοσελίδες…

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα βιωματικά και δημιουργικά Εργαστήρια του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού (με ή χωρίς τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων). Τα παιδιά γίνονται από απλοί καταναλωτές, δημιουργοί των δικών τους έργων, κατασκευών, «τεχνημάτων», των λεγόμενων artifacts, είτε ατομικά, είτε ομαδικά, με άξονα την περιέργεια, τη φιλομάθεια και την ερευνητική τους διάθεση. Μπορούν να λειτουργήσουν συλλογικά αλλά και αυτόνομα με βάση σχέδια δράσης βασισμένα σε «καλές πρακτικές», κάτω από τον συντονισμό και την υποστήριξη των «μεγάλων».

Πολύ επιγραμματικά λοιπόν θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί, βλέποντας από μία ΘΕΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ, το βίωμα στην πόλη με την κινητή τεχνολογία, ότι…

  • ο τεχνολογικός γραμματισμός ανοίγει τους ορίζοντες των παιδιών και των νέων, δημιουργεί κίνητρα για πρωτοβουλίες, γνώση, εξωστρέφεια και πνεύμα συνεργατικότητας κλπ-κλπ, ενώ αντίθετα…
  • ο τεχνολογικός αναλφαβητισμός οδηγεί στην περιθωριοποίηση και τη δια βίου υστέρηση, καταδικάζει τους νέους στην ανεργία και ενδεχομένως ευνοεί την παραβατικότητα, προστιθέμενος μάλιστα στις συνθήκες κρίσης…

Κλείνοντας όμως, για να πολιτικοποιήσω τον επίλογο…

Μήπως, λοιπόν, μέσα σε όλη αυτή την ψηφιακή πλέον εποχή, έχουμε χάσει [ηθελημένα και ανιδιοτελώς κάποιοι μας βοηθήσανε να χάσουμε] ίσως την πιο κρυφή – δυσεύρετη γνώση, την πιο κρυφή – δυσεύρετη δεξιότητα, όμως κυρίως την κρυφή «στάση ζωής», αυτού του «ΥΠΟΨΙΑΣΜΕΝΟΥ» πολίτη του κόσμου? Και ποια άραγε είναι αυτή? Υπάρχει? Είναι σχετικά ευρέως αποδεκτή?

ΓΚ, 31/05/2016

Σημείωση: Το άρθρο αυτό είναι μια προσαρμογή της σύντομης ομιλίας με τίτλο: «Κινητή Τεχνολογία και Βιώματα στην Πόλη…» που δόθηκε στις 31 Μαρτίου 2015 κατά τη διάρκεια της Hμερίδας «Η Πόλη Είμαστε Εμείς» με την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων.

Η τέχνη της ψηφιακής αναζήτησης… (ii)

Διαχρονικά επίκαιρη, αναδεικνυόμενη σε μία από τις πιο σημαντικές δεξιότητες της εποχής μας, η αναζήτηση, και ειδικότερα η ψηφιακή αναζήτηση, δεσπόζει σχεδόν σε κάθε στιγμή της ζωής μας… Στην εργασία μας και στην ψυχαγωγία μας, μέσω κάθε ψηφιακής συσκευής, στο κινητό, το tablet, τον υπολογιστή, την τηλεόραση, τις μουσικές, φωτογραφικές και άλλες οπτικοακουστικές συσκευές κλπ.

Εστιάζοντας, σε εκπαιδευτικές πρακτικές και σενάρια, μπορούμε να βρούμε στην παγκόσμια διαδικτυακή εκπαιδευτική κοινότητα πληθώρα αποθετηρίων, ελληνικών και διεθνών, τα οποία έχουν πλούσιες συλλογές από τέτοια σενάρια. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι:

  1. Αίσωπος: Ψηφιακά Διαδραστικά Διδακτικά Σενάρια
  2. Πρωτέας: Εκπαιδευτικά Σενάρια για τα Γλωσσικά Μαθήματα
  3. Αριστεία & Καινοτομία στην Εκπαίδευση: Αποθετήριο Καλών Πρακτικών
  4. Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης: Καλές Πρακτικές
  5. Kentucky Best Practices: Kentucky Best Practices

Ένα πολύ ενδιαφέρον συμπέρασμα που προκύπτει από τη μελέτη αυτών των σεναρίων, είναι ότι σε ποσοστό αρκετά μεγαλύτερο από 50%, τα σενάρια αυτά έχουν στον πυρήνα τους, τη διερεύνηση πηγών και περιεχομένου (content) στο διαδίκτυο. Δηλαδή στα περισσότερα σενάρια, έχουμε έναν «κύκλο» δραστηριοτήτων, όπως παρουσιάζεται στο παρακάτω σχήμα, το οποίο ξεκινάει από μία έρευνα και αναζήτηση πηγών και υλικού, επιλογή του κατάλληλου για το έργο που αναπτύσσουμε, οργάνωση και σύνθεση του σχετικού υλικού και τελική δημιουργία του σχετικού τεχνήματος, το οποίο μπορεί να είναι από ένα απλό ψηφιακό έγγραφο μέχρι διαδικτυακές αφίσες και ιστολόγια…

Project_Model

Ο κύκλος του Ψηφιακού Τεχνήματος (πηγή: «Ψηφιακές Ερευνητικές Εργασίες»)

Ενδεικτικό είναι ότι στο έργο «Πρωτέας» τα περισσότερα σενάρια αναφέρονται σε γενικότερη έρευνα στον παγκόσμιο ιστό, δηλαδή δραστηριότητες του τύπου «αναζητώ και επιλέγω πηγές και περιεχόμενο», όπως προκύπτει και από μία αρχική αποδελτίωση των σεναρίων, σύνοψη της οποίας με τις περικλειόμενες πηγές, υπάρχει στο αρχείο: Δικτυακοί Τόποι και Ιστοσελίδες Εκπαιδευτικών Σεναρίων

Η πρότασή μας (από το 2011 με τη δημιουργία του ιστολογίου αυτού) είναι η «μοντελοποίηση» της διαδικασίας αναζήτησης και επιλογής, με το παρακάτω «τετράπτυχο«:

Searching_Model

Η πλήρης τεκμηρίωση του προτεινόμενου μοντέλου παρουσιάζεται στο παρακάτω έγγραφο…

ΓΚ, 31/12/2015

Σημείωση: Για την επιλογή μιας πηγής αλλά και του κατάλληλου περιεχόμενου της, αναδεικνύεται με νέες σημασίες η παλιά έννοια «curation«, για την οποία ο συνάδελφος Γιώργος Δρίβας έχει γράψει δύο εξαιρετικά άρθρα: «The Art of Content Curation: Standards and Skills Explained» και «The Art of Content Curation«…

Παγκόσμιες Κοινότητες Εκπαιδευτικών για την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού…

Σύμφωνα με τις θέσεις της σημαντικής πρωτοβουλίας Connected Educators, υπάρχει «χωρική» οριοθέτηση των επιμέρους δικτύων ενός Εκπαιδευτικού και η επαγγελματική του ανάπτυξη θα πρέπει να περιστρέφεται γύρω από τους παρακάτω τρείς άξονες – εμπεριεχόμενους κύκλους (η οποία διαγραμματικά απεικονίζεται στο σχήμα):

  • τα Προσωπικά Δίκτυα Μάθησης (PLN: Personal Learning Network)
  • οι Κοινότητες Πρακτικής (CoP: Communities of Practice), και
  • η Κοινότητα Επαγγελματικής Μάθησης (PLC: Professional Learning Community).

Τα Προσωπικά Δίκτυα Μάθησης (Tobin 1998) συνιστούν μια ομάδα ατόμων οι οποίοι μπορούν να καθοδηγήσουν τη μάθηση, να αναδείξουν ευκαιρίες για μάθηση, να απαντήσουν σε ερωτήσεις και να μεταδώσουν τα οφέλη της δικιάς τους εμπειρίας και γνώσης. Η Κοινότητα Πρακτικής ορίζεται ως μια ομάδα ατόμων τα οποία συμμετέχουν σε μια κοινή δραστηριότητα, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν την κοινή τους ταυτότητα με την εμπλοκή τους και τη συνεισφορά τους στην πρακτική των κοινοτήτων τους (Wegner et al 2002). [Περισσότερο υλικό στο PLN της Έλενας Ελληνιάδου].

Πηγή: ...
Πηγή: connectededucators.org/cem/professionallearning

Στην εικόνα οι τρείς άξονες παρουσιάζονται ως διασυνδεδεμένα επίπεδα της επαγγελματικής μάθησης. Στο πρώτο επίπεδο βρίσκονται τα Professional Learning Communities μέλη των οποίων είναι οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς, η διοίκηση του σχολείου και οι μαθητές (τοπικό επίπεδο). Στη συνέχεια βρίσκεται το επίπεδο των Communities of Practice μέλη των οποίων είναι εξειδικευμένου ενδιαφέροντος ομάδες και άλλοι καθηγητές (διαδικτυακό επίπεδο) και στην κορυφή βρίσκεται το επίπεδο του Personal Learning Network (παγκόσμιο επίπεδο).

To Connected Educators Community παρέχει μία εντυπωσιακή λίστα με εκατοντάδες κοινότητες εκπαιδευτικών σε όλο τον κόσμο, από τις οποίες επιλέξαμε ενδεικτικά τις παρακάτω σημαντικές και πολυπληθείς:

Edutopia (www.edutopia.org)

Ένα από τα πιο γνωστά και διαδεδομένα δίκτυα για την Κ-12 εκπαίδευση, με συνεχή πολύχρονη παρουσία, πολλές αναρτήσεις μεγάλης ποικιλίας άρθρων, με έμφαση σε πρακτικές στην τάξη και το σχολείο, το οποίο διαμοιράζει παράλληλα και εκπαιδευτικό υλικό, από τον οργανισμό George Lucas Educational Foundation.

 Partners In Learning (pil-network.com)

Αποτελεί παράδειγμα Professional Learning Community καθώς προσφέρει πρόσβαση σε λογισμικό και εργαλεία τα οποία θα ενισχύσουν την εμπλοκή του μαθητή στην τάξη, πρόσβαση σε μαθησιακές δραστηριότητες και βέλτιστες πρακτικές, ICT tutorials τα οποία έχουν δημιουργηθεί από εκπαιδευτικούς με σκοπό την αύξηση των μαθητικών επιτευγμάτων ενώ δίνει τη δυνατότητα συμμετοχής στην παγκόσμια συζήτηση που αφορά την εκπαίδευση και την τεχνολογία.

Classroom20 (www.classroom20.com)

To CLASSROOM2.0 είναι ένα κοινωνικό δίκτυο του οποίου οι συμμετέχοντες παρουσιάζουν κοινό ενδιαφέρον στη χρήση του Web2.0, των κοινωνικά δικτύων και συμμετοχικών τεχνολογιών εντός της αίθουσας διδασκαλίας. Η κοινότητα αριθμεί σχεδόν 80.000 μέλη από 2.000 χώρες. Τα μέλη έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε δημόσιες συζητήσεις καθώς και να βρουν και να δημιουργήσουν δεσμούς με συναδέλφους τους. Παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας προσωπικής σελίδας για το κάθε χρήστη, forum συζητήσεων και ανταλλαγής απόψεων, προσωπικά blog των μελών, δυνατότητα chat, wiki κ.α.

EdLeader21 (edleadercom)

Αποτελεί μια κοινότητα επαγγελματικής μάθησης (Personal Learning Community) η οποία απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς ηγέτες του 21ου αιώνα. Αποτελεί ένα εθνικό δίκτυο ηγετών, περιφερειών και σχολείων, με εστίαση στην εφαρμογή των 4C’s (critical thinking, communication, collaboration, creativity) στην εκπαίδευση. Στις υπηρεσίες που προσφέρουν συγκαταλέγονται συνεδρίες στρατηγικής (strategy session), workshops, διαδικτυακά σεμινάρια (webinars) και ομιλίες.

The Educator’s PLN (ning.com)

Δίκτυο προσωπικής μάθησης το οποίο προσφέρει στα μέλη του δυνατότητα δημιουργίας προσωπικής σελίδας, δημιουργία προφίλ χρήστη, chat, αρχεία βίντεο, forums και blogs, κλπ.

 Η Logo στην εκπαίδευση: Μια κοινότητα πρακτικής και μάθησης (ning.com)

Και ένα ελληνικό κοινωνικό δίκτυο με σκοπό τη συνεργασία και την ανταλλαγή απόψεων μεταξύ ατόμων τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον στην παιδαγωγική αξιοποίηση logo-like και «constructionism» περιβαλλόντων. Ταυτόχρονα λειτουργεί ως βήμα διαλόγου και αλληλοϋποστήριξης στην προσπάθεια αναβάθμισης της διδακτικής και μαθησιακής διαδικασίας.

ΓΚ, 05/10/2015

Σημείωση: Η 5η Οκτωβρίου έχει καθιερωθεί από την UNESCO, από το 1994, ως «Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικού» (World Teachers’ Day) και γιορτάζεται από τη διεθνή κοινότητα με ποικίλες εκδηλώσεις. Ελάχιστο δείγμα είναι και η κατάθεση στεφάνου από μαθητές στο «Μνημείο του Έλληνα Δασκάλου» (που βρίσκεται στην πλατεία Μαδρίτη, πίσω από το ξενοδοχείο Χίλτον), με τη σχετικό άρθρο στο we.gr.